Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Alfons V Afrykańczyk (król Portugalii 1438-1481)

Alfons V Afrykańczyk (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Alfons V Afrykańczyk (fot. domena publiczna)

Alfons V Afrykańczyk (ur. 15 I 1432 w Sintrze, zm. 28 VIII 1481 w Sintrze) – król Portugalii od 1438 r. Syn Edwarda, króla Portugalii, i Eleonory, córki Ferdynanda I, króla Aragonii. Z małżeństwa z Izabelą (1432-1455), córką Piotra, księcia Coimbry, miał troje dzieci, m.in. Jana II, zwanego „Księciem Doskonałym” (1455-1495), od 1481 r. króla Portugalii.

Otrzymał staranne wychowanie. Kształcił się pod kierunkiem humanistów włoskich Stefana z Neapolu i Mateusza z Pizy, autora historii zdobycia Ceuty przez Portugalczyków w 1415 r. Po śmierci ojca (1438), zmarłego na dżumę, odziedziczył w wieku sześciu lat tron królewski. Rządy w czasie jego małoletniości sprawowała matka, Eleonora Aragońska, i stryj Piotr, książę Coimbry, przeciwnik dalszej ekspansji kolonialnej Portugalii. Piotr jako regent położył duże zasługi dla kraju, m.in. z jego inicjatywy wydano zbiór praw. Zdobył pełną kontrolę nad królem i w 1448 r. ożenił go ze swoją córką Izabelą.

Alfons, osiągnąwszy pełnoletność, odsunął Piotra od władzy (1448) i szybko poddał się wpływom innych swych stryjów – Henryka Żeglarza, księcia Viseu, i Alfonsa, księcia Bragança. Kierowali oni partią dążącą do wznowienia polityki podboju Maroka i ostro zwalczali byłego regenta. Zażarta rywalizacja koterii feudalnych doprowadziła do wybuchu wojny domowej, która zakończyła się w maju 1449 r. klęską i śmiercią Piotra, księcia Coimbry, w bitwie pod Alfarrobeira.

Alfons wraz ze swymi doradcami mógł odtąd już bez przeszkód realizować ekspansje militarną na terenie Afryki. W 1458 r. zdobył Al-Kasr-as-Saghir, a w 1471 r. Arzilę i Tanger (stąd przydomek). Organizował również ekspedycje morskie wzdłuż zachodniego Wybrzeża Afryki. Za jego rządów żeglarze portugalscy odkryli Przylądek Zielony, Wyspy Zielonego Przylądka, dotarli do Zatoki Gwinejskiej i zajęli wyspę Fernando Po. Alfons zaangażował się także w sprawy wewnętrzne Kastylii. Po Śmierci Henryka IV, króla Kastylii (1474), podjął próbę zdobycia tamtejszego tronu. W 1475 r. najechał Kastylię i zajął większą część Leónu. Po porażce w bitwie pod Toro (1476) utracił poparcie panów kastylijskich, którzy w zdecydowanej większości opowiedzieli się za Izabelą, siostrą zmarłego króla Henryka IV, i jej mężem Ferdynandem Aragońskim.

W 1477 r. przekazał rządy w Portugalii swemu synowi Janowi, a sam udał się do Francji, gdzie bez skutku szukał pomocy u króla Ludwika XI. Objąwszy ponownie władzę, toczył przez dwa lata uporczywe walki z wojskiem kastylijskim. W 1479 r. zawarł w Alcáçovas traktat pokojowy z Kastylią. Wyrzekł się korony kastylijskiej, otrzymując w zamian ważne koncesje w Afryce, które zapewniły Portugalii dominującą rolę w handlu miedzy Europą a Afryką i wyspami atlantyckimi. Przejawiał zainteresowania literackie. Założył w Coimbrze pierwszą w Portugalii bibliotekę. Zmarł podczas epidemii dżumy.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Autor hasła:

Andrzej Kamieński – doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii nowożytnej, związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji poświęconych m. in. dynastii Hohenzollernów. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej”, „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej” oraz „Słownika władców polskich”.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.