Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Czy istniała alternatywa dla układu monachijskiego? Brytyjski historyk wyjaśnia, czy można było powstrzymać Hitlera już w 1938 roku

Głównymi aktorami w Monachium byli Adolf Hitler i Neville Chamberlain.

fot.Bundesarchiv/ CC-BY-SA 3.0 Głównymi aktorami w Monachium byli Adolf Hitler i Neville Chamberlain.

Układ monachijski był jedną z ostatnich rozpaczliwych prób uratowania pokoju w Europie. Odbyło się to kosztem Czechosłowacji, której przedstawiciele nie mogli nawet wziąć udziału w negocjacjach. Czy można było uniknąć tego hańbiącego porozumienia i już wówczas położyć kres rosnącemu apetytowi Hitlera?

[We wrześniu 1938 roku] wojna wydawała się coraz bardziej prawdopodobna. Rozpoczęto szaleńcze starania, aby zorganizować konferencję, podczas której dałoby się wypracować jakieś porozumienie. Przełom nastąpił dopiero wtedy, gdy interweniował Mussolini, który pośredniczył w organizacji spotkania przedstawicieli czterech mocarstw: Niemiec, Włoch, Francji i Wielkiej Brytanii. Związek Radziecki, któremu nikt nie ufał, został całkowicie pominięty.

Tym samym zaczął się ostatni akt dramatu Czechosłowacji, o której losach zdecydowano w Monachium, gdzie 30 września 1938 roku podpisano tzw. układ monachijski. Co ciekawe, Czesi nie mogli nawet uczestniczyć w rozmowach, w trakcie których o wszystkim decydowano za ich plecami! Dwie zachodnie demokracje zmusiły inny kraj demokratyczny do podporządkowania się zastraszającemu go dyktatorowi.

„Zwycięstwo” monachijskie

Rząd Republiki Czechosłowackiej wydał w Pradze oficjalny komunikat, w którym protestował przed całym światem przeciwko „decyzjom podjętym w Monachium, jednostronnym i bez udziału przedstawicieli Czechosłowacji” (…).

Hitler otrzymał to, czego chciał. Albo przynajmniej udawał, że chciał. Sudety mógł zająć niemal natychmiast. Reszta Czechosłowacji – nie miał co do tego żadnych wątpliwości – zostanie zajęta w późniejszym terminie. Utrzymano pokój. Ale za jaką cenę?

Układ monachijski podpisano 30 września 1938 roku. Na zdjęciu sygnatariusze: Neville Chamberlain, Édouard Daladier, Adolf Hitler i Benito Mussolini.

fot.Bundesarchiv / CC-BY-SA 3.0 Układ monachijski podpisano 30 września 1938 roku. Na zdjęciu sygnatariusze: Neville Chamberlain, Édouard Daladier, Adolf Hitler i Benito Mussolini.

Zarówno Chamberlain, jak i Daladier wrócili do swoich krajów niczym zwycięzcy. Poczucie hańby po kapitulacji przed Hitlerem, który groził i zastraszał swoich przeciwników, docierało do nich stopniowo. Opinia publiczna dopiero po jakimś czasie zdała sobie sprawę, że pokój utrzymano kosztem Czechów. Czy była jakaś alternatywa?

Politycy i historycy zarówno wówczas, jak i po wielu dekadach różnili się w ocenie sytuacji. Rozpoczynając grę o Czechosłowację, Hitler miał w rękawach kilka asów. A Chamberlain dobrze widział, że dostały mu się słabe karty. W tej kwestii akurat nie ma wielu wątpliwości. Pozostaje pytanie, czy mógł rozegrać tę grę lepiej z tym, co miał do swojej dyspozycji.

Komentarze (1)

  1. Prawdziwa historia Odpowiedz

    Hitler mógłby zostać powstrzymany już kilka miesięcy wcześniej ponieważ Związek Radziecki zgodnie z traktatem z 35r jaki miał z Francja chciał zorganizować spotkanie dowódców wojskowych na najwyższym szczeblu jednak W.Brytania i Francja konsekwentnie odmawiała,również ówczesny sojusznik Hitlera Polska chciała jak najszybciej zlikwidowania Czechosłowaci i odmawiala dostarczania broni z ZSRR do Czechosłowaci. Tak zwanym państwom zachodnim i kapitalistom zależało na tym aby ich pupilek Hitler jak najszybciej napadł na ZSRR i gotowi byli w tym celu poświęcić nie tylko Czechosłowacie ale i Polskę.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.