Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Dionizy Sprawiedliwy (król Portugalii 1279-1325)

Dionizy Sprawiedliwy (fot. domena publiczna)

fot.Dionizy Sprawiedliwy (fot. domena publiczna) Dionizy Sprawiedliwy (fot. domena publiczna)

Dionizy Sprawiedliwy (ur. 9 X 1261 w Lizbonie, zm. 7 1 1325 w Santarem) – król Portugalii od 1279 r. Syn Alfonsa III Odnowiciela, króla Portugalii, i Beatrycze de Guzmán, nieślubnej córki Alfonsa X Mądrego, króla Kastylii. Z małżeństwa z Izabelą (1271-1336), córka Piotra III, króla Aragonii, miał córkę Konstancje (1290-1313), wydaną za Ferdynanda IV, króla Kastylii, i syna Alfonsa IV (1291 – 1357), od 1325 r. króla Portugalii. Pochowany w założonym przez siebie klasztorze cystersów w Odivelas pod Lizboną.

Stworzył podstawy późniejszej morskiej i politycznej potęgi Portugalii. W 1289 r. podpisał konkordat z papieżem Mikołajem IV, co położyło kres długotrwałym zatargom monarchów portugalskich z Kościołem. Ograniczył immunitety i autonomie panów feudalnych. Zapobiegał tworzeniu się nowych dóbr lennych, wprowadził na szeroką skalę system potwierdzania nadań ziemskich i dochodzeń dotyczących dokładnego rozpoznania praw własności oraz należnych dochodów. Uzdrowił system finansowy państwa, popierał rozwój rolnictwa, rzemiosła i handlu. W 1293 r. zezwolił na utworzenie zrzeszenia kupców portugalskich handlujących z Flandrią, Anglią i Francją, a w 1294 r. zawarł pierwszy traktat handlowy z Anglią.

Był poetą (zachowało się po nim sto trzydzieści osiem pieśni), opiekunem sztuk pięknych. Prowadził ożywioną działalność w zakresie oświaty. W 1290 r. założył uniwersytet w Lizbonie, przeniesiony do Coimbry w 1308 r. Był budowniczym nowych zamków, odrestaurował wiele istniejących fortyfikacji. Zorganizował flotę morską i ściągnął w tym celu do Portugalii żeglarzy genueńskich, m.in. Manuela Pessagno, któremu nadał w 1317 r. dziedziczny tytuł admirała i przywileje skarbowe. W latach 1295-1297 prowadził wojnę z Kastylią. Zakończyła się ona podpisaniem traktatu w Alcanices (1297), który przyniósł Portugalii ziemie przygraniczne między rzekami Coa i Agueda oraz wyrównanie granic korzyści terytorialne – w regionie Alentejo. Dionizy zapobiegł wywiezieniu z kraju ogromnego majątku templariuszy (po kasacie zakonu w 1312). Utworzył w tym celu w 1317 r. Zakon Chrystusowy (Ordem de Cristo) i przekazał mu wszystkie dobra portugalskiej gałęzi templariuszy.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Autor hasła:

Andrzej Kamieński – doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii nowożytnej, związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji poświęconych m. in. dynastii Hohenzollernów. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej”, „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej” oraz „Słownika władców polskich”.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.