Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Leszek (książę mazowiecki 1173–1186)

Tympanon fundacyjny opactwa na Ołbinie. Obok Chrystusa Bolesław Kędzierzawy i jego syn Leszek (fot. Bonio, lic. CC BY-SA 3.0)

fot.Bonio, lic. CC BY-SA 3.0 Tympanon fundacyjny opactwa na Ołbinie. Obok Chrystusa Bolesław Kędzierzawy i jego syn Leszek (fot. Bonio, lic. CC BY-SA 3.0)

Leszek (ur. ok. 1162?, zm. 1186) – książę mazowiecki i kujawski, młodszy syn Bolesława IV Kędzierzawego oraz zapewne jego drugiej żony Marii.

Data urodzin tego żyjącego najpewniej niewiele ponad 20 lat księcia jest właściwie niemożliwa do ustalenia. Stało się to w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych XII w., może ok. 1162 r.? Leszek zapewne nigdy nie był żonaty i nie miał potomstwa. Jego ojciec, umierając (1173), zostawił go pod opieką stryja Kazimierza, wówczas księcia na Wiślicy i Sandomierzu. Ten wyznaczył mu na opiekuna wojewodę Żyrę.

Działalność Leszka nie jest bliżej znana. Książę był słabego zdrowia, co zapewne w znacznym stopniu ograniczało jego aktywność. Występuje zaledwie jeden raz w sygnowanym przez siebie dokumencie z 1185 r. (a wiec tuż przed śmiercią), wcześniej jako świadek pojawił się na dokumencie z 1177 r. Według przekazu mistrza Wincentego zwanego Kadłubkiem pod koniec życia Leszka Mieszko III Stary przejął podstępnie nad nim opiekę (zapewne przy udziale wojewody Żyry). Następcą Leszka na Kujawach i Mazowszu miał zostać syn Mieszka, również o imieniu Mieszko. Ostatecznie Leszek wycofał się z układu z Mieszkiem Starym i ustanowił dziedzicem swego księstwa Kazimierza II Sprawiedliwego. Krótko potem zmarł.

Na temat Leszka brak szerszych dyskusji i sporów, poza datą jego urodzin. Mistrz Wincenty, który jako jedyny obserwator z epoki wspomniał księcia, pisał tylko o jego słabym zdrowiu i ta cecha dominuje w literaturze. Zapewne dalekie od dokładności wyobrażenie księcia znajdujemy na tympanonie pochodzącym z opactwa benedyktynów na Ołbinie (Wrocław), który pochodzi z początku drugiej połowy XII w. Przedstawia on Bolesława Kędzierzawego (jako fundatora kościoła w Bytomiu) wraz z Leszkiem, wtedy chłopcem w wieku ok. 10 lat. Kronika mistrza Wincentego oraz wspomniany tympanon to jedyne echa postaci księcia w literaturze i sztuce. Książę został pochowany zapewne w katedrze płockiej, a gród płocki był stolicą jego księstwa.

Autor hasła:

Józef Dobosz – profesor doktor habilitowany, historyk mediewista i nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor wielu książek i artykułów naukowych, m. in. monografii poświęconej Kazimierzowi II Sprawiedliwemu (2011). Redaktor „Słownika władców Europy średniowiecznej” oraz „Słownika władców Europy nowożytnej i najnowszej”. Współautor „Słownika władców polskich”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. „Słownik władców polskich” (Wydawnictwo Poznańskie 1999) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.