Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Epoka

Gino Caspari przy pracy w czasie wykopalisk na Syberii (kadr z materiału zamieszczonego przez serwis newsweek.com)

news | 16.01.2018 | Autor:

Odnaleziono zamarznięty grobowiec scytyjskiego księcia

Archeolodzy pracujący w południowej Syberii odnaleźli wspaniały zamarznięty grobowiec, który dzięki nieoczywistej lokalizacji uniknął grabieży. Warunki klimatyczne w regionie sprawiły, że kurhan jest dosłownie zamrożony w czasie.

"Wolność, całość, niepodległość" - hasło propagowane przez Kościuszkę (fot. domena publiczna)

miniatura | 16.01.2018 | Autor:

Kościuszko wprost wzorował się na rewolucji francuskiej. Co przejął od krwawego reżimu znad Sekwany?

„Wolność, całość, niepodległość”. Hasło na wzór rewolucyjnego okrzyku we Francji „Wolność, Równość, Braterstwo” wprowadzone zostało w Polsce przez Tadeusza Kościuszkę.

W historii II wojny światowej, którą znają zachodni alianci, wróg jest tylko jeden - nazistowskie Niemcy.

artykuł | 15.01.2018 | Autor:

„Aliancki schemat historii”. Dlaczego na Zachodzie przez dziesiątki lat budowano fałszywy, tendencyjny i antypolski obraz II wojny światowej?

Z perspektywy zachodnich aliantów II wojna światowa była starciem Dobra i Zła. Jedynym ich wrogiem były hitlerowskie Niemcy. Na zrozumienie, że Stalin – zwycięzca spod Stalingradu – mógł także popełniać wojenne zbrodnie, trzeba było czekać kilkadziesiąt lat. 

Esesmani z Dywizji Pancernej SS Leibstandarte Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv Bild 183-H15390, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.01.2018 | Autor:

IPN nie odpuści zbrodniarzom. Będzie ścigać esesmanów mimo upływu ponad 70 lat od końca wojny

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowiła wytropić nazistowskich funkcjonariuszy, którzy w czasie wojny pracowali w niemieckich obozach koncentracyjnych na terytorium Polski. IPN chce w tym celu podjąć współpracę z Interpolem.

Hasło propagandowe brzmiało - tysiąc szkół na tysiąclecie (fot. Adrian Grycuk, lic CCA SA 3.0)

miniatura | 15.01.2018 | Autor:

Czy na tysiąclecie rzeczywiście wybudowano tysiąc szkół? Kto za to zapłacił?

Pieniądze mające pozwolić na zbudowanie „tysiąca szkół na tysiąclecie” płynęły nie tylko z Polski, ale też z Ameryki. A liczba wybudowanych placówek dzisiaj zaskakuje. Wcale nie było ich tysiąc, ale znacznie więcej.

Tak wyglądąły polskie ulice podczas stanu wojennego - pełne czołgów T-55. Czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 był jednak zgodny z ówczesnym prawem?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Czy wprowadzenie stanu wojennego w Polsce było zgodne z prawem?

Kilka lat temu Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność aktów prawnych wprowadzających stan wojenny zgodnie z obecnymi standardami. Ale czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 roku był także nielegalny w świetle ówczesnego prawodawstwa?

news | 14.01.2018 | Autor:

Wybitni historycy i przyjaciele Polski usunięci z rady naukowej Muzeum II Wojny Światowej. Zamiast nich – antysemita i rewanżysta?

Do niedawna przy Muzeum II Wojny Światowej funkcjonowało Kolegium Programowe, w którego składzie znajdowała się grupa wybitnych badaczy okresu kampanii wrześniowej i okupacji. Obok takich autorytetów jak prof. Tomasz Szarota (autor cenionej pracy „Okupowanej Warszawy dzień powszedni”) czy...

materiał promocyjny | 14.01.2018 | Autor:

Historia słynnej „Sprawy jedenastu”. Poznaj prawdę o uwięzieniu przywódców NSZZ „Solidarność” i KSS „KOR”

Czas strajków i demonstracji. Władze PRL próbują odzyskać kontrolę nad społeczeństwem przemocą, internując i aresztując tysiące obywateli. W tym jedenastu przywódców opozycji, którzy zostają oskarżeni o próbę obalenia reżimu. Karą za to, wedle ówczesnego prawa, była śmierć.

