Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Jak Polacy reagowali na wieści o zagładzie Żydów? Zobacz, co pisał na ten temat Władysław Bartoszewski

Żyd handlujący chlebem na ulicy. Fotografia z okresu II wojny światowej.

Żyd handlujący chlebem na ulicy. Fotografia z okresu II wojny światowej.

W świetle hitlerowskiej propagandy każdy Żyd był „szkodnikiem gospodarczym, szmuglerem, lichwiarzem”. Każdy zasługiwał na śmierć. Czy Polacy wierzyli w te hasła?

W początku sierpnia 1942 r., zaraz po rozpoczęciu akcji zagłady getta warszawskiego, konspiracyjna katolicka organizacja społeczno-wychowawcza Front Odrodzenia Polski (FOP) wydała w 5000 egzemplarzy specjalną ulotkę pt. Protest.

Jej autorka, wybitna pisarka katolicka Zofia Kossak, apelowała do serc i sumień wszystkich Polaków wierzących w Boga – również i do tych, którzy zajmowali dotychczas niechętne stanowisko wobec Żydów, o czynną postawę wobec zbrodni: „…Kto milczy w obliczu mordu – staje się wspólnikiem mordercy. Kto nie potępia, ten przyzwala…”.

Protest FOP uzyskał dość znaczny rezonans społeczny. Równocześnie pisma socjalistyczne, Stronnictwa Demokratycznego oraz Polskiej Partii Robotniczej wzywały Żydów do organizowania oporu przeciwko wysiedleniom i ratowania się ucieczką z gett.

Podziemie komunistyczne

Organ KC PPR „Trybuna Wolności” pisał (w numerze 13, z 1 sierpnia 1942 r.):

Okupant jest bezlitosny i bezkompromisowy. Ludność żydowska musi okazać równą bezkompromisowość w obronie swego życia. Musi zdobyć się na heroizm, odwagę i pogardę śmierci. Tylko bezkompromisowy opór w każdej sytuacji, tylko czynna postawa, a nie bierne oczekiwanie na rzeź uratować może tysiące i dziesiątki tysięcy, chociaż przyniesie ofiary. (…)

Dzieci żebrzące na ulicy warszawskiego getta.

fot.Willi Georg/Ghetto Fighters House Archive Dzieci żebrzące na ulicy warszawskiego getta.

Bohaterski opór okazany w Nowogródku i innych miastach niech stanie się przykładem. Tam bohaterstwo jednostek uratowało tysiące prowadzonych na śmierć. Trzeba siłą wydostać się z granic getta i Warszawy – iść w lasy, by dalej walczyć z wrogiem. Trzeba stawić opór policji. Każdy dom niech stanie się twierdzą. Trzeba obezwładnić konwojentów i uciekać do partyzantki. Są to rzeczy trudne, ale możliwe. Jest to jedyna droga ocalenia.

Obowiązkiem Polaków jest okazywanie pomocy prześladowanym Żydom.

Identyczne stanowisko zajął „Gwardzista”, organ głównego dowództwa Gwardii Ludowej (w numerze z 10 września 1942 r.):

Żydom mordowanym w sposób bestialski przez zwyrodnialców hitlerowskich należy udzielać schronienia i pomocy. Należy ułatwiać Żydom wstępowanie do oddziałów partyzanckich, gdyż tylko czynna walka z krwawymi oprawcami przyspieszy wyzwolenie.

Tylko nieliczne pisma grup skrajnie prawicowych demonstrowały wobec rozgrywającej się tragedii obojętność lub wrogość.

Komentarze (8)

  1. Anonim Odpowiedz

    nie wiem czy bym się zdecydował na pomoc Żydom skoro groziła by mi kara śmierci – mnie i mojej rodzinie,

  2. adam Odpowiedz

    99,9 % Polakow niestety nie pomogli Zydom. Jedna dziesiata procenta z liczby Polakow w tamtych czasach, to ponad 30 000. Sprawiedliwych Wsrod Narodow Swiata i Polakow, zapisanych jest mniej niz 7 000. Za nielegalny handel, posiadanie broni, przynaleznosc do podziemia, obraze rasy panow-Niemca i inne drobne przestepstwa – tez grozila kara smierci. Huknijmy sie w piers, prosmy o wybaczenie i pokute !!!

    • Arek Odpowiedz

      Kiedy Żyd zamorduje goja nie będzie żadnej kary śmierci. Jak Żyd okradnie goja, może sobie zatrzymać (Sanhedrynu 57a).
      Goje są poza ochroną prawa i Bóg „wystawił ich pieniądze Izraelowi” (Baba Kamma 37b).
      Wszystkie nieżydowskie dzieci są zwierzętami (Yebamoth 98a).
      Goje wolą seks z krowami (Abodah Zarah 22a.22b).
      Ona [Maryja – przyp. JM] która była potomkinią książąt i gubernatorów, uprawiała nierząd ze stolarzami (Sanhedrynu 106a).
      Jeżeli poganin (nie-Żyd) uderza Żyda, goj musi być zabity. Uderzyć Żyda to jest to samo, co uderzyć Boga (Sanhedrynu 58b).
      Spożywanie posiłku wraz z gojem jest jak jedzenie z psem (Tosapoth, Jebamoth 94b).
      Żyd nie musi zapłacić gojowi zapłaty, której był mu winny za pracę (Sanhedrynu 57a).
      Jeżeli Żyd znajduje przedmiot zgubiony przez goja („pogański”), to nie musi on być zwrócony. (Baba Mezia 24a).

  3. kuba Odpowiedz

    Adam sam się huknij, ale w łeb. Pomoc własnemu ciemiężycielowi to właśnie cecha, która zgubiła ten dzielny polski naród na przestrzeni dziejów. Polecam lekturę: Talmud.

  4. Gość Odpowiedz

    I co komu przyszło z tego ratowania? Pytam poważnie. Teraz rodacy tych ratowanych, czasem za straszną cenę, opluwają nas i żądają byśmy płacili za winy Niemców, którym ochoczo wybaczyli.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.