Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aldona Anna Giedyminówna (królowa polska 1333-1339)

Aldona Anna (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Aldona Anna (fot. domena publiczna)

Aldona Anna (ur. ok. 1310, zm. 26 V 1339) – królowa Polski, pierwsza żona Kazimierza III Wielkiego, córka Giedymina, wielkiego księcia litewskiego.

W Polsce znana była pod imieniem Anny, imię Aldona  poświadczają dopiero polskie kroniki z XVI w. W 1325 r. Łokietek i Giedymin zawarli sojusz, umocniony małżeństwem Kazimierza z Aldoną-Anną, a skierowany przeciwko zakonowi krzyżackiemu i Brandenburgii. Samo małżeństwo przypadło na okres czteroletniego rozejmu litewsko-krzyżackiego, który został wymuszony przez Stolicę Apostolską w 1323 r., po tym jak Litwa zobowiązała się przyjąć chrzest. Był to jedyny moment, w którym małżeństwo z poganką mogło być zawarte bez większego narażenia się opinii świata chrześcijańskiego. Na początku 1325 r. przybyło poselstwa Władysława Łokietka, a już 30 kwietnia tego roku odbył się chrzest Aldony w Krakowie. Ślub został zawarty kilka miesięcy później, 16 października 1325 r.; przyczyną opóźnienia miała być nauka języka polskiego przez Aldonę. Wianem panny młodej byli zwolnieni z niewoli litewskiej Polacy. Około 1326 r. Aldona urodziła córkę Elżbietę.

Możliwe, że w czasie gdy Kazimierz pełnił funkcję namiestnika Wielkopolski (1331-1333), Aldona przebywała z mężem na zamku w Poznaniu. Kilka tygodni po śmierci Łokietka 15 kwietnia 1333 r., odbyła się w Krakowie koronacja Kazimierza i Aldony, podobno przy sprzeciwie królowej matki, która pragnąc zachować swoją pozycję, nie chciała dopuścić do koronacji synowej. W 1335 r. przyszła na świat druga córka pary królewskiej, Kunegunda.

Aldona zmarła, jak podają kroniki, w sposób nagły i gwałtowny. Jako pierwsza królowa została pochowana w katedrze krakowskiej. Współczesne źródła przekazały opinie o Aldonie, że była tak oddana uciechom tanecznym i wesołości, iż dokądkolwiek konno lub na wozie się udawała, zawsze przed nią szli śpiewacy z harfami, bębnami, piszczałkami, pieśniami i różnymi melodiami ku zgorszeniu dość wielu. Jan Długosz złagodził nieco tę opinię, pisząc o jej uległości wobec męża, hojności, dobroczynności wobec duchowieństwa i biednych. Sposób zachowania, umiłowanie tańców i wesołość kładł na karb wychowania przez barbarzyńskich rodziców. Aldona nie miała większych ambicji politycznych.

Małżeństwo z Kazimierzem układało się poprawnie, chociaż znana była jego skłonność do miłostek. Fakt, że jej siostra Eufemia była żoną Bolesława-Jerzego Trojdenowica, księcia halicko-włodzimierskiego, mógł wpłynąć na zacieśnienie kontaktów między dworem polskim i ruskim oraz ułatwić zawarcie umowy na przeżycie między Bolesławem-Jerzym a Kazimierzem Wielkim. W późniejszych wiekach związek Aldony i Kazimierza odegrał pewną rolę w zbliżeniu polsko-litewskim. Małżeństwo to ułatwiło zapewne ślub Jadwigi i Jagiełły oraz nawiązanie unii. Odwoływano się także doń w dobie unii lubelskiej.

Autor hasła:

Jacek Jaskulski – doktor nauk humanistycznych, historyk mediewista związany z Instytutem Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Biblioteką Kórnicką PAN. Współautor „Słownika władców polskich”, „Słownika władców Europy średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”. Zmarł w 2006 roku.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców polskich (Wydawnictwo Poznańskie 1999) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Nasze publikacje o Aldonie Annie:

Eleonora Habsburżanka. Jedna z najmniej znanych polskich władczyń.

artykuł | 31.10.2017 | Autor:

Polskie władczynie, o których absolutnie nikt nie pamięta. Kto jest na szarym końcu ponurego rankingu?

Nawet najmniej popularni władcy budzą choćby śladowe zainteresowanie. Władczynie – niekoniecznie. Mamy w polskiej historii takie monarchinie, o których kompletnie zapomnieliśmy. Kto zamyka smutną listę?

Najlepsze materiały na temat Aldony Anny z portalu CiekawostkiHistoryczne.pl:

Polecane książki o Aldonie Annie:

 

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.