Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Teodoryk Wielki (król Ostrogotów 471–526, regent cesarstwa zachodniorzymskiego 493–526)

Portret Teodoryka Wielkiego.

fot.Felix Castello/domena publiczna Portret Teodoryka Wielkiego.

Teodoryk Wielki (ur. ok. 455, zm. 30 VIII 526 w Rawennie) – król Ostrogotów od 471 roku, regent cesarstwa zachodniorzymskiego od 493 roku. Syn Tiudimera. Nie posiadał męskiego potomka, jego córka była Amalasunta. Pochowany w Rawennie.

Pochodził z królewskiego rodu gockiego Amalów. Od 461 roku przebywał na dworze cesarskim jako zakładnik. Za zasługi w walce z Sarmatami został jeszcze za życia ojca obwołany królem w 471 roku. Do 481 roku rywalizował o władzę nad Ostrogotami ze swoim imiennikiem – Teodorykiem Zezowatym. Po śmierci ojca w 473 roku udał się ze swoją grupą Gotów do Mezji Dolnej, gdzie urządził swoją główną siedzibę w Novae (dzisiaj Swisztow) nad Dunajem.

Stosunki Teodoryka z cesarzem Zenonem pełne były nagłych zwrotów – od pełnego uznania i obsypywania zaszczytami (w 484 Teodoryk był konsulem) do otwartej wojny. Skuszony przez Zenona, który obiecał mu stanowisko Odoakra, Teodoryk wyprawił się w 488 roku do Italii z ok. 25 tys. wojowników. W 490 roku pokonał Odoakra w bitwie nad Addą. Po zawarciu z nim pokoju w 493 roku i wkroczeniu do Rawenny, kazał go zabić.

Jego królewską władzę w Italii cesarz Atanazjusz I uznał dopiero w 497 roku. Formalnoprawnie państwo Teodoryka było częścią składową Cesarstwa Rzymskiego: w stosunku do ludności rzymskiej reprezentował on władzę cesarską jako romanus princeps, a dla przybyłych z nim Gotów był królem.

Dualizm rzymsko-gocki przejawiał się we wszystkich sferach życia. Jego władza sięgała poza właściwą Italię, obejmując Prowansję, Panonię, cześć Dalmacji. Dzięki talentowi dyplomatycznemu rozbudował system zmiennych sojuszy z państwami germańskimi. Początkowo dobre stosunki z Frankami popsuły się po usunięciu przez Chlodwiga w 507 roku Wizygotów z większej części ich galijskich posiadłości. Interwencja na rzecz Wizygotów zawiodła, ale ważnym jej skutkiem było rozciągnięcie bezpośredniej władzy Teodoryka na państwo wizygockie, jako opiekuna jego wnuka, a króla Wizygotów, małoletniego Amalaryka.

W ostatnich latach życia Teodoryka zaczęły się ujawniać pierwsze objawy kryzysu jego państwa, które ostatecznie upadło w latach pięćdziesiątych VI wieku pod naporem Bizantyńczyków. Pod panowaniem Teodoryka, a także pod jego mecenatem, Italia była głównym ośrodkiem życia intelektualnego na Zachodzie.

O ile sporne są jego osobiste zdolności intelektualne, o tyle jego córka Amalasunta, podobnie jak inne kobiety z rodu Amalów, była osobą wykształconą. Długo po śmierci Teodoryka mieszkańcy Italii określali jego rządy jako szczęśliwe. Jego postać stała się wzorcem bohaterów w eposach innych ludów germańskich. Karol Wielki posiadał jego statuę.

Literatura: J. Strzelczyk, Goci – rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984, s. 123–175.

Autor hasła:

Dariusz A. Sikorski – doktor habilitowany, profesor UAM. Mediewista specjalizujący się we wczesnych dziejach Polski, a zwłaszcza historii Kościoła i religii. Autor prac Kościół w Polsce za Mieszka I i Bolesława Chrobrego, Wczesnopiastowska architektura sakralna czy Początki Kościoła w Polsce, a także popularnonaukowej książki Religie dawnych Słowian. Współautor „Słownika władców średniowiecznej Europy”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.