Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

22 stycznia. W 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe

Najważniejsze rocznice

Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania był pobór do wojska, zarządzony przez Aleksandra Wielopolskiego.

fot.Aleksander Sochaczewski/domena publiczna Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania był pobór do wojska, zarządzony przez Aleksandra Wielopolskiego.

22 stycznia 1863 roku Komitet Centralny Narodowy ogłosił wybuch powstania styczniowego. W manifeście wzywał wszystkich mieszkańców przedrozbiorowej Rzeczpospolitej do walki z Rosją.

Jak członkowie Komitetu wyjaśniali w manifeście, zryw był odpowiedzią na próbę „porwania kilkudziesięciu tysięcy najdzielniejszych, najgorliwszych obrońców” Polski. W ten sposób określono brankę, zarządzoną w styczniu 1863 roku przez margrabiego Aleksandra Wielopolskiego, chcącego przez pobór do wojska sparaliżować działalność polskich spiskowców.

By zachęcić wszystkich rodaków do włączenia się do walki, Komitet potwierdził równouprawnienie obywateli przyszłej niepodległej Polski wobec prawa, niezależnie od wyznania i pochodzenia. Zarządzono także uwłaszczenie chłopów. „Ziemia, którą Lud rolniczy posiadał dotąd na prawach czynszu lub pańszczyzny, staje się od tej chwili bezwarunkową jego własnością” – głosił manifest. Jednocześnie obiecywano byłym właścicielom odszkodowanie z „ogólnych funduszy państwa”.

Na czele zrywu stanął sam Komitet, który trzy dni wcześniej przekształcił się w Tymczasowy Rząd Narodowy. Już 30 stycznia dowodzenie siłami polskimi przejął Ludwik Mierosławski, który stał się pierwszym dyktatorem powstania.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.