Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

13 listopada. W 1904 roku doszło do manifestacji na placu Grzybowskim w Warszawie

Najważniejsze rocznice

Członkowie Organizacji Bojowej PPS stawili się na manifestację uzbrojeni w bomby i pistolety.

fot.Helena Niewiadomska/domena publiczna Członkowie Organizacji Bojowej PPS stawili się na manifestację uzbrojeni w bomby i pistolety.

13 listopada 1904 roku w trakcie manifestacji na placu Grzybowskim w Warszawie działacze Organizacji Bojowej PPS starli się z policją i wojskiem rosyjskim. Wydarzenia odbiły się głośnym echem na wszystkich ziemiach polskich.

Zwołana na ten dzień manifestacja skierowana była przeciwko mobilizacji Polaków, przed którymi stanęło widmo walki w obronie zaborcy w wojnie rosyjsko-japońskiej. Jednocześnie było to pierwsze wystąpienie, na które członkowie raczkującej Organizacji Bojowej postanowili przyjść uzbrojeni. Mieli do dyspozycji 38 pistoletów i dwie bomby – te ostatnie nie zostały jednak skutecznie wykorzystane.

Starcia zaczęły się przed godziną trzynastą, po zakończeniu mszy odprawianej w stojącym na placu kościele Wszystkich Świętych. Mimo, że służby porządkowe, które obstawiły całą okolicę, nawoływały do rozejścia się, nad placem zatrzepotał czerwony sztandar, a tłum zaczął śpiewać Warszawiankę. Wkrótce w ruch poszły także pistolety. Rozgorzała regularna bitwa bojowców z policjantami.

Ostatecznie większość demonstrantów wycofała się z powrotem do kościoła. W policyjnej obławie aresztowano kilkaset osób. Manifestacje rozlały się w jednak w międzyczasie po całym mieście, a krzyki, śpiewy i strzały było słychać na ulicach Warszawy do późnego wieczora.

Mimo dość tragicznego bilansu wydarzeń, w trakcie których zginęło do 10 osób, a rannych zostało nawet 43, PPS-owcy uznali wydarzenia za swój sukces. Uważali, że miały one duże znaczenie dla „budzenia energii rewolucyjnej” w szeregach robotniczych. Z pewnością wieści o manifestacji wzbudziły na polskich ziemiach duże wzburzenie. Był to pierwszy raz od upadku powstania styczniowego, kiedy Polacy wystąpili zbrojnie przeciwko zaborcy.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.