Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Koń jaki jest, każdy widzi. „Nowe Ateny” Joachima Benedykta Chmielowskiego

Autor: William Barraud (domena publiczna)

Autor: William Barraud (domena publiczna)

Bezkrytyczne spojrzenie, kwiecisty i pełny pustych frazesów język oraz kompilacja granicząca z bezmyślnym plagiatem. Książka, w której bezbłędnie odbija się obraz umysłowości typowego polskiego szlachcica.

„Koń jaki jest, każdy widzi”. Zdanie to pochodzi z pierwszej polskiej encyklopedii Nowe Ateny… ks. Joachima Benedykta Chmielowskiego. Autor do tego zdania ograniczył opis wyglądu zwierzęcia, nie zadając sobie trudu wdawania się w jakiekolwiek bliższe szczegóły.

Joachim Benedykt Chmielowski (1700–1763) urodził się w rodzinie szlacheckiej w okolicach Łucka. Studiował we Lwowie i tam został przyjęty w 1722 roku do seminarium katedralnego. Przez jakiś czas był nauczycielem Dymitra Jabłonowskiego, dzięki poparciu jego rodziców, Jana i Joanny, w 1725 roku otrzymał probostwo w Firlejowie, z którym złączona była prebenda w Janczynie. Od swego ucznia dostał później także probostwo w Podkamieniu. Przez długie lata był dziekanem rohatyńskim, został także prałatem domowym arcybiskupa lwowskiego i kanonikiem katedralnym kijowskim.

Płodny kompilator

Był bardzo płodnym pisarzem, choć przeważnie jego twórczość ograniczała się do kompilacji z wcześniej powstałych dzieł. We własnych zbiorach, zapisanych w testamencie bibliotece Załuskich, miał około 120 książek, głównie o treści teologicznej i geograficznej.

"Nowe Ateny"

„Nowe Ateny”

Pierwszą jego pracą, która ukazała się drukiem (1728), była książka do nabożeństwa Bieg roku całego, dedykowana protektorce Joannie Jabłonowskiej. Książka ta doczekała się kilkudziesięciu przedruków, z wieloma przeróbkami wydawana była aż po kres wieku XIX. Najgłośniejszym dziełem Chmielowskiego pozostały jednak Nowe Ateny, albo Akademija wszelkich scyjencyj pełna, na różne tytuły, jak na classes podzielona, mądrym dla memoryjału, idyjotom dla nauki, politykom dla praktyki, melancholikom dla rozrywki erygowana, alias o Bogu, bożków mnóstwie, słów pięknych wyborze, kwestyj cudzych wiele, o Sybillów zbiorze…

Jak w beczce Diogenes

Praca ta, w czterech tomach, ukazywała się we Lwowie w latach 1745–1756. Opracowana została kompilacyjnie na podstawie dzieł ponad stu autorów, w tym szczególnie wielu polskich jezuitów.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.