Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksander Newski (książę nowogrodzki 1236-1252)

Aleksander Newski przyjmuje legatów papieskich (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Aleksander Newski przyjmuje legatów papieskich (fot. domena publiczna)

Aleksander Newski (ur. ok. 1220, zm. 14 XI 1263 w Gorodcu k. Niżnego Nowogrodu) – książę nowogrodzki w latach 1236-1252, dmitrowski w latach 1238-1246, perejasławski w latach 1238-1252, od 1252 r. wielki książę włodzimierski. Syn wielkiego księcia kijowskiego i włodzimierskiego Jarosława (1191-1246) i księżnej nowogrodzkiej Teodozji, wnuk Wsiewołoda Wielkie Gniazdo.

Bohater narodowy Rusi i święty Kościoła prawosławnego. Dwukrotnie żonaty: z księżną połocką Aleksandrą i z Wasylissą, miał pięcioro dzieci. Jego synowie: Dymitr (panował 1276-1294), Andrzej (panował 1281-1283) i Daniel (panował 1263-1272) – przodek książąt moskiewskich – byli wielkimi książętami włodzimierskimi. Najwybitniejszy wódz ruskiego średniowiecza, polityk i dyplomata. Na czele wojsk Nowogrodu 15 lipca 1240 r. rozgromił armię szwedzką nad Newą, co dało mu przydomek „Newski”. Wygnany następnie z Nowogrodu, został wezwany ponownie i zorganizował obronę Koporia i Pskowa przed najazdem Krzyżaków inflanckich, których 5 kwietnia 1242 r. pokonał na zamarzniętym Jeziorze Czudzkim (Pejpus). Umocnił pozycję Nowogrodu nad Bałtykiem, zawierając układ z Norwegią (1251), dokonał najazdu na szwedzką Finlandię (1256).

Po podboju Rusi przez Mongołów (1240), jako zwolennik porozumienia ze Złotą Ordą, odrzucił starania papieża Innocentego IV o wielki sojusz chrześcijan przeciw Mongołom. Wielokrotnie bywał w Ordzie, zawarł braterstwo z chanem Sartakiem, synem Batu. W walkach wewnątrz Rusi posługiwał się posiłkami tatarskimi, a rycerstwo ruskie walczyło w armii mongolskiej w Chinach. Piotr I przeniósł jego relikwie do Petersburga. Od 1725 r. Order Aleksandra Newskiego jest wysokim odznaczeniem wojskowym w Rosji.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Autor hasła:

Krzysztof Pietkiewicz – profesor doktor habilitowany, historyk specjalizujący się w historii Europy Wschodniej, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu publikacji, poświęconych m. in. historii Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Współautor „Słownika władców Europ średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.