ZOMO (fot. domena publiczna)

miniatura | 14.01.2018 | Autor:

Krótka historia ZOMO. Najważniejsze fakty, daty, pacyfikacje

Początkowo ZOMO miało liczyć tylko 6600 członków, a zajmować się między innymi pomocą przy klęskach żywiołowych. Zomowcy pomagali jednak nie ofiarom katastrof, ale partyjnym oficjelom, pragnącym stłumić wszelkie objawy oporu społeczeństwa.

artykuł | 13.01.2018 | Autor:

Pijaków i chuliganów nigdy nie było tak wielu. Do czego doprowadziło w PRL-u poluzowanie stalinowskiej śruby?

W 1956 roku Polacy wyszli na ulicę, domagając się chleba i wolności. Gomułkowska odwilż, która rozpoczęła się w październiku, przynajmniej częściowo odpowiedziała na te żądania. Wkrótce jednak okazało się, że wiatr zmian przyniósł ze sobą nie tylko swobody,...

Amerykańskie wojskowe nieśmiertelniki z okresu II wojny światowej (fot. Postdlf, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 13.01.2018 | Autor:

Historyk przyznaje się do kradzieży nieśmiertelników z II wojny światowej. Grozi mu 10 lat

Historyk i badacz Antonin DeHays przywłaszczył sobie przedmioty z czasów II wojny światowej. Z punktu widzenia nauki te pamiątki po żołnierzach zestrzelonych na terytorium wroga są bezcenne. Amerykańscy archiwiści są oburzeni i zniesmaczeni. Historyk przyznał się do winy.

Józef Piłsudski w Genewie nie patyczkował się z premierem Litwy (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.01.2018 | Autor:

„Czego pan chce, pokoju czy wojny”. Jak Józef Piłsudski ustawił do pionu litewskiego dyktatora?

Jedno przemówienie Józefa Piłsudskiego wystarczyło, by zmusić Litwinów do zawarcia pokoju. Co i w jakich okolicznościach powiedział Marszałek?

recenzja | 12.01.2018 | Autor:

„W blaskach wojny. Wspomnienia z wojny polsko-bolszewickiej” (Mieczysław Lepecki)

Wznowione po raz pierwszy po wojnie wspomnienia Mieczysława Lepeckiego pokazują bez upiększeń, jak naprawdę wyglądała wojenna służba na froncie w 1919 i 1920 roku. To pozycja zarówno dla zawodowych historyków wojskowości, jak i pasjonatów tematu. Każdy znajdzie w...

Bergen (fot. domena publiczna)

news | 12.01.2018 | Autor:

Naukowcy myśleli, że pismo runiczne zniknęło wraz z wikingami. Średniowieczne inskrypcje (m.in. erotyczne) dowodzą, że jest inaczej

Rejon Bryggen, gdzie mieściło się przedstawicielstwo Hanzy w Bergen obfituje w znaleziska opatrzone runicznymi inskrypcjami. Do tej pory archeologowie znaleźli ich około 700. Teraz trafili na laskę, która zawiera zapis zabarwiony erotyzmem, z krótką historią zdrady małżeńskiej w...

Lech Wałęsa (fot. Bobolus, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 12.01.2018 | Autor:

Wałęsa wyszydzał karierowiczów, którzy nie potrafią się pożegnać ze stanowiskami. Miał na myśli między innymi… Jarosława Kaczyńskiego

„Władza ma to do siebie, że nikt jej nie chce oddać” – podkreślał prezydent Lech Wałęsa w 1991 roku. Mówił między innymi o Jarosławie Kaczyńskim.

Adolf Hitler

miniatura | 11.01.2018 | Autor:

Czy Hitler odciął sobie jądro? Czy był ćpunem? Norman Davies pochyla się nad psychiką zdegenerowanego dyktatora

Chociaż istniejące dowody są ze sobą sprzeczne, jego życie seksualne musiało być albo doskonale wysublimowane, albo obrzydliwie perwersyjne. We wszystkich stadiach jego błyskotliwe uwertury paraliżował strach przed niepowodzeniem.

Jurij Dimitrijew (fot. Mediafond, lic. CCA-SA 4.0)

news | 11.01.2018 | Autor:

Zamknięcie w psychiatryku i oskarżenie o dziecięcą pornografię. Tak prześladują historyka, który zadaje zbyt wiele pytań

Jurij Dimitrijew dał się poznać jako tropiciel zbrodni stalinizmu, co prawdopodobnie jest przyczyną zainteresowania nim rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości. Historyka oskarżono o tworzenie pornografii dziecięcej oraz skierowano go na przymusową ewaluację psychiatryczną. Jego obrońca twierdzi, że to prawdziwie stalinowskie...

