Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Dymitr Samozwaniec I (samozwańczy car Rosji 1605–1606)

Portret Dymitra Samozwańca I.

fot.domena publiczna Portret Dymitra Samozwańca I.

Dymitr Samozwaniec I (ur.?, zm. 27 V 1606) – samozwańczy car rosyjski od 31 lipca 1605 roku. Rzekomy syn Iwana IV, podający się za zmarłego w 1591 roku Dymitra Iwanowicza. Według Borysa Godunowa był to Grigorij Otrepjew, zbiegły mnich, syn Stiepana, setnika strzelców moskiewskich, który w 1603 roku pojawił się w Polsce na dworze księcia Adama Wiśniowieckiego.

Zygmunt III chciał użyć go do intrygi w Moskwie, ale sprzeciwili się temu senatorowie (J. Zamoyski). Znalazł poparcie u jezuitów, w 1604 roku przyjął chrzest rzymskokatolicki. Zaręczony z Maryną, córką wojewody sandomierskiego Jerzego Mniszcha, w zamian za pomoc w zdobyciu tronu moskiewskiego obiecywał Polakom ogromne nadania ziemskie i nagrody.

Z pomocą prywatnych wojsk szlacheckich na przełomie 1604/1605 roku opanował kilka zamków na Siewierszczyźnie (Czernihów, Putywl, Siewsk, Kursk). Po śmierci Borysa Godunowa zajął Moskwę przy poparciu tamtejszych bojarów i koronował się na cara (1605). Namawiany przez Zygmunta III do wspólnej wojny ze Szwecją, odmówił. Jego ślub z Maryną Mniszchówną rozbudził nadzieje, m.in. papieża Pawła V na unię patriarchatu moskiewskiego z Rzymem.

18 maja 1606 roku na Kremlu odbył się ślub i koronacja Maryny (pierwsza kobieta koronowana w dziejach Moskwy). Zachowanie Polaków towarzyszących Dymitrowi przyspieszyło powstanie, które wybuchło w nocy z 26 na 27 maja 1606 roku. Powstańcy wymordowali ok. trzystu Polaków. Dymitr zginął, a posłów polskich i Marynę aresztowano i zesłano.

Literatura:

  • D. Czerska, Dymitr Samozwaniec, Wrocław 1995.
  • A. Andrusiewicz, Dzieje dymitriad 1602–1614, Warszawa 1990.
  • J. Maciszewski, Polska a Moskwa 1603–1618, Warszawa 1968.

Autor hasła:

Krzysztof Pietkiewicz – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii Europy Wschodniej, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu publikacji, poświęconych m. in. historii Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.