Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Jarosław Mądry (wielki książę kijowski 1019–1054)

Wizerunek Jarosława Mądrego.

fot.domena publiczna Wizerunek Jarosława Mądrego.

Jarosław Mądry (ur. ok. 980, zm. 20 II 1054) – książę rostowski i nowogrodzki, wielki książę kijowski w latach 1019–1054. Syn Włodzimierza Wielkiego i Rognedy. Żonaty z córką Olafa III, króla Szwecji, Ingegerdą (zm. 1050). Miał siedmiu synów: Ilję, Włodzimierza, Izasława, Światosława, Wsiewołoda, Igora i Wiaczesława i co najmniej cztery córki: Elżbietę, Annę, Anastazję i Dobroniegę-Marię. Synowie Ilja i Włodzimierz, książę nowogrodzki, zmarli za życia ojca. Córka Elżbieta była żona Haralda III, króla Norwegii, Anna (zm. 1075) – żoną Henryka I, króla Francji, a Anastazja – żoną Andrzeja I, króla Węgier. Pochowany w Soborze Św. Zofii w Kijowie.

W 1014 roku zbuntował się przeciw ojcu i odmówił mu płacenia 2 tysięcy grzywien daniny do Kijowa. Po śmierci Włodzimierza podjął wojnę z Światopełkiem Przeklętym. W 1016 roku wygrał bitwę pod Lubeczem i opanował Kijów. Wydał wówczas pierwszy kodeks prawa pisanego, tzw. Prawdę Ruską.

W 1018 roku Jarosław usiłował zatrzymać wyprawę Bolesława Chrobrego, ale po przegranej bitwie nad Bugiem ustąpił do Wielkiego Nowogrodu. Po ustąpieniu Polaków wznowił wojnę z Światopełkiem. Posiłkowany przez Waregów, pokonał wojska Światopełka i Pieczyngów nad Altą i ponownie zajął Kijów (1019). Ruś utraciła Grody Czerwieńskie na rzecz Polski. Jarosław odpierał jeszcze ataki pretendentów, Braczysława (1021) i brata Mścisława, na rzecz którego przejściowo utracił Kijów (1024–1026). W 1030 roku odbył wyprawę na Czudź (Estonię), gdzie założył Juriew (Tartu).

W 1031 roku wraz z Mścisławem interweniował w Polsce przeciw Mieszkowi II, odebrał wtedy Grody Czerwieńskie. Po śmierci Mścisława w 1036 roku przyłączył do Kijowa jego księstwo tmutarakańskie. W 1043 roku zawarł sojusz z Kazimierzem Odnowicielem, wydał za niego córkę (siostrę?) Dobroniegę-Marię; wojska ruskie pomagały Kazimierzowi w odbudowie państwa polskiego. W 1047 roku wspólnie pokonali Mazowsze.

Na czasy Jarosława przypada wspaniały rozwój Kijowa. Obok starego grodu wzniesiono nowy, zwany grodem Jarosława, ze słynną Złotą Bramą. Z Jarosławem wiąże się szereg fundacji kościelnych, m.in. Sobór Św. Zofii (katedra metropolitalna), słynny monaster Pieczerski w Kijowie, rozwój oświaty, założenie pierwszej biblioteki przy Soborze Św. Zofii, powstanie pierwszych przekładów ksiąg liturgicznych na język słowiański, co dało mu przydomek „Mądrego”. Umierając, podzielił kraj na dzielnice i ustanowił zasadę senioratu.

Autor hasła:

Krzysztof Pietkiewicz – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii Europy Wschodniej, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu publikacji, poświęconych m. in. historii Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.