Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Katarzyna Leszczyńska (królowa Polski 1704-1709 i 1733-1747)

Katarzyna z Opalińskich Leszczyńska (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Katarzyna z Opalińskich Leszczyńska (fot. domena publiczna)

Katarzyna Leszczyńska (ur. 13 października 1680 w Poznaniu, zm. 19 marca 1747 w Luneville, we Francji) – królowa Polski, księżna Lotaryngii i Baru, żona Stanisława Leszczyńskiego, jedyne dziecko Jana Karola Opalińskiego, kasztelana poznańskiego, i Zofii Anny Czarnkowskiej, córki Adama Uriela, starosty międzyrzeckiego.

W maju 1698 r. w Krakowie wyszła za mąż za podczaszego koronnego Stanisława Leszczyńskiego,  wnosząc mu w posagu ponad 200 osad miejskich i wiejskich. Wielki posag i poparcie drugiego wpływowego rodu wielkopolskiego przyczyniły się do błyskotliwej kariery Leszczyńskiego, od 1699 r. wojewody poznańskiego. Początkowo pożycie małżeńskie było szczęśliwe i spokojne. 25 maja 1699 r. urodziła córkę Annę, a 23 czerwca 1703 r. drugą córkę Marię, która została później królową Francji.

Całe swe życie podporządkowała dzieleniu burzliwych losów męża, przeżywając długie okresy rozłąki, odbywając ustawiczne podróże krajowe i zagraniczne. Zaangażowanie Leszczyńskiego w politykę antysaską i uzyskanie protekcji szwedzkiej doprowadziło do wyniesienia go na tron polski: 4 października 1705 r. odbyła się w Warszawie w kolegiacie św. Jana koronacja Stanisława i Katarzyny na króla i królową Polski. Przez następne dwa lata przemierzała Polskę, nieraz pod groźbą schwytania przez operujące w pobliżu oddziały sasko – rosyjskie. Prowadziła rozmowy z magnatami, których usiłowała zjednać i skupić wokół męża. Z powodu niepewnej sytuacji w Polsce opuściła na początku 1708 r. ziemie Rzeczypospolitej, jak się później okazało na zawsze. W latach 1708-1711 przebywała na Pomorzu Zachodnim, w części należącej do Szwecji – w Szczecinie i Stralsundzie. W 1711 r. przeniosła się do Szwecji i rezydowała przez 3 lata w Kristianstad.

Okres rozłąki z mężem zakończył się w 1714 r., gdy para wygnańców zamieszkała wspólnie w księstwie Dwóch Mostów (Zweibrücken) w Nadrenii, ofiarowanym Leszczyńskiemu przez króla Szwecji Karola XII. Po czteroletnim pobycie w tym księstwie aż do 1725 r. para tułaczy przebywała w Alzacji, w Wissemburgu, utrzymując się ze skromnych i rzadkich zasiłków francuskich i szwedzkich. Poprawę sytuacji przyniósł ślub córki Katarzyny i Stanisława – Marii z królem Francji Ludwikiem XV (5 września 1725). Jako teściowie monarchy francuskiego osiedli w zamku w Chambord, ciągle nie tracąc nadziei na powrót do Polski. W 1733 r., po ogłoszeniu w Polsce bezkrólewia po śmierci Augusta II, Katarzyna została ponownie opuszczona przez męża, który udał się w sekretną podróż na elekcję do Warszawy. W czasie paroletniej nieobecności Stanisława śledziła pilnie jego losy i wraz z córką Marią zabiegła na dworze francuskim o pomoc dla niego. W 1737 r. zamieszkała z mężem w księstwie Lotaryngii i Baru, przyznanym im w nominalne panowanie. Pożycie małżeńskie nie układało się w tym czasie najlepiej, o czym świadczą liczne, krótkotrwałe romanse byłego króla Polski. Przedwczesna śmierć ukochanej córki Anny (20 marca 1717), ustawiczne przeprowadzki i tęsknota za krajem zmieniły usposobienie Katarzyny, która stała się zgorzkniała i melancholijna. Pochowana została w kościele Notre-Dame-de-Bon-Secours (Matki Bożej Miłosiernej) w Nancy, głównym mieście Lotaryngii.

Autor hasła:

Autor hasła:

Andrzej Kamieński – doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii nowożytnej, związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji poświęconych m. in. dynastii Hohenzollernów. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej”, „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej” oraz „Słownika władców polskich”.

Źródło:

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców polskich (Wydawnictwo Poznańskie 1999) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.