Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

W przebraniu mężczyzny walczyła o niepodległość swojego kraju. Właśnie wyszły na jaw nowe fakty z jej biografii

Deborah Sampson w przebraniu mężczyzny walczyła o niepodległość swojego kraju.

fot.George Graham/domena publiczna Deborah Sampson w przebraniu mężczyzny walczyła o niepodległość swojego kraju.

Choć była bohaterką (a właściwie bohaterem, bo walczyła w męskim przebraniu i pod „pseudonimem”) wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, dotychczas niewiele było sprawdzonych informacji na temat jej życia. Jednak dzięki pamiętnikowi z XVIII wieku, który właśnie ujrzał światło dzienne, może się to zmienić.

Deborah Sampson, bo o niej mowa, w 1782 roku zaciągnęła się do wojska, by ramię w ramię z mężczyznami walczyć o wyzwolenie północnoamerykańskich kolonii spod kontroli Królestwa Wielkiej Brytanii. W 4. Pułku Massachusetts tak zwanej Armii Kontynentalnej służyła łącznie przez 17 miesięcy – w męskim stroju i pod przybranym nazwiskiem Roberta Shurtleffa.

O ile jej udział w konflikcie jest bezsporny, to o samej Sampson niewiele wiadomo. Przez lata pojawiło się dużo sprzecznych doniesień na temat bohaterki wojny o niepodległość. Wiele z nich okazało się plotkami i pomówieniami. W biografii Deborah do dziś pozostaje sporo białych plam – lecz naukowcy mają nadzieję wypełnić przynajmniej część z nich dzięki odkrytemu niedawno pamiętnikowi Abnera Westona, który był sąsiadem tej niezwykle odważnej kobiety.

„Dzieje życia Deborah Sampson są dla badaczy właściwie stracone” – mówi historyk Philip Mead z filadelfijskiego Muzeum Rewolucji Amerykańskiej. „Znalezienie choćby najdrobniejszych informacji na jej temat jest więc nawet ważniejsze, niż odkrycie kolejnych faktów na temat Jerzego Washingtona” – dodaje.

Dotychczas naukowcom udało się ustalić, że Sampson przyszła na świat w Plumpton w Massachusetts około 1760 roku. Wychowała się w ubogim domu, nie odebrała formalnego wykształcenia i od dzieciństwa musiała pracować jako pokojówka. Kiedy skończyła 18 lat podjęła pracę jako nauczycielka (w okresie letnim) i tkaczka (w miesiącach zimowych). Po raz pierwszy w męskim przebraniu usiłowała zaciągnąć się do wojska na początku lat 80. XVIII wieku, jednak została wówczas zdemaskowana. Weston tak opisał tę sytuację w swoim pamiętniku:

To było oburzające i niespotykane, aby kobieta, Deborah Sampson, ubrała się w męski strój by przez kolejne trzy lata służyć w wojsku. Kiedy to odkryto, musiała wrócić do domu i zapłacić odszkodowanie za straty.

Deborah służyła w piechocie Armii Kontynentalnej. Zapewne nosiła podobny strój, jak mężczyźni na ilustracji.

fot.Ogden, Henry Alexander /domena publiczna Deborah służyła w piechocie Armii Kontynentalnej. Zapewne nosiła podobny strój, jak mężczyźni na ilustracji.

Motywacja kobiety, której w końcu udało się zaciągnąć (została nawet ranna w boju i ponoć – w obawie przed wykryciem swojej prawdziwej płci – odmówiła leczenia i sama wyjęła odłamek pocisku z własnej nogi), pozostaje niejasna. Z pewnością jakąś rolę odegrał w tym patriotyzm, lecz nie bez znaczenia mógł być fakt, iż pod koniec wojny miasta niebędące w stanie wypełnić limitów rekrutacyjnych oferowały nagrody finansowe dla ochotników.

Po wojnie Deborah otrzymała emeryturę wojskową, wróciła w rodzinne strony, wyszła za mąż i doczekała się trójki dzieci. W 1802 roku wyruszyła w roczną trasę z wykładami, podczas których opowiadała o swoich wojskowych doświadczeniach. Jej wspomnienia zostały też opublikowane w wydanej w 1792 roku biografii „The Female Review: or, Memoirs of an American Young Lady”.

Jednak nie wszystko, co mówiła na temat swych osiągnięć Sampson, było zgodne z prawdą – a przynajmniej do takich wniosków doprowadziła historyków analiza pamiętnika Westona. Teraz badacze zamierzają dokładnie zweryfikować relacje na temat burzliwego życia tej niezwykłej bohaterki.

W wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych walczyło wiele innych barwnych postaci – między innymi Kazimierz Pułaski, który – jak wykazały niedawne badania genetyczne – również może być poniekąd uznawany za kobietę w męskim przebraniu. Analiza DNA jego szkieletu ujawniła bowiem, że biologicznie generał był przedstawicielem płci pięknej.

Źródła informacji:

  1. Alison Leigh Cowan, The Woman Who Sneaked Into George Washington’s Army, New York Times (dostęp: 3.07.2019).
  2. Brigit Katz, Diary Sheds Light on Deborah Sampson, Who Fought in the Revolutionary War, Smithsonian.com (dostęp: 3.07.2019).

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.