Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Sylwetki i biografie

Ukraiński znaczek pocztowy wydany na 100-lecie urodzin Bandery.

news | 30.12.2018 | Autor:

Ukraińcy ustanowili święto narodowe na cześć Bandery wbrew rezolucji ONZ

Dzień urodzin Stepana Bandery (1 stycznia) ogłoszono na Ukrainie świętem narodowym. Co więcej, cały rok 2019 zostanie poświęcony tej kontrowersyjnej postaci. Decyzja ukraińskich władz wzbudziła ostry sprzeciw ze strony Izraela. Powód? Ten „bohater” był niemieckim kolaborantem.

Zawisza walczył między innymi w bitwie pod Grunwaldem.

artykuł | 24.12.2018 | Autorzy: i

Rycerz i świetny dyplomata. Jak przebiegała kariera Zawiszy Czarnego?

Bronił Jana Husa na soborze w Konstancji. Doprowadził do zbliżenia polsko-węgierskiego. W swoim domu w Krakowie gościł koronowane głowy. Życie Zawiszy Czarnego to nie tylko bitwy i pojedynki. Dlaczego nie pamiętamy o tej stronie jego działalności?

Badania międzywojennych polskich matematyków przyniosły im światowy rozgłos.

news | 22.12.2018 | Autor:

Senat postanowił uhonorować polskich matematyków m.in. ze słynnej szkoły lwowskiej. Rok 2019 ustanowiony Rokiem Matematyki

„Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu zasług polskich matematyków dla światowej nauki, (…) ustanawia rok 2019 Rokiem Matematyki” – głosi uchwała z 20 grudnia. Z tej okazji przypominamy o wybitnych Polakach, którzy specjalizowali się w tej dziedzinie.

Montgomery był kreowanych przez Brytyjczyków na wielkiego wodza. Ale czy słusznie?

artykuł | 18.12.2018 | Autor:

Megaloman, przez innych generałów nazywany "żałosnym pierdołą". Jak bardzo złym dowódcą był Bernard L. Montgomery?

Z największym rywalem łączyły go megalomania i ambicja. Wychwalali się wzajemnie, by ich własne wiktorie nabrały większego blasku. Ile jednak jest słuszności w świetlistych ocenach brytyjskiego marszałka?

artykuł | 01.12.2018 | Autor:

To one uczyły Polki, jak się ubierać. Ikony przedwojennej mody

Greta Garbo, Gloria Swanson i Clara Bow? Bynajmniej! Prawdziwe elegantki w II Rzeczpospolitej marzyły raczej, by wyglądać jak Pola Negri, Jadzia Smosarska lub Zula Pogorzelska. Poznajcie kobiety, które niemal sto lat temu pokazały Polkom, jak się ubierać.

recenzja | 16.11.2018 | Autor:

Król życia i śmierci (Mariusz Urbanek „Profesor Weigl i karmiciele wszy”)

Co robi człowiek, gdy za chęć bycia Polakiem traci szansę na Nobla? A co, kiedy traci ją drugi raz, bo ktoś uznał, że był złym Polakiem? Jeśli jest Rudolfem Weiglem, wraca do pracy. Z książki Mariusza Urbanka wyłania...

Erwin Rommel przez wiele lat był ulubieńcem Hitlera. Cenili go również alianci.

artykuł | 14.11.2018 | Autor:

Rycerz Hitlera. Jak przebiegała kariera Erwina Rommla?

Dla wielu był ucieleśnieniem germańskiego wojownika. Zachwycano się jego dyscypliną i poczuciem lojalności. Podziwiano go też za ułańską fantazję. Jego legenda była równie ważna dla nazistów, jak on sam. A może nawet ważniejsza?

materiał promocyjny | 04.11.2018 | Autor:

Niepokorne damy. Kobiety, które wywalczyły niepodległą Polskę

Przekonywano je, że są słabe, chwiejne, pozbawione właściwej tylko mężczyznom determinacji oraz siły. Nie uwierzyły. Dzięki książce „Niepokorne damy” poznasz losy kobiet, które zdobyły dla Polski niepodległość, a dla siebie – wolność, prawa wyborcze i godność, której zawsze...

