Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Jak swastyka stała się symbolem III Rzeszy?

Brunatne koszule z SA defilują w czasie zjazdu NSDAP w Norymberdze we wrześniu 1939 roku.

fot.materiały promocyjne Brunatne koszule z SA defilują w czasie zjazdu NSDAP w Norymberdze we wrześniu 1939 roku.

Charakterystyczny krzyż o ramionach załamanych pod kątem prostym jest chyba najsłynniejszym – i najbardziej złowrogim – symbolem nazistowskiego terroru. Nie zawsze jednak znak ten kojarzył się z III Rzeszą. Jak zatem doszło do tego, że Adolf Hitler go zagarnął?

Swastyka, czyli Hakenkreuz (dosł. hakowaty krzyż), była rozpowszechniona w starożytnym świecie, a najściślej związana jest z Indiami jako święty znak hinduizmu, buddyzmu i dżinizmu. Przejęta przez niemieckie ruchy nacjonalistyczne nabrała jednak dużo bardziej złowieszczego znaczenia.

Na początku XX wieku niemieccy nacjonaliści o poglądach mistycznych, szczególnie skupieni w Towarzystwie Thule, zaczęli uważać swastykę za symbol rasy aryjskiej, której przedstawiciele mieli przybyć z Indii do Europy w czasach prehistorycznych i stać się przodkami ludów nordyckich i germańskich. Prawdopodobnie to w tym właśnie kontekście Adolf Hitler po raz pierwszy zwrócił uwagę na Hakenkreuz.

„Logo” dla NSDAP

W pierwszych latach istnienia NSDAP jej przywódca chciał zapewnić swojemu ugrupowaniu coś, co dorównywałoby sile oddziaływania flag używanych przez jego przeciwników politycznych. Pod wrażeniem morza czerwieni na wiecach komunistów napisał, że sam mógł „poczuć i zrozumieć, jak łatwo człowiek z ludu poddaje się nieodpartemu urokowi tak wielkiego i imponującego spektaklu”.

Nazistowskie flagi ze swastyką w muzeum w Fabryce Emalia Oskara Schindlera – oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

fot.materiały promocyjne Nazistowskie flagi ze swastyką w muzeum w Fabryce Emalia Oskara Schindlera – oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Hitler wiedział, że naziści również potrzebują wyrazistej identyfikacji wizualnej. Jak stwierdził w Mein Kampf: „członkom partii brakowało jakiegokolwiek zewnętrznego znaku przynależności do jednej grupy”.

Jak sam później opowiadał, postanowił zaprojektować własną flagę. Nie on jeden zresztą – jego zdaniem była to w owym czasie kwestia żywo zajmująca kierownictwo NSDAP. Istotny wkład w prace koncepcyjne wniósł dentysta ze Starnbergu Friedrich Krohn, który zaproponował wzór ze swastyką wykorzystujący kolory czerwony, biały i czarny, „bardzo podobny” do projektu samego Hitlera.

Komentarze (4)

  1. Jerzy Odpowiedz

    Piszecie: Swastyka (….) najściślej związana jest z Indiami jako święty znak hinduizmu, buddyzmu i dżinizmu. Przejęta przez niemieckie ruchy nacjonalistyczne nabrała jednak dużo bardziej złowieszczego znaczenia.
    Czy ktoś się zastanowiła nad określeniem „nabrała jednak dużo bardziej złowieszczego znaczenia”. Czyli co, była złowieszcza już jako „święty znak” trzech religii? Czasami warto przed publikacją przeczytać jeszcze raz. I usunąć takie obrazoburcze stwierdzenia.
    .

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.