Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Kontrowersje

Wątpliwą zasługą Polaka, Feliksa Dzierżyńskiego, było stworzenie sowieckiego aparatu bezpieczeństwa, który siał postrach długo po jego śmierci. (fot. domena publiczna)

news | 15.12.2017 | Autor:

Dawna komunistyczna katownia przejęta przez IPN. Jeszcze niedawno działką rozporządzał deweloper, teraz będą szukać szczątków ofiar

Organizacje zajmujące się upamiętnianiem komunistycznych zbrodni na terenie Polski od dawna niepokoiły się o losy budynku przy ul. Strzeleckiej w Warszawie. Teraz katownia NKWD i UB przechodzi w ręce IPN. Co dalej z budynkiem?

Lenin na pocztówce z 1930 roku autorstwa Karla Grönhagena.

artykuł | 13.12.2017 | Autor:

Radziecki kapitalizm. Czemu Lenin promował wolny rynek?

Trzy lata komunizmu wojennego zrujnowały bolszewicką Rosję. W obliczu katastrofy Włodzimierz Lenin postawił na wolny rynek. Zdrada ideałów? Wręcz przeciwnie: wielki wódz rewolucji uznał, że to właśnie tędy wiedzie droga do socjalizmu. 

Siedziba PAP (fot. Marek Mazurkiewicz, lic. CCA-SA3.0 ).

news | 11.12.2017 | Autor:

Samozwańczy trybunał znów będzie skazywać „komuchów” na infamię. Zapytaliśmy PAP, czemu bierze udział w organizowaniu tej hucpy

Już jutro kolejne posiedzenie „Społecznego Trybunału Narodowego” w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej. Ów sąd „skazuje” na infamię i podaje publicznie adresy sądzonych. Internauci śledzący obrady trybunału nawołują, by uśmiercić skazanych. Zapytaliśmy PAP dlaczego takie wydarzenie gości pod dachem...

Arras przedstawiający Marksa, Engelsa i Lenina. Eksponat w Muzeum Stasi w Berlinie.

news | 10.12.2017 | Autor:

70 procent Amerykanów nie wie, czym był komunizm. Zatrważające wyniki sondażu zza oceanu

Mao Zedong? A kto to? Karol Marks? Brzmi jak bohater! To tylko niektóre szokujące odpowiedzi, jakie padały podczas ankiety przeprowadzonej przez amerykańską Fundację Pamięci Ofiar Komunizmu.

Fragment zachowanego tekstu przywileju koszyckiego

artykuł | 10.12.2017 | Autor:

Przywilej koszycki. Polityczny majstersztyk czy kompromitujące ustępstwo?

Przywilej koszycki przeszedł do historii jako zarzewie kryzysu państwa, niemocy dynastii i samowoli polskiej szlachty. Anarchię kolejnych wieków zrzucano na barki Ludwika Węgierskiego, a wraz z nim – także Elżbiety Łokietkówny. Czy jednak słusznie?

Obraz Wojciecha Kossaka z 1909 roku pt. "Rugi pruskie".

artykuł | 06.12.2017 | Autor:

Co każdy Polak powinien wiedzieć o germanizacji. Jak Niemcy próbowali nam odebrać język, kulturę i tożsamość?

„Polskość jest i pozostanie żywiołem wrogim” – podkreślał nadprezydent prowincji poznańskiej Eugen von Puttkamer. „Bijcie w Polaków. Nie pozostaje nam nic innego jak ich wytępić” – wtórował mu Otto von Bismarck. Jak wielką akcję germanizacji wprowadzali oni w...

recenzja | 03.12.2017 | Autor:

Niezwykłe życie zwykłych kobiet. Dlaczego warto czytać o naszych prababkach?

Historia Polski to nie tylko historia mężczyzn. Aleksandra Zaprutko-Janicka pokazuje jak ważna była w dwudziestoleciu rola „zwykłych” kobiet. „Zwykłych”, czyli tych, które zajmowały się codziennymi sprawami i podejmowały pracę, aby zapewnić domownikom godną egzystencję. „Zwykłych”, ale nie zwyczajnych. 

Feliks Dzierżyński, zwany Czerwonym Katem. Nowy patron szkoły w Krasnodarsku (fot. RIA Novosti archive, image #6464 / RIA Novosti / CC-BY-SA 3.0)

news | 01.12.2017 | Autor:

Szkoła w Krasnodarze będzie miała za patrona Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję podjęto jednogłośnie

Podczas gdy w Polsce szaleje dekomunizacja wszystkiego, na południu Rosji przyjmuje jednogłośnie decyzję o nadaniu szkole imienia Feliksa Dzierżyńskiego. Jakie wzorce uczniowie placówki mają czerpać od zwierzchnika Czeka?

Fragment sławnych marmurów Elgina

artykuł | 25.11.2017 | Autor:

Haniebne korzenie europejskich muzeów. Ile spośród wybitnych kolekcji powstało drogą grabieży?

„Własność kulturalną” zapisano w konwencji haskiej dopiero w 1954 roku. Wcześniej każdy grabił na potęgę. Polska szczególnie często padała ofiarą okupantów i wyzwolicieli o lepkich palcach.

