Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Czym był partyjny beton? Kogo i dlaczego tak określano u schyłku komuny?

Beton (fot. domena publiczna

fot.domena publiczna Beton (fot. domena publiczna)

„Z dnia na dzień w partii coraz bardziej rozprzestrzeniają się poglądy liberalno-burżuazyjne, trockistowsko-syjonistyczne, nacjonalizm, agraryzm, klerykalizm” – alarmowali wiosną 1981 roku przedstawiciele betonu partyjnego.

„Beton” lub też „beton partyjny” to pojęcie upowszechnione w latach 1980–81, używane jako określenie zachowawczej frakcji partyjnej, nawołującej do zdecydowanej rozprawy z „Solidarnością”, nawet przy pomocy radzieckich oddziałów interwencyjnych.

Przywódcy partyjnego betonu

Za przywódców partyjnego „betonu” uchodzili: Tadeusz Grabski (od września 1980 sekretarz KC, a od grudnia tego roku także członek Biura Politycznego KC), Stanisław Kociołek (od listopada 1980 I sekretarz Komitetu Warszawskiego PZPR), Mirosław Milewski (od października 1980 minister spraw wewnętrznych), Stefan Olszowski (od sierpnia 1980 członek Biura Politycznego KC i sekretarz KC), Albin Siwak (od lipca 1981 członek Biura Politycznego KC) oraz Andrzej Żabiński (od września 1980 członek Biura Politycznego i I sekretarz KW w Katowicach).

Za organ prasowy tej frakcji uważany był tygodnik „Rzeczywistość”, ukazujący się od 24 maja 1981 w Warszawie, zapleczem zaś stało się powołane prawdopodobnie 15 maja 1981 tzw. Forum Partyjne przy KW PZPR w Katowicach.

Beton walczy z antyradzieckimi nastrojami

W uchwalonej 27 maja tego roku Deklaracji oraz czterech Rezolucjach Forum ostro zaatakowało partyjnych „liberałów”, ubolewając, że „z dnia na dzień w partii coraz bardziej rozprzestrzeniają się poglądy liberalno-burżuazyjne, trockistowsko-syjonistyczne, nacjonalizm, agraryzm, klerykalizm, solidaryzm klasowy oraz szczególnie kultywowane przez prawicę poglądy i nastroje antyradzieckie”.

Znaczek PZPR (fot. Pesell, lic. CCA-SA 4.0 I)

fot.Pesell, lic. CCA-SA 4.0 I Znaczek PZPR (fot. Pesell, lic. CCA-SA 4.0 I)

Partyjnych zachowawców skupiały także inne organizacje, m.in. utworzone w lutym 1981: Klub Warszawa 1980 oraz Forum Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR, które w późniejszym okresie używało nazwy Forum Dyskusyjne Komunistów Warszawy. Ośrodki partyjnego „betonu” funkcjonowały również w Szczecinie, Wrocławiu i Białymstoku, ich działalność osłabła jednak po IX Nadzwyczajnym Zjeździe PZPR, który odbył się w dniach 14–20 lipca 1981.

Ideowo-polityczna jedność

W czerwcu 1982 przedstawiciele „betonu” zainicjowali działalność Klubu Wiedzy Społeczno-Politycznej „Rzeczywistość”. Do jego czołowych działaczy należeli: Tadeusz Grabski (przewodniczący Tymczasowego Zarządu Głównego), Ryszard Gontarz, Janusz Ratzko, Ignacy Krasicki i Wiesław Mysłek.

Aktywizacja tego środowiska spotkała się z dezaprobatą większości członków Biura Politycznego KC PZPR; 18 grudnia 1982 podjęli oni uchwałę o niecelowości istnienia stowarzyszeń rozbijających „ideowo-polityczną i organizacyjną jedność” partii. W efekcie 30 stycznia 1983 Klub został rozwiązany.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.