Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

I żyli długo i (nie)szczęśliwie? Jak wyglądała miłość w czasach średniowiecza?

Miłość w średniowieczu istniała, choć nie zawsze w takiej formie, jak opisywały to rycerskie romanse.

fot.Edmund Leighton/domena publiczna Miłość w średniowieczu istniała, choć nie zawsze w takiej formie, jak opisywały to rycerskie romanse.

Aranżowane małżeństwa zawierane z rozsądku lub dla korzyści finansowych i politycznych, przedmiotowe traktowanie kobiet i wszechobecne przykazy kościelne – mogłoby się wydawać, że w mrocznych wiekach nie było miejsca na romantyczne porywy serca opiewane w rycerskich eposach. Ale czy na pewno?

Zaloty w rozumieniu dzisiejszym, nieskrępowane dobieranie się partnerów życiowych pod wpływem wzajemnej atrakcyjności były nader utrudnione w epoce, kiedy społeczne instytucje i obyczaje stwarzające warunki ku temu jeszcze nie istniały.

Rodzice może i z rzadka liczyli się z uczuciami swoich dzieci, lecz miłość nie była powszechnie uznawanym motywem zawierania małżeństwa. Kościół akceptował oficjalnie tylko dwa powody ślubów: prokreację i dążenie do ograniczenia stosunków pozamałżeńskich – czyli nieuświęconego sakramentami współżycia płciowego.

Średniowieczna sztuka kochania

Dwunastowieczny teolog Piotr Lombard wyliczył jeszcze trzy „zacne” pobudki wstępowania w związki małżeńskie: polityczne, dla pojednania się z nieprzyjaciółmi, finansowe oraz – co już niemal zahaczało o wspomnienie o miłości – piękno wybranki.

Według średniowiecznych teologów miłość wyrażała się poprzez fizyczną rozkosz i akty cielesne.

fot.domena publiczna Według średniowiecznych teologów miłość wyrażała się poprzez fizyczną rozkosz i akty cielesne.

Mimo wszystko średniowieczne małżeństwa często przeradzały się w zażyłe i trwałe związki uczuciowe. Kaznodzieja z XV wieku, Bernardyn ze Sieny, powiadał męskim członkom zgromadzenia wiernych, że „najpiękniejsza i najprzydatniejsza rzecz w domu” to:

Piękna, postawna żona, która mądra jest, cnotliwa, umiarkowana i zdolna do rodzenia dzieci. […] Gdy taka niewiasta pojmuje, co uczynić wypada, gotowa już na to. Jeśli spodziewa się dziecięcia, znosi niewygody swego stanu, cierpi, wydając na świat dziatki swoje, znosi trudy troski o nie, nauczania ich i ćwiczenia, a trudzi się także, dbając o wygody męża swego, kiedy owemu czego potrzeba albo w jego chorobie.

W istocie według Bernardyna mężczyzna bez żony zejdzie na psy. Kto miałby pilnować mu domu i dóbr? Myszy i wróble wyjedzą mu zboże, dzbany, w których trzyma oliwę, będą przeciekały i pękały, obręcze beczek z winem rozpadną się, a wino skwaśnieje lub zatęchnie.

Człowiek taki sypia „w jamie” – w zagłębieniu odciśniętym przez jego ciało, gdyż nikt nie poprawia mu i nie wygładza łoża – w niezmienianej pościeli, aż ta porwie się ze starości. „Takoż w komnacie, w której jada, na podłodze zalegają łupiny melona, kości, odpadki, liście sałaty, a wszystko to leży tam niezamiecione”. Obrus pozostanie na stole, póki nie zapleśnieje. „Półmiski zmywa on tak rzadko, jak może, a pies czyści je i wylizuje; garnce gliniane wszystkie tłuste; pójdźcie a zobaczcie, jaki wygląd mają! Czyliż wiecie, jak on żyje? Jako bestia” (…).

Artykuł stanowi fragment najnowszej części bestsellerowej serii Frances i Josepha Giesów „Życie średniowiecznej kobiety”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont.

Artykuł stanowi fragment najnowszej części bestsellerowej serii Frances i Josepha Giesów „Życie średniowiecznej kobiety”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont.

Najwybitniejszy ze średniowiecznych teologów, Tomasz z Akwinu, pisał, że „spółkowanie nawet pośród zwierząt tworzy piękne związki” i że „mężczyzna wielbi swoją żonę głównie za sprawą cielesnych zbliżeń”. Między mężem a żoną „największa przyjaźń” się rozwija z rozkoszy odczuwanej w czasie aktu seksualnego, we wspólnym tworzeniu domostwa i w darzeniu się nawzajem szlachetnymi uczuciami.

Jego przyjaciel, święty Bonawentura, napisał zaś: „W małżeństwie […] panuje miłość obopólna, a zatem i zapał odwzajemniany, a więc i wolność. […] Bo jest coś cudownego w tym, że mężczyzna znajduje jakąś kobietę ujmującą, czego nie dopatrzy się w żadnej innej”. Choć ludzie nie żenili się z miłości, to mimo wszystko w małżeństwie miłość odnajdywali.

Źródło:

Powyższy tekst stanowi fragment książki Frances i Josepha Giesów „Życie średniowiecznej kobiety”, wydanej nakładem wydawnictwa Znak Horyzont.

Tytuł, lead, ilustracje wraz z podpisami, wytłuszczenia oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst został poddany podstawowej obróbce redakcyjnej w celu wprowadzenia częstszego podziału akapitów.

Przekonaj się, jak wyglądało życie kobiet w mrocznych wiekach historii:

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.