Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Wojenne kontyngenty? Ćwierć wieku po zakończeniu II wojny światowej państwo wciąż rekwirowało majątek polskich chłopów

Młoda świnia (fot. liz west, CCA SA 2.0)

fot.liz west, CCA SA 2.0 Młoda świnia (fot. liz west, CCA SA 2.0)

Kontyngenty, nazywane także dostawami obowiązkowymi, wprowadzano dla zaspokojenia braków wywołanych wojną. Destrukcyjna polityka komunistów względem polskiej wsi sprawiła jednak, że utrzymano je aż do… 1972 roku!

Kontyngenty to potoczne określenie tzw. obowiązkowych świadczeń rzeczowych, zwanych też początkowo wojennymi świadczeniami rzeczowymi, a następnie dostawami obowiązkowymi. Wprowadzono je na mocy dekretów Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) z 18 i 22 sierpnia 1944 roku oraz późniejszych rozporządzeń w miejsce okupacyjnych kontyngentów niemieckich.

Wspomniane akty prawne zobowiązywały rolników do obowiązkowego dostarczania państwu określonych ilości zbóż, ziemniaków, mięsa, mleka i siana, a z czasem również jaj kurzych, prosa, gryki, nasion oleistych, strączkowych, strączkowych pastewnych, skór surowych, wełny, lnu, słomy oraz pakuł lnianych i konopnych, nasion roślin pastewnych (koniczyny, traw, seradeli, buraków cukrowych i pastewnych, marchwi pastewnej, brukwi i rzepy ścierniskowej) lub nawet takich surowców, jak końskie włosie, odpadki poubojowe czy lód.

Wymiar kontyngentów uzależniony został od powierzchni gruntów ornych danego gospodarstwa (5 kategorii), jakości gleby (3 klasy) oraz położenia gospodarstwa w określonym rejonie ekonomicznym.

Premie dla terminowych

W celu zachęcenia rolników do terminowego wywiązywania się z dostaw obowiązkowych wprowadzono system tzw. premii, które uprawniały chłopów do nabywania po cenach urzędowych (dużo niższych niż wolnorynkowe) określonej ilości towarów przemysłowych. Politykę państwa w zakresie świadczeń rzeczowych koordynował początkowo Urząd Głównego Pełnomocnika PKWN (od 31 grudnia 1944 roku Rządu Tymczasowego) ds. Wojennych Świadczeń Rzeczowych, a po jego likwidacji 29 maja 1945 roku – oddziały świadczeń rzeczowych wojewódzkich wydziałów aprowizacji i handlu.

Niemiec konfiskujący bydło w okupowanej Polsce. Komuniści w miejsce nazistowskich kontyngentów wprowadzili własne i utrzymali je aż do lat 70. (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Niemiec konfiskujący bydło w okupowanej Polsce. Komuniści w miejsce nazistowskich kontyngentów wprowadzili własne i utrzymali je aż do lat 70. (fot. domena publiczna)

Rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów z 30 marca 1945 świadczenia te miały obowiązywać również w roku gospodarczym 1945/46, ich wysokość jednak obniżono, a 30 listopada 1945 minister aprowizacji i handlu wydał rozporządzenie przywracające wolny handel ziemniakami.

Komentarze (2)

  1. 62.mark kraus Odpowiedz

    Nie zostaly zniesione w 1972 roku. W latach 80-tych pracowałem u ogrodnika w szklarniach. Część pomidorów i ogórków musial sprzedawać spółdzielni ogrodniczej po ustalonych ptzez nią cenach.

Odpowiedz na „62.mark krausAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.