Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Wojsko i militaria

Piłsudski miał wielkie marzenia, gdy wybuchła I wojna światowa.

artykuł | 17.01.2018 | Autor:

Najbardziej kompromitująca z jego porażek. Dlaczego Piłsudski nie był w stanie wywołać antyrosyjskiego powstania?

W 1914 roku wojna między zaborcami, o której marzyły pokolenia Polaków, stała się faktem. Entuzjazmowi dał się ponieść także Piłsudski. Wyruszył do Królestwa Polskiego, by poderwać rodaków do walki. Już kilka dni później musiał wracać jak niepyszny. Czy...

ZOMO (fot. domena publiczna)

miniatura | 14.01.2018 | Autor:

Krótka historia ZOMO. Najważniejsze fakty, daty, pacyfikacje

Początkowo ZOMO miało liczyć tylko 6600 członków, a zajmować się między innymi pomocą przy klęskach żywiołowych. Zomowcy pomagali jednak nie ofiarom katastrof, ale partyjnym oficjelom, pragnącym stłumić wszelkie objawy oporu społeczeństwa.

Amerykańskie wojskowe nieśmiertelniki z okresu II wojny światowej (fot. Postdlf, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 13.01.2018 | Autor:

Historyk przyznaje się do kradzieży nieśmiertelników z II wojny światowej. Grozi mu 10 lat

Historyk i badacz Antonin DeHays przywłaszczył sobie przedmioty z czasów II wojny światowej. Z punktu widzenia nauki te pamiątki po żołnierzach zestrzelonych na terytorium wroga są bezcenne. Amerykańscy archiwiści są oburzeni i zniesmaczeni. Historyk przyznał się do winy.

Józef Piłsudski w Genewie nie patyczkował się z premierem Litwy (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.01.2018 | Autor:

„Czego pan chce, pokoju czy wojny”. Jak Józef Piłsudski ustawił do pionu litewskiego dyktatora?

Jedno przemówienie Józefa Piłsudskiego wystarczyło, by zmusić Litwinów do zawarcia pokoju. Co i w jakich okolicznościach powiedział Marszałek?

recenzja | 12.01.2018 | Autor:

„W blaskach wojny. Wspomnienia z wojny polsko-bolszewickiej” (Mieczysław Lepecki)

Wznowione po raz pierwszy po wojnie wspomnienia Mieczysława Lepeckiego pokazują bez upiększeń, jak naprawdę wyglądała wojenna służba na froncie w 1919 i 1920 roku. To pozycja zarówno dla zawodowych historyków wojskowości, jak i pasjonatów tematu. Każdy znajdzie w...

Jan III Sobieski uważał się za nowego Cezara. Czy słusznie?

miniatura | 05.01.2018 | Autor:

Jan III Sobieski nawet nie ukrywał, że uważa się za nowego Juliusza Cezara. Czy naprawdę nim był?

„Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył” – chełpił się polski król Jan III Sobieski przed papieżem. W oczywisty sposób nawiązywał do słów Cezara. Ale jakie właściwie były konsekwencje jego bitewnego sukcesu?

Alegoria zwycięstwa 1920 (fot. domena publiczna).

miniatura | 01.01.2018 | Autor:

„Cud nad Wisłą”. Sławne dzisiaj określenie było w rzeczywistości atakiem wymierzonym w Józefa Piłsudskiego

Jeśli o sukcesie przesądziła boska interwencja, to nie mógł za niego odpowiadać marszałek Józef Piłsudski. I taka interpretacja bardzo była w smak endecji.

Kościuszko pod Racławicami (fot. domena publiczna)

miniatura | 29.12.2017 | Autor:

Przereklamowana bitwa. Czy zwycięstwo pod Racławicami miało jakiekolwiek znaczenie?

Żywiołowość mas chłopskich, rzuconych do ataku na karne szeregi regularnej armii, budziła zdziwienia i respekt. Ale czy bitwa pod Racławicami była więc niż tylko sukcesem propagandowym?

