Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Bitwa pod Oliwą (28 listopada 1627)

Bitwa pod Oliwą (28 listopada 1627) – W czasie wojny polsko-szwedzkiej za panowania Zygmunta III Wazy została stoczona bitwa morska pod Oliwą pomiędzy flotą polską dowodzoną przez adm. Arenda Dickmanna a blokującą Gdańsk eskadrą szwedzką adm. Nilsa Stiernskolda. Siły polskie składały się z 10 okrętów, w tym 6 galeonów o wyporności 200 do 300 ton, załogę stanowił tysiąc marynarzy i 500 piechoty morskiej. Artyleria okrętowa liczyła 200 dział. Eskadra szwedzka składała się z 6 okrętów, z których dwa były większe od galeonów polskich, a pozostałe 4 były tej samej wyporności. Artyleria szwedzka liczyła 180 dział 9- i 20-funtowych. Załogi liczyły ok. 1,2 tys. marynarzy i piechoty morskiej.

Eskadra szwedzka, podzielona na dwie znacznie od siebie oddalone grupy, zmierzała w kierunku Sopotu. Polska flota, stojąca u ujścia Wisły, wyszła na pełne morze w szyku torowym, kierując się na pierwszą grupę okrętów szwedzkich. Na czele płynęły okręty największe: „Król Dawid” i „Św. Jerzy” (okręt flagowy admirała). Ten ostatni kierował się wprost na „Tigra”, okręt flagowy Stiernskolda. „Św. Jerzy” odciął go od towarzyszącego „Pelikana”. Całoburtowa salwa uśmierciła szwedzkiego admirała. Korzystając z powstałego zamieszania, polski galeon zbliżył się do burty okrętu szwedzkiego i dokonał ataku abordażowego.

Bitwa pod Oliwą, 1627.

Bitwa pod Oliwą, 1627.

Następny do boju wyruszył „Król Dawid”, kierując swoją salwę burtową na idący w sukurs swemu admirałowi szwedzki galeon. Zniechęcony tym „Pelikan” poprzestał na oddaniu salwy w kierunku „Św. Jerzego” i wycofał się z walki. Salwa ta zabiła jednak dowodzącego flotą polską admirała Dickmanna, po którym dowództwo przejął kpt. Witt z „Wodnika”. W tym czasie do bitwy wszedł trzeci galeon szwedzki „Solen”; przeciwko niemu ruszył „Wodnik”, który po kilkakrotnej wymianie salw burtowych przeszedł do abordażu. Załoga „Solena”, nie chcąc opuścić bandery, wysadziła okręt w powietrze. W tej sytuacji pozostałe okręty szwedzkie wycofały się z pola bitwy.

Szwedzi stracili 2 okręty, 350 zabitych i rannych oraz 66 wziętych do niewoli. Straty polskie wyniosły 25 zabitych i wielu rannych. Rezultatem bitwy było zdjęcie szwedzkiej blokady Gdańska i rozciągnięcie kontroli polskiej na Bałtyku od Libawy do Szczecina.

Autor hasła:

Dr Jerzy Ronikier – historyk kultury i mentalności. Pracował w Instytucie Zarządzania oraz Instytucie Informacji Naukowej i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor pracy „Hetman Adam Sieniawski i jego regimentarze. Studium z historii mentalności szlachty polskiej 1706-1725”. Zmarł w 2013 roku.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej Bitwy polskie. Leksykon (Wydawnictwo Znak 1999) przygotowanej przez wykładowców Uniwersytetu Jagiellońskiego: Tomasza Gąsowskiego, Jerzego Ronikiera, Piotra Wróbla i Zdzisława Zblewskiego.

Materiały na temat bitwy pod Oliwą z portalu CiekawostkiHistoryczne.pl:

historia obrazkowa | 05.12.2018 | Autorzy: i

Sto lat krwawych zmagań. Jakie były największe triumfy Polaków w wojnach ze Szwedami?

W XVI wieku dwa państwa stanęły do walki o panowanie nad Bałtykiem: Szwecja i Rzeczpospolita Obojga Narodów. Konflikt między nimi zaogniał fakt, że zasiadający na polskim tronie Wazowie wysuwali zasadne roszczenia do szwedzkiej korony. Jakie były największe polskie…

Bitwa pod Oliwą na obrazie Włodzimierza Jana Nałęcza.

artykuł | 19.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Oliwą. Największy triumf polskiej floty w dziejach

Król Zygmunt III Waza miał ambitny plan desantu na Szwecję. Przeznaczone do tego okręty musiały jednak posłużyć do innego celu: odpierania szwedzkiej inwazji na Polskę. I poradziły sobie naprawdę chwalebnie!

Bitwy w wojnach polsko-szwedzkich w latach 1621-1629:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.