Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Kontrowersje

Barbara Toruńczyk i Adam Michnik to tylko niektórzy z komendosów (fot. Mariusz Kubik, lic. CC BY-SA 2.5)

miniatura | 18.01.2018 | Autor:

Syjoniści, wichrzyciele, bananowcy. Kim tak naprawdę byli „komandosi”?

Nie sprzeciwiali się komunizmowi, ale pragnęli by ten rzeczywiście wprowadzono w życie. Demaskowali intelektualną miałkość partyjnych aparatczyków. Stali się dla gomułkowskiej ekipy prawdziwym cierniem w boku. Co warto wiedzieć o „komandosach”?

Minister Jacek Czaputowicz (fot. kadr z materiału przygotowanego przez tvn24.pl)

news | 17.01.2018 | Autor:

Czy PiS wycofa się z reparacji wojennych? Nowy szef MSZ uważa, że dyskusja o reparacjach nie powinna obciążać relacji z Niemcami

Dziś spotkali się szefowie dyplomacji Niemiec i Polski – Sigmar Gabriel i Jacek Czaputowicz, który zastąpił na stanowisku Witolda Waszczykowskiego. Jednym z tematów rozmowy była kwestia niemieckich reparacji za II wojnę światową. Czy słowa ministra są dowodem na...

Do wykonania wielu fotografii z getta warszawskiego przyznał się Franz Konrad. Najprawdopodobniej jednak część zdjęć wykonywali fotografowie działający na rzecz propagandy III Rzeszy. Na ilustracje fragment słynnego zdjęcia z 1943 roku.

opinia | 16.01.2018 | Autor:

To najsłynniejsze zdjęcie z getta warszawskiego. Co powinieneś o nim wiedzieć?

Fotografie dokumentujące zagładę warszawskiego getta stały się wielokrotnie powielanymi świadectwami nazistowskiego ludobójstwa. Widzimy na nich Żydów wyganianych ze swoich kryjówek i rozstrzeliwanych. Ale co tak naprawdę wiemy o tym jednym, najbardziej rozpoznawalnym zdjęciu z 1943 roku?

Esesmani z Dywizji Pancernej SS Leibstandarte Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv Bild 183-H15390, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.01.2018 | Autor:

IPN nie odpuści zbrodniarzom. Będzie ścigać esesmanów mimo upływu ponad 70 lat od końca wojny

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowiła wytropić nazistowskich funkcjonariuszy, którzy w czasie wojny pracowali w niemieckich obozach koncentracyjnych na terytorium Polski. IPN chce w tym celu podjąć współpracę z Interpolem.

Tak wyglądąły polskie ulice podczas stanu wojennego - pełne czołgów T-55. Czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 był jednak zgodny z ówczesnym prawem?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Czy wprowadzenie stanu wojennego w Polsce było zgodne z prawem?

Kilka lat temu Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność aktów prawnych wprowadzających stan wojenny zgodnie z obecnymi standardami. Ale czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 roku był także nielegalny w świetle ówczesnego prawodawstwa?

Amerykańskie wojskowe nieśmiertelniki z okresu II wojny światowej (fot. Postdlf, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 13.01.2018 | Autor:

Historyk przyznaje się do kradzieży nieśmiertelników z II wojny światowej. Grozi mu 10 lat

Historyk i badacz Antonin DeHays przywłaszczył sobie przedmioty z czasów II wojny światowej. Z punktu widzenia nauki te pamiątki po żołnierzach zestrzelonych na terytorium wroga są bezcenne. Amerykańscy archiwiści są oburzeni i zniesmaczeni. Historyk przyznał się do winy.

Jurij Dimitrijew (fot. Mediafond, lic. CCA-SA 4.0)

news | 11.01.2018 | Autor:

Zamknięcie w psychiatryku i oskarżenie o dziecięcą pornografię. Tak prześladują historyka, który zadaje zbyt wiele pytań

Jurij Dimitrijew dał się poznać jako tropiciel zbrodni stalinizmu, co prawdopodobnie jest przyczyną zainteresowania nim rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości. Historyka oskarżono o tworzenie pornografii dziecięcej oraz skierowano go na przymusową ewaluację psychiatryczną. Jego obrońca twierdzi, że to prawdziwie stalinowskie...

"Solidarność" to już dziś niemal synonim opozycji wobec władz PRL. Czy jednak w czasie swojej działalności cieszyła się ona poparciem większości społeczeństwa. Na ilustracji fragment słynnego plakatu z 1989 roku.

artykuł | 09.01.2018 | Autor:

Czy polskie społeczeństwo rzeczywiście popierało „Solidarność”?

Pod koniec 1981 roku związek liczył około 10 milionów członków i był ewenementem na skalę światową. W żadnym kraju bloku wschodniego nie powstał nigdy równie masowy ruch społeczny, pozostający poza kontrolą partii komunistycznej. Ale czy poparcie dla „Solidarności”...