Żołnierze UPA w obwodzie równieńskim w 1947 roku.

news | 24.12.2017 | Autor:

Na Ukrainie nakręcą film o współpracy UPA z AK przeciw ZSRR. Obraz w całości sfinansuje państwo

Już za 10 miesięcy za naszą wschodnią granicą ma się pojawić niezwykły dokument. „Operacja Hrubieszów” to opowieść o tym, jak Polacy walczyli ramię w ramię z UPA. Jak twierdzi reżyser, głównym przesłaniem filmu jest to, że nasze narody...

Szwoleżer w letnim mundurze polowym na obrazie Juliusza Kossaka (fot. domena publiczna).

miniatura | 23.12.2017 | Autor:

„Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych”. Czy Napoleon naprawdę wypowiedział słynne słowa pod adresem naszych żołnierzy?

Mit jak zwykle jest piękniejszy od rzeczywistości. A podobne słowa chyba nawet nie przeszłyby Napoleonowi przez usta. Na pewno nie przed szarżą pod Samosierrą.

W elitarnym oddziale żuawi śmierci walczył człowiek, który za późniejsze zasługi został uznany za świętego.

miniatura | 19.12.2017 | Autor:

Nieznany epizod z życia świętego Alberta. Co robił w oddziale gotowych na śmierć komandosów?

Zanim wstąpił do zakonu i poświęcił się pracy na rzecz biednych i bezdomnych, walczył o niepodległą Polskę. Robił to jak wszystko w swoim życiu – z pełnym zaangażowaniem. I trafił do oddziału, który jeśli walczył, to tylko na...

Posiedzenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego pod przewodnictwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Warszawa, 14 XII 1981 (fot. domena publiczna).

miniatura | 18.12.2017 | Autor:

Rządy Wrony. Czym była Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego?

Nieprzypadkowo generała Jaruzelskiego nazywano „Ślepowronem”. Stał w końcu na czele „zielonej wrony”, o której cichcem mówiono: „Wrona orła nie pokona!”. Co należy wiedzieć o Wojskowej Radzie Ocalenia Narodowego?

recenzja | 15.12.2017 | Autor:

„Narodziny potęgi” (Michael Morys-Twarowski)

Każdy o nim słyszał. Każdy widział jego wizerunek na 20-złotowym banknocie. Ale co wiemy o Bolesławie Chrobrym na pewno, a co jest tylko legendą? Żywot naszego pierwszego koronowanego władcy wziął na warsztat Michael Morys-Twarowski.

Regan, Nush i Gorbaczow w Nowym Jorku w 1988 roku. (fot. domena publiczna)

news | 14.12.2017 | Autor:

Amerykanie odtajnili dokumenty w których Bush obiecuje ZSRR, że Polska nigdy nie zostanie przyjęta do NATO

Przywódcy pogrążonego w kryzysie Związku Radzieckiego chcieli zapewnień, że USA nie wykorzysta ich kłopotów dla rozszerzenia własnych wpływów. Nie były to łatwe dyskusje, ale Amerykanie wprost zadeklarowali, że nie przyjmą Polski do NATO.

Gen. Józef Chłopicki (fot. domena publiczna)

miniatura | 06.12.2017 | Autor:

„Kury im macać, a nie rewolucję robić”. Tak przywódca powstania listopadowego mówił o ludziach, którzy je wywołali

Półgłówki i wariaci, którym brakuje piątek klepki. Józef Chłopicki nie miał litości dla inicjatorów powstania. Dlaczego więc stanął na jego czele?

Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów. Akwarela Juliusza Kossaka z 1882 roku

artykuł | 29.11.2017 | Autor:

Jak powstały Legiony Dąbrowskiego, o których wszyscy śpiewamy w hymnie? I czym właściwie były?

Z ziemi włoskiej do Polski? Nawet najważniejszym politykom zdarza się mylić słowa hymnu. I nic dziwnego. Historia Legionów Dąbrowskiego jest dzisiaj niemal zupełnie zapomniana.

recenzja | 24.11.2017 | Autor:

„Najbardziej pomysłowe fortele w II wojnie światowej” (William Breuer)

Podczas II wojny światowej wszystkie zaangażowane w nią strony sięgały po oszustwa, fortele, mistyfikacje i kamuflaż. Niektóre z tych akcji były naprawdę pomysłowe i zaskakujące. Opowiada o nich książka amerykańskiego historyka wojskowości. Szkoda, że tak słabo napisana.

miniatura | 24.11.2017 | Autor:

„Hańba plugawiecka”. Dlaczego do walki z powstaniem Chmielnickiego Polska wysłała samych nieudaczników?

