Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Świdrygiełło Bolesław (wielki książę litewski 1430–1432)

Wizerunek Świdrygiełły.

fot.Alexander Guagnini /domena publiczna Wizerunek Świdrygiełły.

Świdrygiełło Bolesław (litew. ŠvitrigaiIa, ur. ok. 1370, zm. 10 II 1452) – wielki książę litewski w latach 1430–1432. Najmłodszy z synów Olgierda i Juliany, księżny twerskiej. W 1431 roku ożenił się z Anną, córką księcia Iwana Twerskiego; nie pozostawił potomstwa.

Wzmiankowany 1382 roku, pozostawał pod opieką matki, a potem Jagiełły, ochrzczony w Krakowie w 1386 roku Wieczny spiskowiec, niezadowolony z własnej pozycji, otrzymywał kolejne ziemie: Podole (1400–1402) i księstwo czernihowsko-siewierskie (1404 i 1419–1430). Kilkanaście lat spędził w więzieniu i na wygnaniu. Po śmierci Witolda (27 X 1430) został mianowany przez Jagiełłę wielkim księciem litewskim. Po opanowaniu przez Polaków Podola stał się rzecznikiem zerwania unii z Polską, zawarł sojusz z Krzyżakami w Skirstymoniu, co spowodowało wojnę z Polską.

Stronnicy unii z Polską dokonali zamachu stanu 31 sierpnia 1432 roku i wynieśli na wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Kiejstutowicza. Wybuchła wojna domowa (1432–1438). Świdrygiełło, pokonany w wielkiej bitwie nad Świętą (1435), utrzymał się do 1438 roku w południowych dzielnicach ruskich (Łuck, Kijów). W latach 1438–1440 schronił się w Mołdawii. Po śmierci Zygmunta i intronizacji Kazimierza Jagiellończyka otrzymał po długich staraniach, dzięki wsparciu miejscowych panów ruskich, w 1442 roku Wołyń i Podole Wschodnie (Bracław) jako udzielne księstwo, którym rządził do śmierci.

Świdrygiełło był jedną z najbarwniejszych postaci Europy wschodniej swojej epoki. Niezwykle ambitny i konsekwentny, zwalczał system stworzony przez Witolda i Jagiełłę. Według Jana Długosza – opój, gwałtownik, działał tak jakby postradał zmysły. Jedyny prawdziwie wierzący katolik wśród braci, jednocześnie przesiąknięty był kulturą ruską. Wystarał się więc o dyspensę papieża na kąpiel w niedzielę, bo mył się codziennie.

Niezwykle popularny na Rusi, uznany za rzecznika dążeń szlachty ruskiej do zrównania jej w przywilejach z panami litewskimi, przez wielu historyków ukraińskich i rosyjskich uznawany jest za wyznawcę prawosławia. Jako polityk i wódz nie odnosił sukcesów; kiepski administrator i organizator, umiał jednak zjednywać sobie poparcie ludzi, miał wiernych i oddanych stronników.

Autor hasła:

Krzysztof Pietkiewicz – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii Europy Wschodniej, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu publikacji, poświęconych m. in. historii Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.