Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Artykuł

Najmniej popularny polskich władca na XIX-wiecznej litografii.

artykuł | 17.10.2017 | Autor:

Sześciu polskich władców, którzy absolutnie nikogo nie obchodzą. Kto jest na szarym końcu listy?

Są w tym gronie jedne z najbarwniejszych postaci w polskich dziejach. Twarde dane nie pozostawiają jednak wątpliwości: tymi królami i książętami nikt się nie interesuje.

artykuł | 16.10.2017 | Autor:

Minister Macierewicz mógłby się od niego uczyć. Jak Józef Piłsudski niszczył polską armię?

Masowe czystki personalne w korpusie oficerskim, szukanie haków, obsadzanie stanowisk osobami o wątpliwych kompetencjach czy zmiana przepisów emerytalnych… Takie działania podjął w polskiej armii Marszałek Józef Piłsudski po przewrocie majowym. Wygląda na to, że dziś ma on wiernych naśladowców.

"Nos gruby, usta pospolite, wzrost trzy lub cztery stopy, słowem to mały potworek ta twoja Narcyska" - pisała Żmichowska o sobie do brata. W rzeczywistości, chociaż nie była idealną pięknością, cechowało ją piękne serce.

artykuł | 12.10.2017 | Autor:

Była jedną z największych polskich feministek. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałaś?

W młodości wzbudzała oburzenie. Pod koniec życia mawiano o niej: “staroświecka guwernantka i nudna moralizatorka”. Pośmiertnie stała się bohaterką obyczajowego skandalu. Czy wiesz o kim mowa?

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.

Rabin Ichaskel Lipszyc, prezes Związku Rabinów. 1932 rok.

artykuł | 09.10.2017 | Autor:

Wszystko co chciałbyś wiedzieć o żydostwie w przedwojennej Polsce. Podsumowanie tematu według Władysława Bartoszewskiego

Ilu ich było? Jaki mieli wpływ na polską politykę? Czy uważali polski za swoją mowę ojczystą? Czy należeli do naszych elit? Przypominamy słowa Władysława Bartoszewskiego.

Jakie szanse miała kobieta pragnąca lepszej pracy, niż ta polegająca na usługiwaniu innym? Kadr filmowy.

artykuł | 08.10.2017 | Autor:

Równouprawnienie po polsku. Przed wojną nawet kobiety wzywały do zwalniania z pracy kobiet… by zrobić miejsce dla mężczyzn

Od nauczycielek wymagano bezwzględnego celibatu. Urodzenie dziecka skutkowało zwolnieniem. A władze państwowe wprost nakazywały, by kobiety pomijać przy awansach i wyrzucać z pracy, gdy tylko braknie stanowisk dla panów. To wszystko w przedwojennej Polsce.

Chrzest Mieszka na gnieźnieńskim graffiti z 1970 roku.

artykuł | 07.10.2017 | Autor:

Dlaczego Mieszko I przyjął chrzest?

Kwestia nawrócenia Mieszka I nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Kronikarze nie mogliby jej przedstawić bardziej jednoznacznie. Dlaczego więc historycy nadal szukają rozwiązań, które nie mają oparcia w faktach?

Robotnicy żądali chleba, a wielu Polaków po cichu marzyło chociaż o... pracy.

artykuł | 04.10.2017 | Autor:

Setki tysięcy bezrobotnych. Czy w czasach PRL-u rzeczywiście każdy miał pracę?

„Wszędzie brak pracy i co dzień wzrasta bezrobocie i nędza w każdym mieście i miasteczku” – pisał do Gomułki na początku 1957 r. anonimowy nadawca z Warszawy. I wcale nie wyolbrzymiał trudnej sytuacji przynajmniej dwustu tysięcy zwyczajnych Polaków.

Czy cesarz Otton III koronował Bolesława Chrobrego na króla?

artykuł | 02.10.2017 | Autor:

Czy Bolesław Chrobry został koronowany na króla w 1000 roku?

Nawet uczestnicy zjazdu gnieźnieńskiego nie rozumieli co nastąpiło na ich oczach. Tym bardziej zdezorientowani byli niemieccy nobile. Jeśli oni mieli mętlik w głowach, to co dopiero historycy dziesięć stuleci później.

artykuł | 01.10.2017 | Autor:

Sześć milionów głodujących. Jak wyglądało życie zwykłych Polaków w II Rzeczpospolitej?

