Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów rzeczywiście była „rajem dla Żydów”?

Fragment obrazu Jana Matejki ukazującego przyjęcie Żydów w Polsce (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Fragment obrazu Jana Matejki ukazującego przyjęcie Żydów w Polsce (fot. domena publiczna)

Mieli własny samorząd, wpływali na decyzje polskich sejmów, a popularna legenda mówiła nawet o tym, że pewnego Żyda próbowano koronować na polskiego króla. Czy dawna Polska w istocie była dla Żydów „rajem”?

„Niebo szlachty, raj Żydów, czyściec mieszczan, piekło chłopów”. To charakterystyka Rzeczypospolitej, mająca popularną w dawnych wiekach formę żartobliwego wierszyka opisującego proprietates nationum, czyli przywary i zalety różnych nacji i społeczeństw. Znana jest w wielu różniących się szczegółami wersjach.

Przyjmuje się, że powstała i zyskała sobie popularność w środowisku mieszczańskim. Najstarszy jej przekaz zawarty jest w powstałym w kręgach zwolenników rokoszu Zebrzydowskiego piśmie ulotnym z 1606 roku. Rychło trafiła do druków, w tym do dzieł XVII-wiecznych intelektualistów – m.in. wykładowcy kolegium jezuickiego w Braniewie Michała Radau czy też słowackiego pisarza Daniela Krmana.

Za granicą powiedzenie to dość szybko nabrało cech paszkwilu, zwłaszcza wówczas gdy ustrój społeczny Polski zaczął razić obcokrajowców swym anachronizmem.

Czy Żydzi wpływali na polską politykę?

Na uwagę zasługuje poczesne miejsce, jakie w tej charakterystyce zajmują Żydzi. Wbrew rozpowszechnionym gdzieniegdzie stereotypom położenie prawne ludności żydowskiej w średniowiecznej i nowożytnej Polsce należało do najkorzystniejszych w Europie.

"Żydzi tułający się proszą Kazimierza Wielkiego o przytułek w Polsce" Wojciecha Gersona.

fot.domena publiczna Żydzi tułający się proszą Kazimierza Wielkiego o przytułek w Polsce Wojciecha Gersona.

Począwszy od czasów piastowskich, Żydzi otaczani byli szczególną protekcją książąt, jako „ludzie skarbu książęcego”. Przywilej księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego z 1264 roku, powtórzony w głównych punktach w następnym stuleciu przez Kazimierza Wielkiego, gwarantował ludności żydowskiej ochronę ze strony prawa publicznego.

Komentarze (8)

  1. Anonim Odpowiedz

    Berman, Minc, Szechtet senior, Adam -Aron, Stefan-morderca, Bristigerowa, Wolinska, Zambrowski, Geremek-Lewartow, Slonimski. Zelenski, Boni. Gross, Hofman, ….i wielu, wielu innych. Ach jaka szkoda ze tylu tych dzielnych ludzi poszlo przez komin…..

  2. QWAS Odpowiedz

    Jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze.
    Królowie mieli z nich działalności kasę. Żydzi to taki Urząd Skarbowy Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Gdyby pozwolono handlować i obracać kapitałem wszystkim to „podatki” nie płynęłyby do skarbca tak skutecznie jak za pośrednictwem monolitycznej grupy urzędników skarbowych.

  3. Tom Odpowiedz

    WPISZCIE SOBIE POLACY W GOOGL
    ,, Zydzi Wypedzani 47 razy w ciagu 1000 lat dlaczego”

    a znajdziecie odpowiedz DLACZEGO bedziecie zalowac, ze wzieliscie sobie zydowski garb na wlasne plecy, ktorego kazdy inny narod pozbywal sie jak najpredzej …narod ten wam Polakom zawdziecza swoje przetrwannie i NIGDY WAM ZA TO NIEPODZIEKUJE ZA TO SWIAT BEDZIE MIEC DO WAS POLAKOW PRETENSJE ZE TAKI WREDNY PODLY NAROD PRZEZ WAS PRZETRWAL !

  4. Tom Odpowiedz

    Wpiszcie sobie Polacy w wyszukiwarke sami bo tutaj tylko to kasuja …nawet same komentarze o tym
    ZYDZI WYPEDZANI 47 RAZY W CIAGU 1000 LAT DLACZEGO?

    A WSZYSTKO POWINNO BYC DLA WAS JASNE !

  5. Tom Odpowiedz

    Proponuje filmy ks.prof.Tadeusza Guz
    ktory ma przez nie cala mase problemow poniewaz w Polsce wolno tylko zle pisac o samych Polakach chociazby byly to tylko same klamliwe PASZKWILE to jest to zawsze mile widziae …

    Wszystko inne jest odrazu poczytane za ANTYSEMITYZM I CZY TO NIE WYSTARCZY ZEBY WIEDZIEC KTO SIE W POLSCE PANOSZY NA NIESWOIM ???
    1.
    „FAKTY ZYDOWSKICH MORDOW”
    2.
    „O sprzeciwie sumienia – ocne i az nadto aktualne”
    3.
    „MY POLACY JESTESMY SKAZANI NA ZWYCIESTWO”

    KTOZ JAK BOG !!!
    TRZYMAJMY SIE BOGA OBURACZ TO WYSTARCZY !
    Kwestia czasu jest jak „ICH” na naszych ziemiach nie bedzie POPROSTU ZNIKNA BO ICH ZABIERZE ze sami sie zdziwicie!
    Amen.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.