Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Szczyt zbytku i ostentacji. Jak bardzo bogaci byli średniowieczni lordowie?

Angielscy lordowie posiadali ogromne majątki. A ich bogactwa nie jeden może im pozazdrościć.

fot.domena publiczna Angielscy lordowie posiadali ogromne majątki. A ich bogactwa nie jeden może im pozazdrościć.

Angielscy lordowie czerpali ogromne zyski z tytułu posiadanej ziemi i chłopskich obciążeń. Ale nie tylko. Nie wahali się zaglądać nawet do sypialni poddanych. Czy jednak zgromadzone bogactwa były w stanie zaspokoić ich codzienne potrzeby?

Arystokratyczny tytuł „lorda” związany jest z polityczno-wojskowym porządkiem feudalizmu, który do Anglii został zaimportowany wraz z najazdem Wilhelma Zdobywcy w XII wieku. W tym systemie pan dzierżył grunta z nadania króla lub lorda wyższego rzędu. Lordowie byli więc warstwą zróżnicowaną, zwłaszcza pod kątem statusu majątkowego.

I tak, spotykamy tu panów, jak hrabia Warenne, którego posiadłości ziemskie obejmowały kilkadziesiąt wsi ulokowanych w tuzinie hrabstw. Podległych mu było sześćdziesięciu pięciu rycerzy (wasali), setki wolnych dzierżawców oraz tysiące ludzi zależnych. Na przeciwległym zaś biegunie znajdował się Henry de Bray, którego majątek ziemski ograniczał się wyłącznie do dwustu hektarów, przynoszących mu „skromne” dochody 200 funtów z tytułu renty (co w dzisiejszych czasach dawałoby kwotę ponad 1 mln zł), funt pieprzu (0,5 kg) oraz osiem sztuk drobiu w skali roku.

Wśród angielskich lordów epoki średniowiecza nie spotykamy wyłącznie świeckich mężczyzn – znajdowali się tu również duchowni, jak np. opat z Ramsey oraz kobiety (ksienie, czyli przełożone klasztorów żeńskich, które dysponowały znacznymi połaciami ziemi i ludźmi). Ich bogactwo w głównej mierze było uzależnione od wielkości areału, jakim dysponowali, ale i od pomysłowości, jak prowadzić swój własny biznes.

Konsumpcja przede wszystkim

W całym systemie gospodarczym angielskiej wsi lord jawił się jako główny beneficjent wytwórczej pracy swoich poddanych. To on, jak zauważyli w książce Joseph i Frances Gies „Życie w średniowiecznej wsi, czerpał wyłączne korzyści z posiadanej ziemi. Niestety:

Pieniądze pana rozchodziły się jednak bardzo szybko, jako że ze swej natury był on zagorzałym konsumentem. Status społeczny zobowiązywał lorda do kultywowania określonego stylu życia nacechowanego ostentacyjną konsumpcją, co w średniowieczu oznaczało głównie wystawne jadło i napitki.

Feudalizm zaczął funkcjonować w Anglii wraz z najazdem Wilhelma Zdobywcy. Na ilustracji przysięga składana księciu Normandii z "Bayeux Tapestry".

fot.domena publiczna Feudalizm zaczął funkcjonować w Anglii wraz z najazdem Wilhelma Zdobywcy. Na ilustracji przysięga składana księciu Normandii z „Bayeux Tapestry”.

Lordowski prestiż nie był bowiem mierzony tylko poprzez sukcesy ekonomiczne, ale przede wszystkim wielkość dworu, a więc ilość osób, jakie pan miał do „wykarmienia”. A mogło być ich całkiem sporo: personel, członkowie zbrojnej świty, robotnicy oraz goście. Jak pisał francuski historyk Georges Duby, na stole średniowiecznego lorda było jednak wszystko, czego ten zapragnął.

Komentarze (11)

  1. cc Odpowiedz

    Ciekawy artykuł, książka pewnie też. Pytanie do autora: jak więc w takiej sytuacji ciągłego przejadania dochodów mógł narodzić się kapitalizm?

    • Łukasz Kępski Odpowiedz

      Zabieg czysto literacki i to celowy. Chodzi o pewnego rodzaju ironozację, przepraszam jeśli wprowadziła ona w błąd.

  2. ego Odpowiedz

    Ejże, „kuć w oczy”? Kuć, to można żelazo, zwłaszcza, póki gorące, a w oczy – kłuć.
    Mała rzecz, a cieszy.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny ego, oczywiście wkradła się tu literówka. Już została poprawiona. Na przyszłość prosimy o korzystanie ze specjalnego formularza do zgłaszania tego typu błędów, który znajduje się na dole strony. Pozdrawiamy.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.