Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

W ręce przemyskich muzealników trafił unikatowy zbiór dokumentów kontrwywiadu AK. Mamy reprodukcje

Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, budynek przy placu Berka Joselewicza. (fot. Goku122, li. GFDL)

fot.Goku122 (li. GFDL) Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, budynek przy placu Berka Joselewicza. (fot. Goku122, li. GFDL)

Do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej trafił niezwykły zbiór dokumentów z okresu II wojny światowej, wśród których znajdują się listy konfidentów gestapo, wyrok Sądu Podziemnego oraz listy członków poszczególnych plutonów AK. Nam Muzeum udostępniło kilka reprodukcji.

Zalążkiem obecnego Muzeum była placówka założona już w 1909 roku przez Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu. Od tego czasu instytucja działa niemal nieprzerwanie.

Jak zdradził nam Grzegorz Szopa, Kierownik Działu Historii Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, w ostatnim czasie lokalna prasa informowała o tym, że placówka powiększa swoje zbiory dotyczące okresu II wojny światowej. W związku z tym, gdy pragnąca zachować anonimowość osoba z Przemyśla w czasie porządków na strychu trafiła na dokumenty, przekazała je Muzeum.

Skarbnica informajcji

Znalezione w drewnianej skrzyni wypełnionej trocinami materiały pochodzą w zdecydowanej większości z pierwszej połowy 1943 roku. W ponad dziewięćdziesięciu procentach dotyczą one obszaru miasta Przemyśl i jego najbliższych okolic. Jest to bezcenny dla historyków materiał, który pozwala zrozumieć, jak działał wywiad i kontrwywiad konspiracyjny na tym terenie. Jak wylicza Grzegorz Szopa:

Są tam wykazy konfidentów i agentów Gestapo wraz z ich dokładnym rozpracowaniem, tzn. informacjami dotyczącymi imienia, nazwiska, wieku, adresu zamieszkania, miejsca pracy, charakterystyki postaci, tras którymi poszczególne osoby się przemieszczały do i z pracy.

Jest autentyczny wyrok sądu Polski Podziemnej na jednego z nich wraz z zachowaną prawną sentencją, która była podstawą do jego wydania, oraz informacja szczegółowego opisu miejsca i okoliczności jego wykonania. Są wykazy członków SA, NSDAP, volks- i reichdeutchów wraz z adresami domowymi, skład osobowy niemieckiego Zarządu Miasta Przemyśla również z adresami prywatnymi, wykaz wszystkich niemieckich instytucji wojskowych, policyjnych wraz z numerami telefonów.

Na tym jednak nie koniec. Akowcy dysponowali dokładnymi informacjami na temat składów osobowych posterunków policji polskiej, ukraińskiej oraz niemieckiej żandarmerii wraz z opiniami na temat stosunku poszczególnych komendantów do Polaków.

Dalszy ciąg tekstu znajduje się pod ilustracjami

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

fot.Grzegorz Szopa MNZP Za udostępnienie fotografii dziękujemy Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej. fot. Grzegorz Szopa.

Wśród dokumentów znaleźć można też dokładne opisy transportów na front wschodni i tych powracających na zachód, wraz z informacjami o liczbie żołnierzy, morale, uzbrojeniu etc., oraz raporty o ruchu lotniczym. Na podstawie zgromadzonych meldunków można też prześledzić wiele zagadnień gospodarczych oraz dotyczących okupacyjnej codzienności.

Co dalej z dokumentami?

Niezwykle ciekawe jest to, że mimo upływu tylu lat, wiele osób, których podpisy widnieją na pozyskanych przez Muzeum dokumentach, można zidentyfikować. Wśród nich, jak wylicza Grzegorz Szopa, są meldunki podpisane przez „Gada”, inż. Kazimierza Wohańskiego, który kierował Polską Organizacją Zbrojną, wchodzącą w skład Armii Krajowej. Natomiast rozkaz awansowy kilku żołnierzy jest sygnowany przez Komendanta Obwodu AK mjr. Jana Gołdasza ps. „Szczyt” na dwa miesiące przed jego aresztowaniem. Kierownik Działu Historii podkreśla, że takie znaleziska inspirują kolejne osoby do dzielenia się informacjami na temat swoich bliskich, którzy związani byli z Państwem Podziemnym.

W najbliższym czasie Muzeum planuje przede wszystkim odpowiednie prace konserwatorskie, a także nizewidencjonowanie i odpowiednie opracowanie znaleziska. W dalszej perspektywie dokumenty kontrwywiadu AK zostaną udostępnione zwiedzającym w ramach wystawy poświęconej II wojnie światowej w Przemyślu. Możliwość ich zbadania będzie także niezwykłą gratką dla historyków.

Źródła:

  • Nowiny24.pl
  • Rozmowa z Grzegorzem Szopą, Kierownikiem Działu Historii Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.