Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Awanturnik, porywacz, „łowca kłopotów”. To jego bolszewicy wysłali, by opanował polskie rzeki

Połupanow na krótko przed śmiercią w 1956 roku.

fot.Антонов .А.О./CC BY-SA 4.0 Połupanow na krótko przed śmiercią w 1956 roku.

Działał skutecznie i bezwzględnie, a jego oddział sprawdził się na wielu frontach. To on pacyfikował pragnący wybić się na niepodległość Kijów. Jedni widzieli w nim amanta i blagiera, inni – genialnego dowódcę. Kim był Andriej Połupanow i co robił, zanim wyruszył na wojnę polsko-bolszewicką?

Pierwsze sowieckie jednostki rzeczne na Polesiu pojawiły się w kwietniu 1919 roku. 16 kwietnia na rozkaz dowódcy 8 Dywizji Strzelców, Emelijana N. Jewdokimowa, zorganizowano Flotyllę Rzeczną rejonu Prypeci, zwaną również Prypeckim Oddziałem Statków Rzecznych, pod dowództwem Leonida Ossowskiego. Jewdokimow oddał ją do dyspozycji dowódcy 1 Brygady tej dywizji. Początkowo składała się on z 4 nieuzbrojonych bocznokołowców: „Rżyszczew” („Ржыщев”), „Sokoł” („Cокол”), „Wietka” („Ветка”) i „Wjun” („Вьюн”), 7 motorówek oraz 11 niewielkich jednostek transportowych.

Jednak głównym przeciwnikiem Flotylli Pińskiej miała stać się utworzona 12 marca 1919 roku w Kijowie Dnieprzańska Flotylla Wojenna, której dowódcą został Andriej Wasyliewicz Połupanow. Zrobił on zawrotną karierę w Armii Czerwonej, mimo że daleko było mu do gorliwego komunisty, a bliżej do poszukiwacza przygód, awanturnika i drobnego blagiera, który lubił roztaczać wokół siebie aurę wyjątkowości. Można powiedzieć, że był typem amanta, macho, pozującego do zdjęć z pistoletem za pasem i taśmami amunicyjnymi przewieszonymi przez pierś, niczym bohater książek Jacka Londona czy Edgara Rice’a Burroughsa.

Rewolucyjna kariera

Pochodził z Makiejewki, leżącej tuż obok Doniecka. Urodził się w ubogiej rodzinie górniczej i sam też był skazany na pracę w kopalni. W Donbasie można było albo wykopywać węgiel, albo pracować w polu. W ślady ojca poszedł w 1904 roku, lecz w przeciwieństwie do niego zaczął uczestniczyć w spotkaniach organizacji socjalistycznych i komunistycznych. Lewicowa ideologia bardzo mu odpowiadała. Działacze uświadomili mu, że jest wyzyskiwany i z tej biedy oraz wyzysku może się wyrwać jedynie wtedy, gdy burżuje staną pod murem, a na ich grobach nastąpi redystrybucja dóbr.

Począł aktywnie uczestniczyć w pracach organizacji socjalistycznych i w 1912 roku został członkiem Rosyjskiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej, w której czynnie działał aż do wybuchu I wojny światowej. Nie było to takie łatwe, kiedy w 1909 roku trafił do marynarki wojennej. Za działalność rewolucyjną i przynależność do partii trafił do więzienia, które opuścił po wybuchu wojny.

Dnieprzańska Flotylla Wojenna była głównym przeciwnikiem Flotylli Pińskiej (na zdjęciu).

fot.domena publiczna Dnieprzańska Flotylla Wojenna była głównym przeciwnikiem Flotylli Pińskiej (na zdjęciu).

Podobnie jak kilka tysięcy innych młodych ludzi, trafił do Floty Czarnomorskiej, gdzie zdobył pierwsze doświadczenia wojenne. Najpierw służył na krążowniku liniowym „Impieratrica Marija”. 7 października 1916 roku doszło do pożaru, a następnie dwóch eksplozji dziobowych składów amunicji. Okręt zatonął, a wraz z nim 398 osób. Połupanow zdołał się uratować i trafił do dywizjonu niszczycieli. Tam prawdopodobnie poznał swego późniejszego przeciwnika, ówczesnego chorążego, Karola Taubego.

Podobnie jak losy Polaka, tak losy Połupanowa zmieniły się wraz z wybuchem rewolucji lutowej. Początkowo płynął z nurtem wydarzeń, jednakże w krótkim czasie stał się prawdziwym „łowcą kłopotów”. W grudniu 1917 roku Połupanow, liczący wówczas 29 lat, skrzyknął grupę komunistycznie nastawionych marynarzy i poprowadził ją do walki z kontrrewolucją i interwentami.

Komentarze (2)

  1. Starża Odpowiedz

    Ciekawe! Ale o walkach z naszą flotą ani wzmianki, a jak napisał @Grzegorz tytuł to sugeruje. A pociąg pancerny tego pana nie wyglądał z pewnością tak, jak ten na zdjęciu. No właściwie można by to wybaczyć, bo zdjęcie podpisane jest jako poglądowe, ale w błąd wprowadza. Na zdjęciu jest zapewne któryś z polskich pociągów pancernych, np. „Śmiały”, albo „Danuta”.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.