Zygmunt Bauman

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Czy Bauman rzeczywiście dostał Krzyż Walecznych za zwalczanie żołnierzy wyklętych? Historyk IPN oskarża, ale prawda może wyglądać zupełnie inaczej

Wśród odznaczeń Zygmunta Baumana znajduje się Krzyż Walecznych. Media, pamiętające o komunistycznym zaangażowaniu wybitnego socjologa, chętnie powtarzają, że otrzymał go za zwalczanie polskiego podziemia. Jak było naprawdę?

recenzja | 05.01.2018 | Autor:

Ostatni świadkowie Zagłady. Czy życie po Auschwitz jest możliwe?

Dobranoc, Auschwitz nie opowiada o przeszłości. Reporterzy towarzyszą byłym więźniom obozu, obserwują ich codzienne życie, które tylko na pozór wydaje się zwyczajne. Okazuje się ono podskórnie i nieodwracalnie naznaczone traumą i skażone pamięcią o „tamtych” wydarzeniach. 

Kadr z serialu "Korona królów"

news | 04.01.2018 | Autor:

„Korona królów” to początek nowej epoki. Co prezes TVP sądzi o głośnej „superprodukcji”?

Dawno żadna produkcja emitowana w telewizji publicznej nie wywołała takiej burzy, jak „Korona królów”. Na serial spada fala ostrej krytyki, którą Jacek Kurski nazywa absurdalną. Co jeszcze prezes TVP ma do powiedzenia na temat serialu?

IPN (fot. Adrian Grycuk, lic. CC BY-SA 3.0 pl)

news | 02.01.2018 | Autor:

Pracownicy negujący tragedię Żydów, kontrowersyjna polityka kadrowa, „dekomunizowanie” ofiar stalinizmu. To nie był dobry rok dla IPN-u

Powstały pod koniec lat 90. Instytut Pamięci Narodowej przez długi czas był jedną z najbardziej prestiżowych polskich instytucji zajmujących się historią. W ostatnich latach IPN przeszedł jednak szereg zmian, niekoniecznie na lepsze, a my z niepokojem obserwujemy kolejne...

news | 31.12.2017 | Autor:

Katowice buntują się przeciw dekomunizacji. Zamiast wybitnego śląskiego pisarza, znowu Kaczyńscy

Wojewoda śląski szykuje kolejną zmianę w ramach dekomunizacji. W Katowicach zamiast zasłużonego dla Śląska działacza i wybitnego intelektualisty, swój plac będą mieć Maria i Lech Kaczyńscy. Mieszkańcy miasta pytają „A co oni zrobili dla Śląska?” i urządzają demonstracje.

Muzeum Powstania Warszawskiego jako pierwsze w Polsce korzystało z osiągnięć nowoczesnej muzeologii.

artykuł | 30.12.2017 | Autor:

Pierwsze TAKIE muzeum. Kulisy powstania Muzeum Powstania Warszawskiego

Flagowe polskie muzeum historyczne od lat przedstawiane jest jako wzór do naśladowania.  Wszelkie głosy krytyki traktuje się jak atak na rodzimy patriotyzm i lekceważenie polskiego męczeństwa. Czy o Muzeum Powstania Warszawskiego naprawdę trzeba mówić jak o zmarłych –...

Fragment ogrodzenia Auschwitz na współczesnej fotografii.

news | 30.12.2017 | Autor:

Zamiast 10 lat więzienia uniewinnienie. Belgowie nie odpowiedzą za kradzież fragmentów ogrodzenia Auschwitz

Izolatory i druty, będące częścią ogrodzenia podobozu dla kobiet, wedle uzasadnienia sądu „nie stanowią dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury”. Dwóch turystów w średnim wieku, którzy prawie półtora roku temu zostali przyłapani na wynoszeniu tych elementów, nie odpowie...

Monument ofiar holokaustu w Berlinie (fot. Mary-Grace Blaha Schexnayder, lic. CCA-SA 3.0)

news | 28.12.2017 | Autor:

Niemiecki nacjonalista mówił, że pomnik ofiar holocaustu to hańba. Za oknem domu właśnie postawiono mu… jego replikę

Groźby śmierci, poprzecinane opony, próba eksmisji. Skrajna prawica próbuje zemścić się na artystach za kopię pomnika ofiar holokaustu. Björn Höcke z partii AfD, który twierdził, że fakt jego istnienia w stolicy Niemiec to hańba, teraz musi na niego spoglądać...

Dziewiętnastowieczna lesbijska para (fot. domena publiczna)

news | 27.12.2017 | Autor:

W Kalifornii wprowadzono obowiązkowe lekcje historii gejów i lesbijek. To potrzebna zmiana – przekonują eksperci

Kalifornia, jako pierwszy stan USA, wprowadza podręczniki szkolne do historii uwzględniające osoby LGBT oraz kwestię gender. Zwolennicy ustawy przynoszącej tę zmianę twierdzą, że zapewnia ona społeczności LGBT traktowanie na równi z innymi grupami ludności, o których uczą się...

