Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Dlaczego to Biały Orzeł jest polskim godłem? Norman Davies tłumaczy niezwykłość naszego narodowego symbolu

Dlaczego to orzeł stał się uniwersalnym symbolem władzy?

fot.CC0 / bliksemsteen Dlaczego to orzeł stał się uniwersalnym symbolem władzy?

Dla Rzymian był nosicielem gromu. W Walii dał nazwę najwyższemu spośród szczytów. W Polsce – stał się symbolem narodzin całego państwa. Z czego wynika niezwykłość Orła – nie tylko tego Białego?

Status orła jako „króla ptaków” uświęca tradycja równie dawna jak ta, która sankcjonuje status lwa jako „króla zwierząt”. W wierzeniach rzymskich orzeł był „ptakiem burzy” Jowisza, nosicielem gromu.

Był symbolem władzy i majestatu w Babilonie i w Persji; rzymski wódz Mariusz adoptował go po swoich zwycięstwach na Wschodzie. Legiony cesarstwa rzymskiego maszerowały pod sztandarami ze znakiem orła, orzeł wieńczył berła rzymskich konsulów.

Folklor słowiański przechował legendę o trzech braciach: Lechu, Czechu i Rusie, którzy wyruszyli w świat na poszukiwanie szczęścia. Rus poszedł na wschód, Czech na południe, a Lech ruszył przez równiny wiodące na zachód. Lech zatrzymał się nad jeziorem, pod wielkim drzewem, na którym zbudował sobie gniazdo orzeł. Został ojcem Polaków, a Gniezno, czyli „orle gniazdo” — ich pierwszą siedzibą.

W Walii najwyższy szczyt Snowdon, serce rodzimych gór, także nosi nazwę Eryri, czyli „siedziby orłów”.

Rzymski orzeł. Rzeźba z początku I wieku n.e.

fot.CC ASA 3,0 . Luis Garcia Rzymski orzeł. Rzeźba z początku I wieku n.e.

Drapieżnik na straży Biblii

W symbolice chrześcijańskiej orzeł kojarzony jest z postacią św. Jana Ewangelisty (św. Mateusz ma Anioła i Topór, św. Łukasz — Byka, a św. Marek — Lwa). Widnieje na kościelnych pulpitach, rozłożonymi skrzydłami wspierając Biblię i odstraszając od niej jadowitego węża kłamstwa.

Według św. Hieronima, orzeł był także emblematem Wniebowstąpienia. Przez całe dzieje Europy królewskiego orła obierali jako symbol władcy, którzy rościli sobie prawo do wyższości nad innymi książętami.

Komentarze (7)

  1. Jarek Odpowiedz

    No właśnie dlaczego? Legendę o Lechu, Czechu i Rusie zna każde polskie dziecko wiec pan Davis wiele nie wyjaśnił w temacie poza podaniem przykładów „uzyeania” orła w europie

  2. Tomek Pietras Odpowiedz

    Hipotez na temat początków polskiego orła jest wiele, autorów polskich i niemieckich, powstawały już od XIX wieku (a jeśli doliczyć Długosza i autorów herbarzy – od XV). Żadna z nich nie wyjaśnia sprawy do końca, choć mogą zawierać trochę prawdy. Na pewno książęta polscy przyjmując orła na tarcze herbów na początku XIII wieku naśladowali królów Niemiec i Czech, a ci czerpali z tradycji antycznej grecko-rzymskiej i chrześcijańskiej. Trzeba też pamiętać że orzeł był atrybutem obu świętych patronów Polski – Wojciecha i Stanisława a ten ostatni patronował akcjom politycznym Piastów – zjednoczycieli Próbują, Przemysław II i Łokietka…

  3. Anonim Odpowiedz

    jest: Piastów – zjednoczycieli Próbują, Przemysław II i Łokietka…powinno być: Piastów – zjednoczycieli Probusa, Przemysła II i Łokietka… (autokorekta A
    ndroida)

  4. Jan Kowalski Odpowiedz

    Jeżeli jesteście tak rzetelni jak komentarz do reklamowanej wyżej książki ( Epoka milczenia) to ta książka nie jest warta ceny makulatury, jaką można byłoby za nia uzyskać w punkcie skupu surowców wtórnych. Szkoda czasu i pieniędzy.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.