Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Robert I Bruce (król Szkocji 1306–1329)

Portret Roberta I Bruce'a.

fot.domena publiczna Portret Roberta I Bruce’a.

Robert I Bruce (ur. 11 VII 1274 zapewne w Turnberry w pobliżu Ayr, zm. 7 VI 1329 w zamku Cardross nad rzeką Clyde) – król Szkocji od 1306 roku. Syn Roberta Bruce’a i Marjorie, córki i dziedziczki Neila, ostatniego celtyckiego hrabiego Carrick. Jego pierwszą żoną była Izabela, córka Donalda, hrabiego Mar, z którą miał córkę Marjorie (zm. 1316), wydana w 1315 roku za lorda Waltera, stewarta Szkocji (byli oni rodzicami Roberta II, pierwszego króla Szkocji z dynastii Stuartów). Z drugiego małżeństwa, z Elżbietą (zm. 1327), córką Ryszarda de Burgh, hrabiego Ulsteru, miał syna Dawida II (1324–1371), od 1329 roku króla Szkocji. Pochowany w Dunfermline (jego serce złożono w opactwie cysterskim w Melrose).

Pochodził z rodziny anglonormańskich baronów, która osiadła w Szkocji w XII wieku. W jego żyłach płynęła krew wymarłej dynastii królów szkockich Canmore. Był prawnukiem Roberta Bruce’a (zm. 1245), lorda Annandale, i Izabeli (zm. 1251), córki Dawida, hrabiego Huntingdon (wnuka króla Szkocji, Dawida I Świętego).

Podczas walk o tron szkocki w latach 1291–1292 popierał kandydaturę swego dziada Roberta Bruce’a (większość mężczyzn w tym rodzie nosiła to imię) i zwalczał jego rywala, Jana Balliola. W 1304 roku uzyskał po zmarłym ojcu hrabstwo Carrick. Po zajęciu Szkocji przez Anglików uznał króla Edwarda I za swojego suwerena i podpisał deklarację lojalności, tzw. szmatławy rejestr. Przeciwko angielskim okupantom wystąpił dopiero po upadku powstania Williama Wallace’a.

Ogłosił się królem Szkocji 27 marca 1306 roku w Scone po zabiciu w Dumfries (10 II 1306) współrywala do tronu Szkocji, Jana Comyn of Badenoch z rodu Balliolów. Pokonany przez wojska Edwarda I pod Methven w czerwcu 1306 roku, przeszedł do walki partyzanckiej. Uzyskał stopniowo poparcie wszystkich Szkotów. W 1310 roku po jego stronie opowiedziało się duchowieństwo szkockie, składając mu przysięgę jako legalnemu królowi (wbrew stanowisku papieża Klemensa V, który obłożył Bruce’a klątwą).

Po śmierci Edwarda I odebrał Anglikom większość szkockich miast i zamków, m.in. Linlithgow (1310), Dumbarton (1311), Perth (1312), Roxburgh i Edynburg (1313). 24 czerwca 1314 roku rozgromił armię angielską Edwarda II w bitwie pod Bannockburn. Wyparł wroga z całej Szkocji i zaczął najeżdżać zbrojnie północną Anglię.

W latach 1315–1318 organizował wyprawy na Irlandię, gdzie udzielał pomocy wojskowej powstańcom irlandzkim walczącym z Anglikami. W 1316 roku osadził na tronie Irlandii swego brata Edwarda, który poległ w bitwie pod Dundalk jesienią 1318 roku. W 1328 roku zawarł w Northampton wieczny pokój z królem angielskim Edwardem III i uzyskał formalne uznanie niepodległości Szkocji przez Anglię. W tym samym roku papież Jan XXII zdjął nałożoną na Bruce’a ekskomunikę. Zmarł prawdopodobnie na trąd.

Uważany za szkockiego bohatera narodowego, opiewany jest w pieśniach i utworach literackich, m.in. Roberta Burnsa. Czasom Roberta Bruce’a poświęcony został amerykański film fabularny Braveheart – Waleczne serce z 1995 roku (w reżyserii M. Gibsona).

Autor hasła:

Andrzej Kamieński – doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii nowożytnej, związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji poświęconych m. in. dynastii Hohenzollernów. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej”, „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej” oraz „Słownika władców polskich”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.