Milicjant z pałką. W rzeczywistości to aktor grający w filmie Czarny czwartek. Janek wiśniewski padł, w którym opowiedziana została historia masakry grudniowej z 1970 roku (fot. Starscream, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 11.01.2018 | Autor:

Bijące serce partii. Krótka historia pałki milicyjnej

Stała się symbolem PRL-u i przedmiotem niezliczonych dowcipów politycznych. Pałka milicyjna wcale jednak nie towarzyszyła Polsce Ludowej od samego początku.

Inteligencja nie była warstwą jednolitą. Jej przedstawicielami byli przedstawiciele najróżniejszych opcji politycznych. Należeli do niej zarówno Marian Zdziechowski, jak i Jan Kucharzewski, Feliks Perl czy Róża Luksemburg.

artykuł | 10.01.2018 | Autor:

Czy „inteligencja” zrobiła coś dobrego dla Polski?

O przynależności do inteligencji nie decydowało pochodzenie, wykształcenie ani zawód. Pojawiła się w XIX wieku, wypełniając polityczną próżnię, pozostawioną przez nieobecną szlachtę i słabe mieszczaństwo. I odegrała w historii Polski niepoślednią rolę. Jaką dokładnie? I kim właściwie był...

Wałęsa w 1989 r. (fot. Jackrzy Jacek Krzyżyński Otłoczyn, lic. GNU FDL)

news | 10.01.2018 | Autor:

Grafolodzy twierdzą, że to Wałęsa pisał jako „Bolek”, a sąd i tak wznawia śledztwo w sprawie sfałszowania „teczek Kiszczaka”

Pełnomocnicy byłego prezydenta Lecha Wałęsy złożyli zażalenie na decyzję białostockiego IPN o umorzeniu śledztwa w sprawie podrobienia obciążających go papierów z „szafy Kiszczaka”. Nazajutrz po tym, jak sąd zdecydował o wznowieniu postępowania, IPN opublikował liczącą 235 stron ekspertyzę,...

Karol Gustaw z pewnością nie był zadowolony, gdy usłyszał, co ma mu do powiedzenia kanonik krakowski Szymon Starowolski. (fot. domena publiczna)

miniatura | 10.01.2018 | Autor:

Jan Kazimierz uciekł z kraju, ale Polacy nie tracili hartu ducha. Jak Kraków powitał Karola Gustawa podczas potopu szwedzkiego?

Karol Gustaw już się czuł nowym polskim królem. Dobrotliwie dopytywał o miejscową historię, chciał oglądać święte miejsca i pamiątki. Nie takiego powitania się jednak spodziewał.

"Solidarność" to już dziś niemal synonim opozycji wobec władz PRL. Czy jednak w czasie swojej działalności cieszyła się ona poparciem większości społeczeństwa. Na ilustracji fragment słynnego plakatu z 1989 roku.

artykuł | 09.01.2018 | Autor:

Czy polskie społeczeństwo rzeczywiście popierało „Solidarność”?

Pod koniec 1981 roku związek liczył około 10 milionów członków i był ewenementem na skalę światową. W żadnym kraju bloku wschodniego nie powstał nigdy równie masowy ruch społeczny, pozostający poza kontrolą partii komunistycznej. Ale czy poparcie dla „Solidarności”...

Michael Steinhardt (screen z serwisu youtube.com)

news | 09.01.2018 | Autor:

Władze Nowego Jorku przeszukują posiadłość miliardera. Znaleziono kradzione antyki warte fortunę

Znany żydowski filantrop, kolekcjonujący antyczne greckie artefakty, na którego cześć została nazwana jedna z galerii Metropolitan Museum of Art, został przyłapany na posiadaniu kradzionych skarbów. Nowojorska policja przeszukała jego dom i biuro, znajdując obciążające go dowody.

Czy na krańcach świata możemy dowiedzieć się czegoś o Europie?

konkurs | 09.01.2018 | Autor:

Jak podróżuje historyk? Największe odkrycia Normana Daviesa z wyprawy dookoła globu

Za ile Holendrzy kupili Manhattan? Jak Anglicy wyparli rdzenną ludność Australii? W niezwykłej podróży wybitny historyk odsłania tajemnice najdalszych zakątków świata i jednocześnie odkrywa inną, nieznaną Europę. Owocem tej wędrówki stała się książka „Na krańce świata”, która jest nagrodą...

Edward Gierek w 1974 roku (fot. Piotrzyk, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

„Budujemy drugą Polskę”. Ulubiony frazes Edwarda Gierka

Hasło tak bardzo przypadło pierwszemu sekretarzowi do gustu, że uczynił z niego główny punkt swojego sukcesu. Dla Edwarda Gierka natarczywa propaganda sukcesu sprowadzała się właśnie do „budowy drugiej Polski”. Choćby była to budowa na wariackich papierach.