Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

9 grudnia. W 1922 roku Gabriel Narutowicz został pierwszym prezydentem II Rzeczpospolitej

Najważniejsze rocznice

Gabriel Narutowicz sprawował swój urząd zaledwie przez pięć dni.

fot.domena publiczna Gabriel Narutowicz sprawował swój urząd zaledwie przez pięć dni.

9 grudnia 1922 roku odbyły się pierwsze wybory prezydenckie w niepodległej Polsce. Zwycięzcą okazał się Gabriel Narutowicz.

Zgodnie z obowiązującą konstytucją wyboru prezydenta dokonało Zgromadzenie narodowe, czyli połączone izby sejmu i senatu. Ze względu na trudności w dokonaniu jakichkolwiek wspólnych ustaleń zgłoszono aż pięciu kandydatów. Oprócz Narutowicza byli to Maurycy Zamojski, Stanisław Wojciechowski, Ignacy Daszyński i Jan Niecisław Baudouin de Courtenay. zaproponowani odpowiednio przez prawicę, ludowców, lewicę i mniejszości narodowe. Udziału w wyborach odmówił natomiast naturalny kandydat na to stanowisko, dotychczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, twierdząc, że jego zdaniem pozycja prezydenta jest zbyt słaba i uniemożliwia samodzielne działanie.

Początkowo najsilniejszą pozycję miał Zamojski, jednak kolejne głosowania nie przynosiły rozstrzygnięcia. Ostatecznie zarówno część ludowców, jak i mniejszości narodowe zdecydowały się poprzeć zgłoszonego przez PSL „Wyzwolenie” Narutowicza. W piątej turze głosowania zdobył on 289 głosów – o 16 więcej, niż wymagane minimum.

Wybór Narutowicza, a zwłaszcza poparcie, jakie otrzymał od mniejszości narodowych, wywołało protesty w obozie narodowym. Prezydenta określano wręcz jako „elekta żydowskiego”. Próbowano zmusić go do rezygnacji z uzyskanej godności. Bezskutecznie. Już 11 grudnia został zaprzysiężony i formalnie objął urząd. Niestety sprawował go tylko pieć dni. 16 grudnia 1922 roku, podczas otwarcia wystawy malarskiej w warszawskiej Zachęcie został zastrzelony przez Eligiusza Niewiadomskiego.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.