Stanisław Bułak-Bałachowicz i estoński generał Johan Laidoner w Pskowie 25 sierpnia 1919 roku. Sojusz atamana z Estonią okazał się nietrwały. Zdjęcie i podpis z książki "Wojna domowa".

artykuł | 29.10.2018 | Autor:

Walcząc o niepodległą Białoruś, grabił i mordował. Prawda o Stanisławie Bułaku-Bałachowiczu

Historycy czasem porównują go do Kmicica. Piłsudski uważał, że był „bandytą, ale nie tylko to; on dziś Rosjanin, jutro Polak, pojutrze Białorusin, a następnego dnia Murzyn”. W rzeczywistości szaloną kampanię wojenną Stanisława Bułaka-Bałachowicza napędzało przede wszystkim jedno: chęć...

recenzja | 26.10.2018 | Autor:

Wspomnienia pisane po latach (Tadeusz Kotz „303. Mój dywizjon”)

Po wielu latach oczekiwań w ręce polskich czytelników trafiają wspomnienia kolejnego lotnika Dywizjonu 303, Tadeusza Kotza. Tę historię do pewnego stopnia znamy wszyscy – ale czy kiedykolwiek poznamy ją w pełni?

Kazia-Kazik na jedynej znanej fotografii.

artykuł | 25.10.2018 | Autor:

Ta bohaterska dziewczyna walczyła w męskim przebraniu w ponad trzydziestu bitwach. Dlaczego wymazano ją z historii?

Żadna inna Polka nie przeszła tak długiego szlaku bojowego. Ona nie tylko założyła męski mundur, ale też w pierwszej linii, z bronią w ręku biła się o niepodległość. Podziękowano jej za to… zupełną wzgardą i zapomnieniem.

Tadeusz Kościuszko (fot. domena publiczna)

miniatura | 04.10.2018 | Autor:

Co robił Tadeusz Kościuszko zanim został naczelnikiem powstania?

Bohater walk z Rosjanami, zasłużony dowódca, kawaler orderu Virtuti Militari. Choć wojna, w której brał udział zakończyła się klęską, Tadeusza Kościuszkę przyjmowano z respektem, a nawet – z niekłamanym podziwem.

Katon Starszy, tu przedstawiony na renesansowym portrecie Pietro Perugino, żył w latach 234-149 p.n.e.

artykuł | 02.10.2018 | Autor:

„A poza tym uważam, że Kartaginę należy zniszczyć”. Dlaczego Katon tak upierał się przy tym twierdzeniu?

Marek Porcjusz Katon nie bez powodu otrzymał przydomek Cenzor. Całe życie bezwzględnie krytykował to, co mu się nie podobało. Nieważne, czy chodziło o nadmierny wpływ greckiej kultury, o konkretne osoby czy… o miasto. Kiedy więc skierował się przeciwko...

recenzja | 28.09.2018 | Autor:

Stary życiorys, nowe pytania (Anna Machcewicz „Kazimierz Moczarski. Biografia”)

Wznowiona właśnie biografia Kazimierza Moczarskiego dziś prowokuje do stawiania zupełnie nowych pytań niż dekadę temu. Nie dlatego, żeby coś się w niej zmieniło. Na jej przykładzie najlepiej jednak widać, jak przez te dziesięć lat zmienił się świat, w...

W filmie "Spartakus" z 1960 roku w rolę pogromcy powstania niewolników wcielił się aktor Laurence Olivier.

artykuł | 15.09.2018 | Autor:

Kim był człowiek, który zdławił powstanie Spartakusa?

Był jednym z najbogatszych ludzi w dziejach. Zarabianie pieniędzy umiejętnie łączył z zaangażowaniem w politykę. I w żadnej z tych dziedzin nie przebierał w środkach, co udowodnił, tłumiąc największe w historii starożytnego Rzymu powstanie niewolników. Na ochotnika.

Magdalena Niedźwiecka opowiada nam, co zafascynowało ją w Bonie.

wywiad | 05.09.2018 | Autorzy: i

„Z Boną nie bałabym się nawet życia na bezludnej wyspie”. Magdalena Niedźwiedzka opowiada o pisaniu powieści biograficznej poświęconej wybitnej polskiej królowej

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Jej postać od wieków dostarcza inspiracji badaczom i artystom. Najnowsza, beletryzowana biografia żony Zygmunta Starego wyszła spod pióra Magdaleny Niedźwiedzkiej.

Papieżyca Joanna (fot. domena publiczna)

news | 04.09.2018 | Autor:

Papieżyca Joanna istniała naprawdę? Naukowiec z Zurychu przedstawia nowe argumenty

Przez wieki naukowcy spierali się, czy postać Joanny z Moguncji, która została papieżem, jest czysto legendarna, czy też może ta szalona historia wydarzyła się naprawdę. Naukowiec z Zurychu w swojej najnowszej książce przedstawia nowe argumenty.

