Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Alfred Wielki (król Wesseksu 871–899)

Portret Alfreda Wielkiego.

fot.Samuel Woodforde/domena publiczna Portret Alfreda Wielkiego.

Alfred Wielki (ur. 848/849 w Wantage, hr. Berkshire, zm. 26 X ok. 899) – król Sasów Zachodnich (Wessex) od 871 roku. Najmłodszy syn króla Aethelwulfa (838–858), brat Aethelstana (zm. 852) oraz królów Wesseksu i Kentu: Aethelbalda (zm. 860), Aethelberhta (zm. 866) i Aethelreda (zm. 871). Pochowany w Old Minster w Winchesterze.

Dwukrotnie (853 i 855) pielgrzymował do Rzymu, gdzie w 853 roku otrzymał z rąk papieża Leona IV godność konsula rzymskiego, co późniejsze źródła anglosaskie traktowały jako koronację. Jego ojciec podzielił królestwo między trzech dorosłych synów, z pominięciem małoletniego Alfreda. Śmierć starszych braci otworzyła Alfredowi drogę do tronu Wesseksu.

Postępujący podbój Anglii przez Duńczyków został powstrzymany przez Alfreda w bitwie pod Edington w 878 roku, a zawarty z nimi pokój gwarantował mu władzę w Wesseksie i Mercji. Okres pokoju, który trwał do 892 roku, Alfred wykorzystał do wzmocnienia państwa. Zreformował jego administrację i armię, stworzył sieć silnie umocnionych grodów, w dawnych rzymskich miastach odbudował mury, kazał zbudować flotę wielkich łodzi, porównywalnych z używanymi przez Duńczyków.

Władza Alfreda była uznawana przez wszystkich Anglosasów, którzy nie znajdowali się pod panowaniem duńskim. W traktacie z duńskim królem Gutrumem-Aethelstanem Alfred wystąpił jako rzecznik Anglosasów znajdujących się na ziemiach zagarniętych przez Duńczyków. Zasłynął również jako prawodawca, opierając się na bogatej rodzimej tradycji w tym zakresie. W 892 roku zaczęła się nowa fala najazdów duńskich, które zostały odparte, a syn Alfreda, Edward (panował 899/901–924), korzystając z owoców reform ojca, przystąpił nawet do odzyskiwania zagarniętych przez Duńczyków ziem.

Za panowania Alfreda kultura anglosaska przeżywała okres niezwykłego rozwoju. Na wzór karoliński zgromadził Alfred wokół siebie grono wykształconych ludzi pochodzących z Anglii, Irlandii oraz z kontynentu. Fundował liczne szkoły dla kleru, którego poziom wykształcenia był marny. Planował rozszerzenie znajomości pisma na wszystkich wolnych Anglosasów.

Mimo że stosunkowo późno nauczył się łaciny (lata osiemdziesiąte IX wieku), zasłynął jako pierwszy tłumacz prozy z łaciny na język staroangielski. Jego dziełem są tłumaczenia Księgi Reguły Pasterskiej papieża Grzegorza I Wielkiego, Historii przeciw poganom Pawła Orozjusza, O pocieszeniu, jakie daje filozofia Beocjusza i Historii kościelnej narodu angielskiego Bedy Czcigodnego. Na zamówienie Alfreda powstały inne, liczne tłumaczenia.

Autor hasła:

Dariusz A. Sikorski – doktor habilitowany, profesor UAM. Mediewista specjalizujący się we wczesnych dziejach Polski, a zwłaszcza historii Kościoła i religii. Autor prac Kościół w Polsce za Mieszka I i Bolesława Chrobrego, Wczesnopiastowska architektura sakralna czy Początki Kościoła w Polsce, a także popularnonaukowej książki Religie dawnych Słowian. Współautor „Słownika władców średniowiecznej Europy”.

Źródło:

Powyższe hasło ukazało się pierwotnie w publikacji książkowej pt. Słownik władców Europy średniowiecznej (Wydawnictwo Poznańskie 2005) pod redakcją Józefa Dobosza, przygotowanej przez historyków związanych z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Polską Akademią Nauk.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.