Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Zbigniew (książę polski, książę Wielkopolski i Mazowsza 1102–1207)

Książę Zbigniew został pozbawiony dziedzictwa i wymazany z historii.

fot.domena publiczna Książę Zbigniew został pozbawiony dziedzictwa i wymazany z historii.

Zbigniew (ur. ok. 1070–1073, zm. ok. 1114) – książę polski, najstarszy syn Władysława I Hermana z jego związku z nieznaną z imienia kobietą niedynastycznego pochodzenia. W wieku młodzieńczym oddano go na naukę do klasztoru, najprawdopodobniej w Krakowie (najpóźniej w 1088).

Wobec wystąpienia możnych przeciwko narastającej władzy palatyna Sieciecha rola i pozycja polityczna Zbigniewa niepomiernie wzrosła. Został wyciągnięty z klasztoru i przeciwstawiony ojcu w celu osłabienia znaczenia Sieciecha na dworze. Na skutek tych nacisków doszło do podziału kraju. Władysław Herman pozostał na Mazowszu, a pozostałą część państwa podzielił między swych synów: młodszy Bolesław otrzymał Małopolskę i Śląsk, starszy Zbigniew Wielkopolskę, a w 1102 roku po śmierci ojca dodatkowo Mazowsze.

Współrządy obu przyrodnich braci nie trwały długo, bo już w 1106 roku doszło do walk między nimi, z których zwycięsko wyszedł młodszy Bolesław. Zbigniew uszedł do Niemiec, szukając oparcia w cesarzu Henryku V. W 1109 roku ruszyła na Polskę wyprawa cesarska, która jednak zakończyła się klęską. W tej sytuacji Zbigniew zdecydował się wrócić do Polski i zdać się na łaskę brata (zapewne ok. 1110). Bolesław, prawdopodobnie z obawy przed następnymi próbami sięgania po władzę, kazał go oślepić (najpóźniej w 1111).

Jak się dzisiaj przyjmuje, ok. 1114 roku Zbigniew zmarł; dokładnej daty śmierci oraz miejsca pochówku około czterdziestoletniego wówczas księcia nie znamy. Zmarł najpewniej bezpotomnie, choć niektórzy historycy uważają, że wstąpił w związek małżeński i pozostawił po sobie potomstwo.

W przypadku Zbigniewa kontrowersje, zwłaszcza w podręcznikach szkolnych i literaturze popularnej, wzbudzał fakt sprowadzenia na państwo piastowskie nawały niemieckiej w 1109 roku. Była to jednak próba odzyskania władzy i trzeba w nim widzieć pretendenta do tronu, który się czuł pokrzywdzony.

Literatura:

  • R. Grodecki, Zbigniew książę polski, w: Studia staropolskie. Księga pamiątkowa ku czci Aleksandra Brücknera, Kraków 1927.
  • T. Tyc, Zbigniew i Bolesław, Poznań 1927.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców polskich (Wydawnictwo Poznańskie 1999) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.