Na wsi bez pracy pozostawały trzy miliony ludzi. W mieście o kolejne trzy miliony obywateli już głodowały. Nędza pustoszyła robotnicze dzielnice, dewastowała życie miasteczek, niszczyła i tak wątłą klasę średnią. A to wszystko w pięknej Drugiej Rzeczpospolitej.

Pomnik Ines Donati, jednej z młodych dziewczyn walczących o faszyzm we Włoszech.

artykuł | 29.09.2017 | Autor:

Czy to kobiety są odpowiedzialne za włoski faszyzm?

Duce słynął z przerysowanych, teatralnych gestów i niespożytej energii. W zdobyciu nieograniczonej władzy pomogły mu trzy wyjątkowe kobiety. Feministki i socjalistki nie tylko rywalizowały o względy Mussoliniego, ale i aktywnie przyczyniły się do popularyzacji faszystowskiej ideologii.

"U Doktora". Ilustracja z czasopisma "Bocian" z 1924 roku.

artykuł | 27.09.2017 | Autor:

Wstydliwe, przepełnione trwogą i obrzydzeniem. Tak wyglądały początki seksuologii

"Pod względem zwyrodnienia płciowego grozi już chyba ludzkości pełna zagłada" - twierdzili specjaliści. Badanie seksu zrodziło się ze strachu. I z głębokiego przekonania o powszechności degenerujących dewiacji.

"Portret Mieszka i Dąbrówki", 1881.

artykuł | 25.09.2017 | Autor:

„Przekwitłe wdzięki księżnej”. W jakim wieku była Dobrawa gdy poślubiła Mieszka I?

Zdaniem kronikarza Kosmasa była „bezwstydną matroną” w „podeszłym wieku”. Historycy wolą w niej widzieć stereotypową średniowieczną pannę na wydaniu: młodą, niewinną i powabną. A jak wyglądała rzeczywistość?

Al Capone zbił prawdziwą fortunę na handlu alkoholem w czasie prohibicji.

artykuł | 23.09.2017 | Autor:

Jak bardzo bogaty był Al Capone?

50 milionów za alkohol, 25 milionów z hazardu, 10 z prostytucji i tyle samo z narkotyków. To dochody słynnego gangstera… z jednego tylko roku. Ile łącznie Capone zarobił na swojej przestępczej karierze?

Nacjonalistyczny plakat propagandowy przedstawiający 'zdradę' lewicy w czasie I wojny światowej pod postacią Żyda-Rewolucjonisty. To właśnie po 1918 roku w Niemczech zaczęły powstawać stworzyszenia głoszące konieczność zachowania czystości rasy. Jednym z nich byli Artamani.

artykuł | 21.09.2017 | Autor:

Czy nazizm zrodził się z romantyzmu? Tajemnica Artamanów

Zaczęli od propagowania pracy i więzi z naturą, a skończyli na antysemityzmie i rasizmie. Czy II wojna światowa miałaby tak tragiczne oblicze, gdyby nie wpływ pewnej tajemniczej organizacji o romantycznym rodowodzie?

Fragment okładki książki.

artykuł | 20.09.2017 | Autor:

To był jeden z największych fenomenów wydawniczych ostatniego ćwierćwiecza. Dlaczego o nim nie słyszałeś?

Pod względem nakładów niewiele ustępuje Normanowi Daviesowi. Po premierze prześcignęła Danutę Wałęsową. Z powodzeniem mogłaby rywalizować o tytuł królowej literatury historycznej. Dlaczego więc tak rzadko pisze się o sukcesie jej książek?

Fragment pomnika upamiętniającego pomordowanych Żydów z Jedwabnego. Czy w tej sprawie wciąż można mieć jakiekolwiek wątpliwości?

artykuł | 19.09.2017 | Autor:

Kto był sprawcą zbrodni w Jedwabnem?

Po latach od odkrycia zbrodni w Jedwabnem, wciąż podnoszone są wątpliwości, co do jej sprawców. Pojawiają się wezwania, aby IPN wznowił śledztwo. Ale czy w tej sprawie jest jeszcze coś do odkrycia? Czy rzeczywiście wciąż nie wiemy kto...

Dążąc do "sanacji" moralnej Polski Józef Piłsudski sięgał po coraz drastyczniejsze środki. Na zdjęciu Marszałek w trakcie wizyty Josepha Goebbelsa w Polsce.

artykuł | 13.09.2017 | Autor:

Już mieliśmy w Polsce pełzającą dyktaturę. Czego dzisiejsze władze mogą się nauczyć od tych przedwojennych?

