Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Makbet (król Szkocji 1040–1057)

Makbet u wrót fortu Macduff.

fot.Marshall, H. E. /domena publiczna Makbet u wrót fortu Macduff.

Makbet (ur. ok. 1005, zm. 15 VIII 1057 Lumphanan) – król Szkocji od 1040 roku. Syn Findlaecha, mormaera (piktyjski odpowiednik hrabiego) Moray, i córki Malkolma II, króla Szkocji. Z małżeństwa z Gruoch, wdową po Gillecomgainie, mormaerze Moray, dzieci nie pozostawił. Miał natomiast pasierba, Lulacha, który został obwołany królem Szkocji w sierpniu 1057 roku. Jego panowanie zakończyło się po ośmiu miesiącach (zginął w marcu 1058). Makbet pochowany został na terenie zespołu klasztornego na wyspie Iona.

W 1020 roku utracił ojca, który został zamordowany przez swoich krewnych. Po śmierci jego zabójców, Malkolma (1029) i Gillecomgaina (1030), uzyskał tytuł mormaera Moray. W 1031 roku wspólnie z królem Szkocji Malkolmem II złożył hołd Kanutowi Wielkiemu, władcy Danii i Anglii.

Po śmierci Malkolma II (1034), ostatniego męskiego przedstawiciela pierwszej szkockiej dynastii wywodzącej się od Kennetha I, włączył się do sporów sukcesyjnych. Był wnukiem (po kądzieli) Malkolma II i posiadał takie same prawa do korony szkockiej jak Dunkan I, który zasiadł na tronie Szkocji w 1034 roku. Krew dawnych władców Szkocji płynęła również w żyłach żony Makbeta, Gruoch. Była ona wnuczką Kennetha III, króla Szkocji, zgładzonego w 1005 roku.

Makbet zawładnął tronem w 1040 roku po pokonaniu i zabiciu Dunkana I w bitwie pod Pitgaveny koło Elgin. Umocniwszy swe panowanie, odbył w 1050 roku pielgrzymkę do Rzymu. Od 1054 roku toczył wojnę z jarlem Northumbrii Siwardem, który w porozumieniu z królem Anglii Edwardem Wyznawcą zamierzał osadzić na tronie szkockim syna króla Dunkana I, Malkolma. Pokonany w bitwie pod Scone (27 VII 1054), wycofał się na północ. Zginął trzy lata później w kolejnej bitwie z jarlem Siwardem pod Lumphanan (w okolicach dzisiejszego Aberdeen).

Na kanwie jego życia powstała tragedia Williama Szekspira Makbet oraz opera Giuseppe Verdiego o tym samym tytule. Szekspirowska tragedia doczekała się kilku wersji filmowych w USA i Wielkiej Brytanii (m.in. Makbet w reżyserii O. Wellesa z 1948 i Tragedia Makbeta w reżyserii R. Polańskiego z 1971).

Autor hasła:

Andrzej Kamieński – doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii nowożytnej, związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji poświęconych m. in. dynastii Hohenzollernów. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej”, „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej” oraz „Słownika władców polskich”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.