Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410)

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) – Negatywna odpowiedź króla Władysława Jagiełły na krzyżackie żądania powstrzymania pomocy litewskiej dla powstania na Żmudzi wywołała w VIII 1409 wojnę z Zakonem. Po krótkotrwałych walkach zawarto krótki rozejm, który pozwolił obu stronom na przygotowanie się do ostatecznego starcia. Plan polski przewidywał atak na stolicę krzyżacką – Malbork. Na miejsce koncentracji wyznaczono Czerwińsk, gdzie wojska przeprawić się miały przez Wisłę.

Poza oddziałami polskimi liczącymi ok. 20 tys. (w tym 18 tys. jazdy) w wyprawie uczestniczyły wojska litewsko-ruskie liczące ok. 11,5 tys. (w tym 11 tys. jazdy) oraz posiłki tatarskie w sile 2 tys. A ta pod dowództwem króla Władysława Jagiełły 9 VII przekroczyła granicę krzyżacką. Po cofnięciu z przeprawy przez Drwęcę pod Kurzętnikiem Polacy obeszli źródła tej rzeki, aby 15 VII w okolicy wsi Grunwald, Łodwigowo i Stębark natknąć się na nieprzyjaciela.

Bitwa pod Grunwaldem - ustawienie wojsk i rozbicie prawego skrzydła wojsk sprzymierzonych (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Bitwa pod Grunwaldem – ustawienie wojsk i rozbicie prawego skrzydła wojsk sprzymierzonych (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Bitwa pod Grunwaldem - atak odwodu krzyżackiego (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Bitwa pod Grunwaldem – atak odwodu krzyżackiego (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Dowództwo nad liczącymi ok. 27 tys. ludzi oddziałami zakonnymi (w tym 21 tys. jazdy) sprawował wielki mistrz Ulryk von Jungingen. Bitwę rozpoczęło uderzenie stojącej na prawym skrzydle lekkiej jazdy litewskiej, która została jednak zmuszona do wycofania się. W czasie starcia ciężkozbrojnych Krzyżacy zdołali rozproszyć prawe skrzydło wojsk polsko-litewskich, ale dzięki waleczności pułków smoleńskich i wojsk koronnych stojących w centrum i ich wsparciu przez Jagiełłę oddziałami odwodowymi udało się przetrzymać krytyczny moment.

Wracające z pościgu za Litwinami grupy krzyżackie zostały rozbite, a odwody polskie użyte następnie do dalszej walki. Niepowodzeniem zakończył się manewr poprowadzony przez wielkiego mistrza, który na czele dużego oddziału próbował wyjść przez prawe skrzydło polskie na tyły wojsk Jagiełły. Grupa ta została otoczona i w większości wycięta. Podobny los spotkał oddziały krzyżackie na lewym skrzydle polsko-litewskim. W ostatniej fazie bitwy zdobyto rozłożony pod wsią Grunwald zakonny obóz.

Bitwa pod Grunwaldem - klęska wojsk krzyżackich (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Bitwa pod Grunwaldem – klęska wojsk krzyżackich (ryc. Daniel Malak/TwojaHistoria.pl).

Bitwa zakończyła się całkowitym sukcesem wojsk polsko-litewskich. Po stronie krzyżackiej zginęło ok. 18 tys. ludzi, a 14 tys. dostało się do niewoli. Zginęła cała starszyzna zakonna, z mistrzem Ulrykiem na czele. Zwycięstwo grunwaldzkie miało szczególne znaczenie moralne i prestiżowe, załamało bowiem ostatecznie mit niepokonanego Zakonu.

Autor hasła:

Dr hab. Piotr Wróbel – historyk mediewista. Kierownik Zakładu Historii Powszechnej Średniowiecznej Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor prac „Dubrownik w latach 1358-1526. Organizacja przestrzeni” oraz „Krzyż i Półksiężyc. Zachodnie Bałkany wobec Turcji w latach 1444-1463″.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej Bitwy polskie. Leksykon (Wydawnictwo Znak 1999) przygotowanej przez wykładowców Uniwersytetu Jagiellońskiego: Tomasza Gąsowskiego, Jerzego Ronikiera, Piotra Wróbla i Zdzisława Zblewskiego.