Wygodniś nazywany „najgłupszym magnatem Rzeczypospolitej”. Gryzipiórek niewiele wiedzący o armii. I chłoptaś, którego z uwagi na wiek nikt nawet nie szanował.

Ratko Mladić (fot. Evstafiev Mikhail, lic. CCA-SA 3.0)

news | 22.11.2017 | Autor:

„Rzeźnik Bałkanów” nareszcie usłyszał wyrok. Co stanie się z Radko Mladicem?

Człowiek, który odpowiada między innymi za masakrę w Srebrenicy stanął przed trybunałem do spraw zbrodni wojennych w byłej Jugosławii. Lista zarzutów była długa, a – jak uznali sędziowie – wina niezaprzeczalna. Ratko Mladić został skazany.

Piotr Wysocki (fot. domena publiczna).

miniatura | 22.11.2017 | Autor:

Piotr Wysocki. Kim był człowiek, który wywołał powstanie listopadowe?

Ochotnik do wojska, instruktor musztry, buntownik. Chciał doprowadzić do nowej bitwy pod Termopilami. I dokładnie to uczynił.

Husarz na obrazie Józefa Brandta

artykuł | 19.11.2017 | Autor:

Najważniejsze fakty o husarii. Co każdy powinien wiedzieć o słynnej polskiej jeździe?

Czy husaria powstała w Polsce? Czy husarze zawsze zwyciężali? Jak uskrzydleni jeźdźcy radzili sobie w starciu z wojskami kozackimi a jak z Turkami? Jakie bitwy przyniosły husarii największą sławę? I kiedy zdecydowano o rozwiązaniu legendarnej formacji? 

Franciszek Kornicki w 2010 roku ponownie za sterami Spitfire'a.

news | 18.11.2017 | Autor:

Pilot z Dywizjonu 303, który dzięki ogromnej mobilizacji Polaków został bohaterem wystawy na stulecie RAF nie żyje

W czwartek odszedł z tego świata podpułkownik Franciszek Kornicki. Był pilotem Dywizjonu 303 oraz dowódcą Dywizjonów 308 i 317. Dwa miesiące temu zwyciężył w plebiscycie Muzeum Królewskich Sił Powietrznych i dziennika „The Telegraph” na bohatera przyszłorocznej wystawy na...

Akowska opaska. (for. Piotrus, CCA BY-SA 3.0)

news | 17.11.2017 | Autor:

Radny PiS deklaruje: Pomnik AK pod Wawelem powstanie tak jak pomniki smoleńskie. W Krakowie burzliwa dyskusja

Kontrowersje wokół monumentu mającego upamiętnić Armię Krajową, który ma stanąć u stóp Wawelu, nie milkną. Wczoraj odbyła się kolejna dyskusja pełna wzajemnych oskarżeń i emocjonalnych wycieczek. Weterani wzywali: „Pozwólcie nam zobaczyć ten pomnik przed śmiercią”. Prezes fundacji mającej...

Henryk Pobożny w drodze pod Legnicę. Obraz Jana Matejki.

miniatura | 15.11.2017 | Autor:

Tajemnica bitwy pod Legnicą. Jedno zdanie poległego księcia do teraz rozpala wyobraźnię historyków

Czy Jan Długosz fantazjował? A może miał pod ręką zaginioną dzisiaj księgę, rzucającą światło na najważniejsze starcie całego stulecia? Od odpowiedzi zależy niemal wszystko, co wiemy na temat sławnej bitwy pod Legnicą.

Hitler obserwuje oblężenie Warszawy. Wrzesień 1939 roku.

artykuł | 15.11.2017 | Autor:

Dlaczego Hitlera nie udało się powstrzymać? Norman Davies wyjaśnia co nastąpiło w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny

Nawet w maju 1939 roku wybuch wojny wciąż nie był gwarantowany. Co ośmieliło Hitlera? Dlaczego zachodnie mocarstwa nie zdołały go powstrzymać? I czy autentycznie podjęły taką próbę?