Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Tochtamysz (chan Złotej Ordy 1380/81–1398)

Tochtamysz pod murami Moskwy.

fot.domena publiczna Tochtamysz pod murami Moskwy.

Tochtamysz (ur. ?, zm. 1406) – chan Złotej Ordy w latach 1380/1381–1398. Pochodził z rodu Ordy syna Dżoczi. Syn Ordy Sasy-Buka ok. 1309 roku został mianowany przez chana Tochtę wodzem Białej Ordy (Ak-Ordy), lewego skrzydła Złotej Ordy. Potem z ramienia Uzbeka rządzili nią synowie Sasy-Buka, Erzen i Mubarak Sołtan, którego następcą został Urus-chan (1345–1380/1381).

Ojcem Tochtamysza był Tuli Hodża, brat Urus-chana. Młody Tochtamysz ok. 1376 roku zbiegł do Tamerlana i podjął wojnę z Urus-chanem. Brak mu było talentów wojskowych, ale z poparciem Tamerlana w 1379 roku został chanem Białej Ordy. W 1380 rozbił resztki wojsk Mamaja i opanował Złotą Ordę. Starał się przywrócić jej potęgę.

W 1382 roku spalił Moskwę i zmusił do uległości Dymitra Dońskiego. Następnie opanował Azerbejdżan (1385) i w 1389 roku podjął wyprawę przeciw Tamerlanowi. W ciągu dziesięciu lat walk (do 1395) toczonych na ogromnych obszarach Azji utracił wszystkie ziemie na wschód od Wołgi. Dzięki wsparciu Litwy (wyprawa Witolda na Krym, 1397) utrzymał przy sobie część Ordy.

Rozbity w 1398 roku przez Timura Kutługa, schronił się na Litwie. Obiecał Witoldowi pomoc w opanowaniu całej Rusi, ale po klęsce nad Worskłą (1399) ostatecznie musiał zrezygnować z panowania w Złotej Ordzie. Do końca życia spiskował i podejmował próby odzyskania tronu. Zginął w Tiumeni na Syberii, zamordowany przez Szadi Bega. Jego syn Dżelal ed-Din dowodził posiłkami tatarskimi w bitwie pod Grunwaldem.

Autor hasła:

Krzysztof Pietkiewicz – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii Europy Wschodniej, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu publikacji, poświęconych m. in. historii Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.