Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Jedyne w pełni zwycięskie powstanie w historii Polski. Jak doszło do Powstania Wielkopolskiego i czemu Polacy zawdzięczali sukces?

W tym powstaniu wzięła udział ogromna część polskiej ludności zamieszkującej tereny, na których toczyły się walki.

fot.Leon Prauziński/domena publiczna W tym powstaniu wzięła udział ogromna część polskiej ludności zamieszkującej tereny, na których toczyły się walki.

Do zrywu doszło w momencie, gdy przebieg granic nie był jeszcze przesądzony. W krótkim czasie armia powstańcza zgromadziła aż 100 000 ochotników. Cieszyli się oni widocznym poparciem okolicznej ludności. W pewnej chwili wydawało się jednak, że cały ten wysiłek może pójść na marne…

Po klęsce powstania listopadowego jeden najwybitniejszych polskich mężów stanu, książę Adam Czartoryski, rozważając szansę kolejnej próby wybicia się na niepodległość, podniósł, że powstanie musi być silne, powszechne i „w porę zrobione”. Przez to ostatnie określenie rozumiał sprzyjającą sytuację międzynarodową. Polacy w zaborze pruskim odpowiedzieli pracami organicznymi Dysponowali świetnie rozwiniętą siecią różnego typu organizacji od gospodarczych po kulturalne. Przekształcili się w społeczeństwo obywatelskie.

Nastał rok 1918. Powstała dla Polaków sytuacja którą można oceniać tylko w kategoriach cudu. Rosja teraz już sowiecka przymuszona była do wystąpienia z wojny. Niemcy i Austro-Węgry podniosły klęskę. Spełniły się słowa Adama Mickiewicza:

Od niewoli moskiewskiej
austriackiej i pruskiej
wybaw nas Panie.

W połowie listopada 1918 roku Prowincja Poznańska nie wchodziła jeszcze w skład odrodzonej Rzeczpospolitej.

fot.Maciej Szczepańczyk (matiasrex)/CC BY-SA 4.0 W połowie listopada 1918 roku Prowincja Poznańska nie wchodziła jeszcze w skład odrodzonej Rzeczpospolitej.

„Wzywamy całe Niemcy do obrony Niemców na Wschodzie…”

Teraz wydarzenia toczyły się jak lawina. Na początku listopada 1918 r. wybuchła rewolucja w Niemczech. Cesarz Wilhelm II abdykował. Na czele rządu stanął Friedrich Ebert, przywódca niemieckiej socjaldemokracji. W dniu 11 listopada Niemcy podpisały rozejm w Compiegne. Wojna zakończyła się. Niejasną była jednak sytuacja ziem zaboru pruskiego. W rozejmie w Compiegne nie znalazły się postanowienia dotyczące tych ziem. Oznaczało to, że nadal pozostawały w granicach Rzeszy Niemieckiej. Politycy polscy liczyli, że o ich losie zadecyduje konferencja pokojowa. Tymczasem strona niemiecka twardo stała na stanowisku status quo.

Sytuacja była bardzo skomplikowana. Istniała nadal administracja pruska. Nie do Poznania, ale do Stadt Posen wracały oddziały armii niemieckiej. Z nimi wiązała swe nadzieje mniejszość niemiecka licząca około 40% mieszkańców. W ich mentalności nastąpił proces, który określić można jako przedawnienie zaborów. Byli przekonani, że będą tu po wsze czasy. Szokiem była klęska militarna i groźba, że Polacy tworząc państwo upomną się o ziemie zaboru pruskiego.

Komentarze (2)

  1. Baca Odpowiedz

    Sorry ale fragment o szachownicy jest błędny – stanowiła oznaczenie które pojawiło sie w zaborze austriackim u pilota Stanisława Steca

  2. Anonim Odpowiedz

    Nie jest prawdą, że kpt.Taczaka awansował do stopnia majora J. Piłsudski. Jakoś umknęło Panu, ze Piłsudski do trzeciej dekady stycznia 1919 r. nie zareagował na prośbę NRL o przysłanie wysokiej rangi oficerów do kierowania powstaniem. Dopiero na wyraźne stwierdzenie Korfantego, że w2 takim razie poproszą o takich oficerów Komitet Narodowy Polski i samego Dmowskiego, Piłsudski przysłał gen. Dowbór- Musnickiego, licząc, że carski oficer nie dogada się z pragmatycznymi poznańczykami. Zresztą, zorganizowaną przez Dowbór- Musnickiego armie zabrał pod koniec 1919 r. na front wschodni. Brat mojego dziadka Ignacy Kurzawski zginął wkrótce pod Kijowem. Więc może niech Pan wstanie z kolan przed „legendą Piłsudskiego” w sprawie Powstania Wielkopolskiego. Jak Pan wytłumaczy fakt, że o0bradfujący wówczas zwołany przez Naczelnika Sejm nie dopuścił do obrad Wielkopolan?
    A na majora kpt. Taczka awansowała Naczelna Rada Ludowa.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.