 

Dowiedz się więcej o bitwie pod Grunwaldem:

Bitwa pod Grunwaldem na obrazie Wojciecha Kossaka.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Bitwa pod Grunwaldem. Jak przebiegało legendarne starcie polsko-krzyżackie?

„Pycha jest gorsza od skromności” – powiedział podobno Władysław Jagiełło, patrząc na ciało wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, Ulryka von Jungingena. Jeszcze kilka godzin wcześniej oskarżani o arogancję wrogowie byli jednak o krok od zwycięstwa. Czy mogli wygrać?

"Krzyżacy" Aleksandra Forda. Kadr z filmu.

miniatura | 16.12.2017 | Autor:

Czy Krzyżacy naprawdę próbowali obrazić Jagiełłę, wręczając mu dwa nagie miecze? A może król nie zrozumiał o co chodzi?

Na pierwszy rzut oka można odnieść wrażenie, że Jagiełło nie znał, albo przynajmniej nie rozumiał rycerskich obyczajów. Czy honorowy gest niesłusznie odczytał jako popis pychy?

Krzyżak z tpruńskiego muzeum. (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka)

artykuł | 12.11.2017 | Autor:

Co dawni Polacy sądzili o Krzyżakach? 600 lat czarnej legendy

Przez setki lat to wcale nie Grunwald ogniskował pamięć o Krzyżakach. Najbardziej wrogo o Zakonie nie myśleli zresztą Polacy, ale… zamieszkali w Rzeczypospolitej Niemcy.

Bitwa pod Grunwaldem na obrazie Wojciecha Kossaka.

news | 14.04.2017 | Autor:

Gdzie naprawdę rozegrała się bitwa pod Grunwaldem? Wykład profesora Ekdahla na Uniwersytecie Warszawskim

Batalia z Krzyżakami z 15 lipca 1410 roku wcale nie rozegrała się w miejscu, które do tej pory powszechnie uważano za pole bitwy. O swoich ustaleniach na ten temat 24 kwietnia opowie profesor Sven Ekdahl, który od lat…

 

Materiały poświęcone bitwie pod Grunwaldem z portalu CiekawostkiHistoryczne.pl:

Fragment obrazu Artura Olegowicza Orłionowa pt. Halickie sztandary w bitwie pod Grunwaldem 1410

ciekawostka | 12.10.2018 | Autor:

Brytyjski historyk udowadnia: Polacy nie doceniają zwycięstwa pod Grunwaldem!

Przegapiona szansa? Zwycięstwo z którego nie wyciągnięto żadnych korzyści? Brytyjski profesor historii Robert Frost jest zupełnie innego zdania. Patrząc z dystansu stanowczo stwierdza: wielki triumf pod Grunwaldem zmienił dzieje Europy.

artykuł | 28.02.2016 | Autor:

Podobno Polacy nie potrafią wykorzystywać swoich zwycięstw? Udowodnimy ci, że to kłamstwo

Grunwald, Kircholm, Kłuszyn… świetne zwycięstwa. Szkoda tylko, że w polskiej świadomości noszą łatkę zmarnowanych. Uważamy, że walczący wówczas Polacy byli wprawdzie bitni i odważni, ale też trochę ciamajdowaci, nie potrafiący postawić kropki nad i. Czy słusznie obrażamy naszych…

Zapomniana bitwa z 15 lipca 1410 roku?

ciekawostka | 18.01.2011 | Autor:

Grunwald? A co to? Parę słów o pewnej zapomnianej bitwie

Każde dziecko wie, że już Jan Długosz pisał o wielkiej bitwie stoczonej 15 lipca 1410 roku pomiędzy wsiami Grunwald i Tannenberg. Mogłoby się więc wydawać, że temat tego dziejowego starcia na stałe wrył się w pamięć Polaków. Nic…

 

Najważniejsze polskie bitwy pierwszej połowy XV wieku: