Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Zenon Izauryjczyk (cesarz bizantyński 474–491)

Wizerunek cesarza Zenona.

fot.domena publiczna Wizerunek cesarza Zenona.

Zenon (ur. ok. 435, zm. 9 IV 491 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyński od 474 roku. Pierwotnie nosił imię Tarasis (Tarasikodissa). Był dowódcą kontyngentu izauryjskiego (exkoubitores) stacjonującego w Konstantynopolu. Ożenił się z córką Leona I Ariadną i otrzymał godność comes domesticorum (466). W latach 469–471 służył pod rozkazami Leona w celu wyeliminowania Aspara i ograniczenia roli partii gockiej.

Po śmierci Leona w 474 roku cesarzem został syn Zenona i Ariadny, Leon II; Zenon ogłosił się wówczas współcesarzem, ale kiedy jego syn zmarł w tym samym roku, wówczas władza przeszła w ręce samego Zenona. Jako cesarz podjął on rokowania w celu zawarcia pokoju z królem Wandalów Genzerykiem. W czasie uzurpacji Basilikosa schronił się w Izaurii. W 475 roku przy pomocy Illusa i Teodoryka Wielkiego powrócił na tron. W 474 roku zaakceptował wybór Juliusza Neposa na cesarza Zachodu.

W 476 roku przyjął insygnia koronacyjne przysłane przez Odoakra i przechytrzył go, gdyż nie zamierzał ich odesłać – oznaczałoby to bowiem akceptację władzy Zenona na Zachodzie. Był zmuszony jednak nadać Odoakrowi stanowisko magister militum per Italiam. W 488 roku przekazał władzę nad Illyrikum Teodorykowi Wielkiemu, jako punkt wyjścia dla odzyskania Italii i usunięcia Odoakra. W polityce Zenona uwidoczniła się logika bizantyńskiej racji stanu. Zamierzał on nie tylko usunąć Odoakra, lecz jednocześnie pozbyć się także Teodoryka i jego Gotów.

Zenon ogłosił w 482 roku henotikon, jako kompromisową formułę wyznania wiary, oparta na postanowieniach trzech pierwszych soborów, lecz wywołał tym schizmę akacjańską na ponad trzydzieści lat. Po śmierci Zenona obudziły się w Konstantynopolu uczucia patriotyczne. Ludność stolicy domagała się cesarza ortodoksyjnego i do tego niebarbarzyńcy.

Literatura: A. Krawczuk, Poczet cesarzy bizantyjskich. Wczesne Bizancjum, Warszawa 1992, s. 62–81.

Autor hasła:

Kazimierz Ilski – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii starożytnej, związany z Instytutem Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w historii Kościoła Wschodniego i Bizancjum. Współautor „Słownika władców Europy średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.