Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

21 stycznia. W 1953 roku rozpoczął się proces księży kurii krakowskiej

Najważniejsze rocznice

Na ławie oskarżonych w procesie zasiadło siedem osób, w tym czterech duchownych.

fot.domena publiczna Na ławie oskarżonych w procesie zasiadło siedem osób, w tym czterech duchownych.

21 stycznia 1953 roku rozpoczął się proces księży kurii krakowskiej. Na ławie oskarżonych zasiadło czterech duchownych i trzy osoby świeckie. Zarzucano im szpiegostwo na rzecz Stanów Zjednoczonych.

Nagłaśniana przez krajową prasę rozprawa odbywała się w Zakładach im. Szadkowskiego w Krakowie przy ulicy Grzegórzeckiej. Proces miał charakter pokazowy; jego celem było podważenie autorytetu Kościoła katolickiego w Polsce. Postępowanie toczyło się już od jesieni 1952 roku. Głównymi oskarżonymi byli dawni działacze Narodowej Organizacji Wojskowej: ksiądz Józef Lelito, Edward Chachlica i Michał Kowalik, których podejrzewano o pełnienie funkcji tajnych informatorów emigracyjnej Rady Politycznej.

Zarówno tych, jak i pozostałych zatrzymanych brutalnie przesłuchiwano, zmuszając do zeznań także przy pomocy tortur. Jednocześnie w kurii przeprowadzono rewizję. Znaleziono tam pieniądze w zagranicznych walutach i depozyty, złożone w rękach duchownych przez polskich arystokratów. Uznano to za dalsze dowody wspierania przez polskich księży „antypolskiej polityki Watykanu”.

Wyroki ogłoszono 27 stycznia 1953 roku. Trzej główni oskarżeni zostali skazani na karę śmierci, zamienioną w sierpniu na dożywocie. Ksiądz Franciszek Szymonek otrzymał także karę dożywocia, ksiądz Wit Brzycki – 15 lat więzienia, ksiądz Jan Pochopień – 8 lat więzienia, a Stefania Rospond – 6 lat.

Uderzając w Kościół, władze zabiegały o poparcie społeczeństwa. Jednym z przejawów tego poparcia stała się rezolucja Związku Literatów Polskich w Krakowie z 8 lutego 1953 roku. 53 członków regionalnego ZLP potępiło oskarżonych w procesie i zobowiązało się „jeszcze bardziej bojowo i wnikliwiej niż dotychczas podejmować aktualne problemy walki o socjalizm i ostrzej piętnować wrogów narodu”. Wśród sygnatariuszy dokumenty znaleźli się między innymi Sławomir Mrożek, Julian Przyboś i Wisława Szymborska.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.