Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

10 lipca. W 1941 roku doszło do pogromu w Jedwabnem

Najważniejsze rocznice

W pogromie w Jedwabnem zginęło co najmniej 340 osób.

fot.Fotonews/CC BY 3.0 W pogromie w Jedwabnem zginęło co najmniej 340 osób.

10 lipca 1941 roku w miejscowości Jedwabne niedaleko Łomży doszło do pogromu. Żydowscy mieszkańcy zostali spaleni żywcem w stodole na obrzeżach miasteczka.

Do zbrodni doszło w pierwszych tygodniach niemieckiej okupacji, która zastąpiła władzę sowiecką, ustanowioną na tych terenach na początku wojny. Po „wyzwoleniu” w miasteczku powstała akceptowana przez Niemców samozwańcza władza lokalna, a także – prawdopodobnie – ochotnicza straż porządkowa. Przyjmuje się, że to właśnie te formacje, zwłaszcza burmistrz Marian Karolak i jego zastępcy, odegrały w pogromie główną rolę.

O inspirowanie zajścia oskarża się także czasem obecnych na miejscu (według niektórych relacji) niemieckich żandarmów. Najprawdopodobniej jednak Niemcy pozostawali na uboczu i nie angażowali się w zbrodnię bezpośrednio.

Pogrom rozpoczął się od zapędzenia Żydów na rynek miasteczka. Mieszkający w Jedwabnem i okolicznych wsiach Polacy przez wiele godzin bili ich i upokarzali, zmuszając do wykonywania różnych prac. Grupie młodzieży żydowskiej kazano zburzyć stojący w mieście pomnik Lenina.

Możliwe, że tego typu ekscesy zdarzały się także w dniach poprzedzających masakrę. 10 lipca doszło jednak do eskalacji. Ludność żydowska została wyprowadzona za miasto do stodoły, którą następnie zamknięto i spalono. Zginęło co najmniej 340 osób.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.