Zawisza Czarny na obrazie Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki

miniatura | 01.09.2018 | Autor:

Czy na Zawiszy rzeczywiście można było polegać? Jak powstało jedno z najsłynniejszych polskich przysłów?

„Polegać na kimś jak na Zawiszy” – powtarzamy do dzisiaj, tylko z grubsza pamiętając, że istniał rycerz o tym imieniu. Ale kim był ten cały Zawisza Czarny? I czy naprawdę można było na niego liczyć?

recenzja | 17.08.2018 | Autor:

Anatomia agenta (Andrzej Brzeziecki „Czerniawski. Polak, który oszukał Hitlera”)

Kim był Roman Czerniawski, pseudonim „Brutus”? Genialnym agentem, który znacząco wpłynął na przebieg II wojny światowej? A może blagierem i mistyfikatorem? Na te pytania próbuje odpowiedzieć jego najnowsza biografia.

recenzja | 10.08.2018 | Autor:

Wojna, kłamstwa i pamiętniki sprzed czterdziestu lat (Ludmiła Pawliczenko „Pani Śmierć. Najsłynniejsza snajperka frontu wschodniego”)

Jaka była najbardziej fascynująca postać, której biografię mieliście w rękach? Czy był to charyzmatyczny przywódca narodu, utalentowana artystka, a może pełny dystansu wobec życia astronauta? Historia Ludmiły Pawliczenko przebija je wszystkie i na długo zapada w pamięć. Tylko...

Do powstania dołączyło wielu cywilów. Na zdjęciu przysięga wolontariuszy z Powiśla.

artykuł | 01.08.2018 | Autor:

Pierwsze godziny powstania warszawskiego. Jak zapamiętała je sanitariuszka z Ochoty?

Halina ps. „Sławka” zaangażowała się w konspirację już na początku wojny. Na powstanie czekała z utęsknieniem i nadzieją na koniec upokarzającej okupacji. Gdy 1 sierpnia wychodziła z domu, na ulicach panowała euforia. Ona sama była gotowa na dwa...

Macierewicz sprawował funkcję ministra obrony narodowej od listopada 2015 roku do lipca 2017 roku.

materiał promocyjny | 01.08.2018 | Autor:

Macierewicz bez tajemnic. Czego nie wiemy o historii jednego z najważniejszych polityków na polskiej prawicy?

Jego postać wciąż budzi skrajne emocje. Ma rzesze zwolenników i grono zaciekłych wrogów. Nie trzeba go nikomu przedstwiać, ale czy ktokolwiek zna go naprawdę? 

Akcja pod Bezdanami była jedną z wielu przeprowadzonych przez bojówkę PPS akcji ekspropriacyjnych. Niestety, nie poszła tak dobrze, jak dwa lata wcześniejsza akcja pod Rogowem (na ilustracji).

artykuł | 22.07.2018 | Autor:

Akcja pod Bezdanami. W tym napadzie na pociąg brało udział czterech polskich premierów. Dlaczego tak źle im poszło?

Był wrzesień 1908 roku. Do akcji ruszyli najwybitniejsi i najbardziej doświadczeni działacze PPS, w tym sam Józef Piłsudski. W takim składzie napad na pociąg jadący z Kongresówki do Petersburga nie mógł się nie udać. A jednak prawie wszystko...

recenzja | 29.06.2018 | Autor:

Wielki król czy mityczne uosobienie dawnej chwały? („Bolesław Chrobry–lew ryczący” Przemysław Urbańczyk)

Przemysław Urbańczyk ma opinię badacza kontrowersyjnego. Jego poprzednia książka o Mieszku I wywołała burzę. Czy tak będzie również z jego najnowszą pracą poświęconą pierwszemu polskiemu królowi?

recenzja | 22.06.2018 | Autor:

Prowokatorka, celebrytka czy kobieta wyzwolona? („Gattora. Życie Leonor Fini” Dorota Hartwich)

Dla jednych kobieta wyzwolona. Dla innych prawdziwy demon. Nikt jednak nie przeczył jej niezwykłej piękności, która inspirowała artystów. Opowieść o Leonor Fini to historia życia, które przepełnione artyzmem, samo stało się dziełem sztuki.