Nieśli na ustach hasło „sanacji moralnej”, a w rzeczywistości chcieli wprowadzić rządy silnej ręki. Głoszony przez piłsudczyków zamiar uzdrowienia sytuacji w Polsce, już w kilka lat po przewrocie majowym okazał się mrzonką. A ich metody nie odbiegały od...

Płonący Zamek Królewski po ostrzale artylerii niemieckiej 17 września 1939 roku

artykuł | 28.08.2017 | Autor:

Czy naprawdę powinniśmy domagać się reparacji od Niemiec?

Czy Niemcy są nam winni setki miliardów euro czy ani grosza? Czy Polska ma podstawy, by domagać się odszkodowania za straty poniesione w II wojnie światowej? Czy to tylko temat medialny i polityczny? Sprawdzamy dokumenty i pytamy najlepszych...

W samym zamachu majowym zginęło około 400 osób. Na zdjęciu szwoleżerowie na pozycjach w Warszawie

artykuł | 27.08.2017 | Autor:

Ilu zabitych ma na sumieniu Józef Piłsudski?

Krwawy zamach, polityczne morderstwa, brutalne tłumienie strajków i otwarcie obozu koncentracyjnego. Ilu ludzi straciło życie przez polskiego bohatera narodowego? I czy wszystkimi grzechami Sanacji wolno obciążać jej twórcę?

Zdjęcie z Powstania Warszawskiego. Na zdjęciu Sanitariuszka NN, ranny kpr. pchor. Krzysztof Palester „Krzych” z batalionu „Parasol” oraz łączniczka Maria Stypułkowska-Chojecka „Kama”. Fotografia pochodzi z książki "Wielka Księga Armii Krajowej" (Znak Horyzont 2015).

artykuł | 24.08.2017 | Autor:

„Baby nadają się tylko do garów”. Jak bardzo niedoceniana jest rola kobiet w Armii Krajowej?

Kwieciste sukienki, na głowie loki, zalotny uśmiech i czerwona szminka. Taki stereotypowy wizerunek morowych panien kreują w ostatnich latach media. Dziewczyny nie strzelały do wroga, nie wysadzały pociągów, nie walczyły na barykadach, raczej pomagały dzielnym żołnierzom. Wkład kobiet...

Michał Rola-Żymierski wizytuje 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” w 1974 roku. Tadeusz Wicherkiewicz dowodził pułkiem od 1945 roku do aresztowania w 1948 roku.

artykuł | 29.07.2017 | Autor:

Nie tylko akowców czekała kara śmierci. Tak komuniści traktowali swoich bohaterów

Postaci takich, jak ten wychowany w przedwojennej Polsce oficer, jest pewnie wiele. W wojennej rozgrywce postawił na złego konia: uwierzył w ZSRR i związał się z wojskiem Berlinga. Wierna służba nie uchroniła go przed szykanami w stalinowskiej Polsce....

Francuzi aż do końca wierzyli w komunizm.

artykuł | 25.07.2017 | Autor:

W tym kraju co czwarty wyborca najchętniej zagłosowałby na… Stalina. Dlaczego Francuzi zakochali się w komunizmie?

Obywatele bloku wschodniego nie mieli już złudzeń. Ale nad Sekwaną komunizm miał się doskonale. A Stalin ciągle uchodził za bohatera.

Zamek na ilustracji Flamandzkiego Mistrza z XIII wieku.

artykuł | 30.06.2017 | Autor:

Jak naprawdę wyglądały i funkcjonowały średniowieczne polskie zamki?

W potocznym wyobrażeniu średniowieczne zamki kojarzą się z budowlami obronnymi o wysokich murach najeżonych blankami, z rozmieszczonymi na ich obwodzie basztami, oraz wysokimi wieżami stojącymi na dziedzińcu. Taka forma nierzadko ma więcej wspólnego ze światem bajek niż z...

Cyrkiel i węgielnica - najbardziej rozpoznawalne znaki masońskie.

artykuł | 27.06.2017 | Autor:

10 najbardziej zasłużonych masonów w dziejach Polski

Kontrolowali polskie uniwersytety, a nawet elementarze. Mieli wtyki przy Okrągłym Stole i w przedwojennej endecji. Czy naprawdę rządzili Polską? Pytamy jednego z najlepszych w kraju specjalistów od masonerii.