Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Konstantyn XI Paleolog (cesarz bizantyński 1449–1453)

Wizerunek Konstantyna XI Paleologa.

fot.domena publiczna Wizerunek Konstantyna XI Paleologa.

Konstantyn XI Paleolog (Dragasz; ur. 8 II 1405 w Konstantynopolu, zm. 29 V 1453 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyński od 12 marca 1449 roku do 29 maja 1453 roku. Syn Manuela II i Heleny Dragasz, ostatni przedstawiciel dynastii Paleologów i ostatni cesarz bizantyński.

Nazywany jest niekiedy Konstantynem XII, ze względu na, niesłuszne jednak, domniemanie koronacji cesarskiej Konstantyna Laskarisa w 1204 roku. Konstantyn XI przybył do Morei w 1428 roku, gdzie wraz z braćmi, Teodorem II i Tomaszem Paleologiem, sprawował rządy przez dwadzieścia lat.

Jego plan polityczny polegał na próbach zjednoczenia całej Grecji. Upadek tych zamierzeń i śmierć braci doprowadziły do tego, że w styczniu 1449 roku obwołano go w Morei cesarzem. Do Konstantynopola, gdzie odbyła się uroczysta aklamacja, wkroczył jednak dwa miesiące później (12 III).

Był politykiem pragmatycznym, akceptował więc unię florencką, licząc na wsparcie militarne z Zachodu. Z inspiracji Konstantyna 12 grudnia 1452 roku przybył do Konstantynopola legat papieski, dawny metropolita Rusi Izydor, który proklamował unię obu Kościołów oraz odprawił w Hagii Sophii mszę łacińską. Wywołało to bardzo gwałtowną reakcję ludności stolicy. Podniosły się głosy, że lepiej byłoby widzieć turecki turban niż papieską tiarę.

Nie trzeba było długo czekać. W pierwszych dniach kwietnia Mehmed II stanął pod murami Konstantynopola. Oblężenie rozpoczęło się 7 kwietnia. Obrońcy dysponowali małymi siłami: 5 tysięcy Greków, 2 tysiące łacinników i 700 genueńczyków, którzy przybyli w ostatniej chwili. Nawet jeśli mogli wykorzystać atut znakomicie przygotowanych murów obronnych, to nie mieli szans wobec dziesięciokrotnie większych sił wroga, wyposażonych w nowoczesną artylerię. Ostateczny atak przeprowadzono 29 maja po siedmiu tygodniach oblężenia. Cesarz dowodził obroną do ostatniej chwili swego życia.

Literatura: S. Runciman, Upadek Konstantynopola, Warszawa 1994.

Autor hasła:

Kazimierz Ilski – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii starożytnej, związany z Instytutem Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w historii Kościoła Wschodniego i Bizancjum. Współautor „Słownika władców Europy średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.