Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Mircza Stary (hospodar wołoski 1386–1418)

Wizerunek Mirczy Starego.

fot.domena publiczna Wizerunek Mirczy Starego.

Mircza Stary (Mircea cel Bătrîn, ur. ok. 1358, zm. 31 I 1418) – hospodar wołoski od 1386 roku. Syn hospodara Radu I (1375?–1384). Jedyną w pełni potwierdzoną źródłowo małżonką Mirczy była Mara, niewiadomego pochodzenia. Istnieją jednak przypuszczenia, że po jej śmierci ożenił się on z krewną Jagiełły. Z małżeństwa z Marą pochodził syn Michał (1418–1420). Miał również, podobno bardzo liczne, potomstwo ze związków z innymi kobietami; spośród jego synów nieprawych lub pochodzących z drugiego małżeństwa, na tronie wołoskim zasiadali: Radu Łysy (panował 1421–1427, z przerwami), Aleksander Aldea (panował 1431–1436) i Wład Dracul (panował 1436–1447).

W 1386 roku, po śmierci swego brata Dana I (1384–1386), objął tron wołoski. Początkowo starał się prowadzić politykę niezależną od Węgier, które uważały się za zwierzchnika hospodarów wołoskich. W 1389 roku rozpoczął, za pośrednictwem hospodara mołdawskiego Piotra Muszatowicza (1375?–1391), negocjacje z Władysławem Jagiełłą, a w 1390 roku zawarł antywęgierski układ sojuszniczy z Polską. Związek ten rychło osłabł wobec konfliktu Mirczy z Turkami, spowodowanego ekspansją wołoską na tereny Dobrudży, oraz zmiany na tronie mołdawskim.

Poparcie udzielone przez hospodara mołdawskiego Romana I (1391–1394), prawdopodobnie szwagra Mirczy, Fiodorowi Koriatowiczowi znajdującemu się w konflikcie z Jagiełłą i popieranemu także przez Zygmunta Luksemburczyka, spowodowało zbliżenie Mirczy do Węgier. Zbliżeniu temu sprzyjało również rosnące zagrożenie tureckie, zwłaszcza po zajęciu przez Osmanów Bułgarii w 1393 roku. Potężny najazd turecki jesienią 1394 roku został wprawdzie przez Mirczę zatrzymany w wyniku głośnej bitwy pod Rowinami (10 X 1394; datacja tej bitwy budzi wiele kontrowersji, często przyjmuje się też datę 5 V 1395, rzadziej inne – od 1393 do 1397), jednak zagrożony hospodar wołoski zmuszony był zawrzeć układ sojuszniczy z Węgrami, co uczynił w marcu 1395 roku.

Zygmunt Luksemburczyk udzielił mu skutecznej pomocy w walce z konkurentem do tronu wołoskiego – Władem Uzurpatorem (1395–1396), który miał poparcie tureckie i polskie (jako jedyny hospodar wołoski uznał zwierzchnictwo Jadwigi i Jagiełły).

W 1397 roku w stosunkach Mirczy z Turcją nastąpiła normalizacja, jednak nie na długo. W dobie osłabienia państwa tureckiego po klęsce pod Ankarą w 1402 roku Mircza rozpoczął działania wojenne przeciw Osmanom, zdobywając liczne terytoria na południe od Dunaju. W 1409 roku poparł pretendenta do tronu sułtańskiego, Musę, za którego wydał też swą córkę.

Sukcesy Musy zaowocowały również licznymi nadaniami terytorialnymi dla hospodara. W tym czasie począł on ponownie oddalać się politycznie od Węgier, a zbliżać do Polski, z którą w 1411 roku zawarł sojusz skierowany przeciw Luksemburczykowi. W początkach 1413 roku, wobec dającej się już przewidzieć klęski Musy, odstąpił od niego i starał się nawiązać dobre stosunki ze zwyciężającym w walce o władzę w Turcji Mehmedem I. Rychło jednak doszło do konfliktu, prawdopodobnie o zadunajskie posiadłości Mirczy, które hospodar począł systematycznie tracić.

Podawane przez dawniejszą literaturę historyczną informacje o zawarciu w 1415 roku pokoju wołosko-tureckiego, za pośrednictwem polskim, nie znajdują potwierdzenia. W tym czasie Mircza udzielił pomocy kolejnemu i równie niefortunnemu pretendentowi tureckiemu, Mustafie. Konflikt z Turcją trwał przynajmniej do 1417 roku, jeśli nie do śmierci Mirczy. Mircza Stary był pierwszym hospodarem wołoskim o znaczeniu europejskim. Na uwagę zasługuje też jego działalność fundacyjna (Iiczne monastery, m.in. sławny zespół monasteru Cozia).

Lit.: I. Czamańska, Mołdawia i Wołoszczyzna wobec Polski, Węgier i Turcji XIV i XV wieku, Poznań 1996, s. 204-227.

Autor hasła:

Ilona Czamańska – profesor doktor habilitowana, historyczka i bałkanistka związana z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przewodnicząca Komisji Bałkanistyki poznańskiego oddziału PAN i redaktor naczelna pisma „Balcanica Poznaniensa. Acta et Studia”. Autorka wielu publikacji naukowych, współautorka Słownika władców Europ średniowiecznej oraz Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.