Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Wacław, Wańko (książę płocki 1313-1336)

Pieczęć Wańki (fot. Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, lic. CC BY 2.5)

fot.Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, lic. CC BY 2.5 Pieczęć Wańki (fot. Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, lic. CC BY 2.5)

Wacław, Wańko (ur. ok. 1293, zm. 23 V 1336) – książę płocki, syn Bolesława II mazowieckiego i jego drugiej żony Kunegundy, córki Przemysła Ottokara II, króla Czech.

Jako najmłodszy z braci został obdzielony dopiero po śmierci ojca w 1313 r. Rządy Wacława i jego braci przypadają na okres, kiedy książęta mazowieccy musieli po raz pierwszy wybierać miedzy lojalnością wobec odbudowanego w 1320 r. Królestwa Polskiego a państwem zakonnym. Wacław dodatkowo związany był z Litwą poprzez swoje małżeństwo z córką Giedymina. Jako jedyny z książąt mazowieckich wystąpił w procesie polsko-krzyżackim w Inowrocławiu w 1320-1321 r. Jego zeznania nie są jednak interpretowane w sposób jednoznaczny. Wiadomo też, że w 1321 r. zawarł układ o pomocy wojskowej z Krzyżakami, co jednak nie przeszkadzało mu w utrzymywaniu dobrych stosunków z Litwą. Kontakty z Litwą uległy ochłodzeniu z nieznanych przyczyn po 1323 r., jednakże najazdy litewskie dotykały z reguły tylko dzielnic Siemowita i Trojdena.

Wacław musiał jednak budzić niepokój króla Polski, skoro uderzenie Władysława I Łokietka w 1325 r. skierowane było tylko na jego dzielnicę. Niepewną sytuacje polityczną pogłębił dodatkowo układ zawarty między Polską a Litwą. Wszystko to skłoniło Wacława i jego braci do zawarcia w 1326 r. w Brodnicy porozumienia z Krzyżakami. Układ ten dawał Krzyżakom możliwość ingerowania w politykę zagraniczną Mazowsza, nakazywał bowiem książętom mazowieckim konsultować z Zakonem ewentualne rozpoczynanie i kończenie konfliktów zbrojnych.

Układ brodnicki wpłynął zapewne na politykę Łokietka wobec Mazowsza. W 1327 r. król Polski najechał na dzielnicę Wacława, co wywołało reakcję Zakonu i jego atak na Kujawy. Rok później z nieznanych przyczyn Wacław zmienił sojusze polityczne i przeszedł do obozu Łokietka. Skutkiem tych wydarzeń była wspólna wyprawa Krzyżaków i Jana Luksemburskiego na księstwo płockie. Wojska czeskie zmusiły Wacława do złożenia hołdu ze swojej dzielnicy władcy Czech.

Układ lenny wiążący księstwo płockie z koroną czeską był początkiem szerszej akcji opanowywania Mazowsza przez Krzyżaków i Luksemburgów. Pomimo tych wypadków w czasie wojny polsko-krzyżackiej w 1330-1331 r. Mazowsze pozostało neutralne. Wacław był żonaty z Elżbietą, córką Giedymina, księcia litewskiego. Miał z nią dwoje dzieci, w tym Bolesława III, który odziedziczył po nim księstwo płockie. Nad rządami Wacława zaciążyła kwestia hołdu złożonego królowi czeskiemu. Jednakże przy ocenie tego księcia należy pamiętać o skomplikowanej sytuacji geopolitycznej, w jakiej znajdowało się Mazowsze w pierwszej połowie XIV w. Położone pomiędzy odbudowującym się Królestwem Polskim a umacniającym swe wpływy państwem krzyżackim, nie miało szans na prowadzenie samodzielnej polityki.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców polskich (Wydawnictwo Poznańskie 1999) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Autor hasła:

Maciej Michalski – doktor habilitowany, historyk mediewista, związany z Instytutem Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor prac poświęconych m. in. historii idei, historii kobiet oraz historii kształtowania się tożsamości narodowej Słowian w XIX wieku. Współautor „Słownika władców polskich”, „Słownika władców Europy średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

 

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.