Lenin i Stalin na daczy w Gorkach we wrześniu 1922 roku. Zdjęcie wykonała Maria, młodsza siostra Lenina.

artykuł | 26.12.2017 | Autor:

Co Lenin naprawdę myślał o Stalinie?

Kiedy Stalin był u władzy, radziecka propaganda chętnie przedstawiała go jako dziedzica i najzdolniejszego ucznia Lenina. Później wygodniej było pokazywać Stalina jako brutala, przed którym wódz rewolucji październikowej przestrzegał na łożu śmierci. Obywa te wizerunki dyktowała bieżąca polityka....

Mormoński chrzest w Panamie. (fot. Young in Panama, lic. CCA 2.0 Generic)

news | 25.12.2017 | Autor:

Mormoni chrzczą pośmiertnie ofiary holokaustu i nie tylko. Ochrzcili między innymi Annę Frank i Adolfa Hitlera

Praktykowany przez mormonów chrzest w imieniu zmarłych wzbudza kontrowersje. Przedstawiciele kościoła samowolnie chrzczą w swoim obrządku zmarłych, którzy nie mają już w tej sprawie nic do powiedzenia. Teraz po raz kolejny zabrali się za chrzczenie ofiar holokaustu.

Współczesne muzea historyczne, zwłaszcza dotyczące historii najnowszej, często są ofiarami nacisków ze strony świata polityki.

opinia | 25.12.2017 | Autor:

Nie tylko Polacy kłócą się o muzea. Gdzie jeszcze pamięć stała się sprawą polityczną?

Amerykańskie muzeum, które upamiętnia Żydów i Polaków, ale odmawia Ormianom. Węgierska wystawa, która zrównuje nazistów z komunistami. Znikające wzmianki o japońskich zbrodniach. Czy kiedy historia zamienia się w politykę historyczną, muzeum może być czymś więcej, niż tylko narzędziem...

Żołnierze UPA w obwodzie równieńskim w 1947 roku.

news | 24.12.2017 | Autor:

Na Ukrainie nakręcą film o współpracy UPA z AK przeciw ZSRR. Obraz w całości sfinansuje państwo

Już za 10 miesięcy za naszą wschodnią granicą ma się pojawić niezwykły dokument. „Operacja Hrubieszów” to opowieść o tym, jak Polacy walczyli ramię w ramię z UPA. Jak twierdzi reżyser, głównym przesłaniem filmu jest to, że nasze narody...

Kobiety prowadzone na egzekucję w Palmirach (fot. domena publiczna).

news | 22.12.2017 | Autor:

Onet przegrał ważny proces. Brak wiedzy historycznej nie popłaca

O prawdziwości stwierdzenia, że brak wiedzy historycznej nie popłaca przekonał się boleśnie serwis Onet.pl. Redaktorzy portalu postanowili zilustrować kontrowersyjny temat prostytucji Polek w czasie wojny zdjęciem… ofiar hitlerowców. Sprawa trafiła do sądu. Wyrok jest zaskakująco surowy.

Oskar Gröning, księgowy z Auschwitz. (fot. domena publiczna)

news | 21.12.2017 | Autor:

Księgowy z Auschwitz współodpowiedzialny za śmierć 300 000 osób twierdzi, że jest zbyt stary, by iść do więzienia

O sprawie Oskara Gröninga, księgowego z Auschwitz-Birkenau, ochotnika Waffen-SS pisaliśmy już gdy niemiecki sąd postanowił skazać go na karę więzienia. Teraz nazista próbuje wykręcić się od odsiadki, odwołując się do Trybunału Konstytucyjnego.

Zmiany w przepisach dotyczące używania wykrywaczy metali budzą niepokój detektorystów i tzw. poszukiwaczy skarbów. Na zdjęciu wykrywacz metalu używany przez żołnierzy.

opinia | 20.12.2017 | Autor:

Czy używanie wykrywacza metali jest nielegalne? Jakie przepisy wchodzą w życie w 2018 roku?

Szykują się zmiany w prawie dotyczącym ochrony zabytków. Czy w Polsce za poszukiwania skarbów będzie można trafić do więzienia? Czy wykrywacze metali będą od 2018 roku nielegalne, a ich używanie – karalne?

Ul. Józefa Chmiela w Ursusie. (fot. Google Street View)

news | 20.12.2017 | Autor:

Wpadka IPN. Zdekomunizowano ofiarę represji i wybitnego pedagoga, bo pomylono go z komunistą

W czasie wojny prowadził tajne nauczanie. Sowieci aresztowali go i oddali w ręce NKWD, a jego rodzinę wywieziono na Sybir. Po wojnie niestrudzenie działał dla rozwoju edukacji w swoim mieście. Teraz IPN uznał go za komunistę. Rodzina jest...