Ratko Mladić (fot. Evstafiev Mikhail, lic. CCA-SA 3.0)

news | 22.11.2017 | Autor:

„Rzeźnik Bałkanów” nareszcie usłyszał wyrok. Co stanie się z Radko Mladicem?

Człowiek, który odpowiada między innymi za masakrę w Srebrenicy stanął przed trybunałem do spraw zbrodni wojennych w byłej Jugosławii. Lista zarzutów była długa, a – jak uznali sędziowie – wina niezaprzeczalna. Ratko Mladić został skazany.

Krzysztof Szczerski w Sejmie w 2014 roku.

news | 19.11.2017 | Autor:

Prezydenci Polski i Ukrainy próbują się porozumieć w sprawie zniesienia zakazu ekshumacji, a tymczasem Polska zamyka granicę przed ukraińskim urzędnikiem

W piątek doszło do spotkania Wiceprzewodniczących Komitetu Konsultacyjnego Prezydentów RP i Ukrainy – Krzysztofa Szczerskiego i Kostiantyna Jelisejewa. Politycy zadeklarowali rozwiązanie wzajemnych problemów i współpracę. Ostatnie wydarzenia na granicy z Ukrainą pokazują jednak, że napięcie wciąż nie zostało...

Fragment pocztówki piętnującej powstanie obozu w Berezie, wydanej przez Międzynarodową Organizację Pomocy Rewolucjonistom.

artykuł | 18.11.2017 | Autor:

„Hańba na honorze Drugiej Rzeczypospolitej”. Czym była Bereza Kartuska?

Bez sądu, bez prawa do odwołania, bez wyroku. Wrogowie polityczni byli sadystycznie bici, maltretowani, zmuszani do pracy ponad siły. A wszystko to w miejscu, które nawet politycy Sanacji określali mianem polskiego „obozu koncentracyjnego”.

recenzja | 18.11.2017 | Autor:

„Ja. Rozmowa z Lechem Wałęsą” (Andrzej Bober, Cezary Łazarewicz)

Analiza książek poświęconych Lechowi Wałęsie pozwala odtworzyć w mikroskali całe polskie piekiełko. Albo są to nudne hagiografie albo książki „demaskatorskie”, odmawiające liderowi Solidarności wszelkich zasług. Sięgając po najnowszy wywiad-rzekę zadawałem więc sobie pytanie: czy tym razem będzie podobnie?

"L'Illustration, Journal Universel", 1862.

miniatura | 18.11.2017 | Autor:

„Dla Polaków można czasem coś dobrego zrobić, ale z Polakami nigdy”. Rusofil i kolaborant, ale słowa wciąż dają do myślenia

Aleksander hrabia Wielopolski uważał się za wielkiego patriotę. Polacy zapamiętali go jednak jako zdrajcę. A jego pełne goryczy i pogardy słowa przeszły do historii.

Mikołaj Kopernik. Fragment obrazu z kościoła św. Janów w Toruniu.

miniatura | 16.11.2017 | Autor:

Czy Mikołaj Kopernik był Polakiem?

Znany powszechnie dwuwiersz zapewnia, że Mikołaja Kopernika – który „wstrzymał słońce” i „ruszył ziemię” – wydało rzecz jasna „polskie plemię”. Czy tak było naprawdę?

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie (fot. Userro12345, lic. CCA-SA 3.0)

news | 13.11.2017 | Autor:

Zginęli z rąk OUN-UPA, teraz Macierewicz odmawia im upamiętnienia? Kontrowersje wokół tablic na grobie Nieznanego Żołnierza

Święto niepodległości powinno być okazją do uczczenia wszystkich obrońców Polski, którzy oddali życie za ojczyznę. Tymczasem zamiast spokojnych obchodów, pojawiają się coraz to nowe kontrowersje, z których ogromną część sprowokował minister obrony.

Niefortunna wypowiedź mogła przyprawiać Wałęsę o ból głowy.

miniatura | 12.11.2017 | Autor:

Czy Lech Wałęsa naprawdę obiecał, że da każdemu Polakowi 100 milionów złotych?

Po fakcie prezydent Lech Wałęsa wił się, tłumacząc, że przecież on to nie ma żadnej realnej władzy. Ale co konkretnie obiecał podczas kampanii wyborczej?

recenzja | 10.11.2017 | Autor:

„Zagłada Żydów Sosnowca” (Natan Eliasz Szternfinkiel)

Niezbyt obszerna książka w białej okładce z kontrastującym z nią czarnym, rzucającym się w oczy tytułem. To niepozorne opakowanie kryje w sobie jednak wstrząsającą historię tragicznego losu Żydów, wydanych na pastwę nazistowskiego bestialstwa.

Stanisław August Poniatowski na rycinie ks. Pillatiego. Zdecydowanie nie jest mu do śmiechu.

miniatura | 09.11.2017 | Autor:

Stanisław August Poniatowski bał się o własne życie. Miał powody podejrzewać, że Polacy zaprowadzą go na szafot

Jeszcze w 1792 roku Stanisław August Poniatowski podkreślał z patosem: „Król z narodem, naród z królem”. Ale nawet te słowa były nie deklaracją poglądów, lecz tylko: politycznym trikiem, z którego niewiele wyszło.

Zrekonstruowana twarz Lilias Aidy. (fot. Centre for Anatomy and Human Identification, University of Dundee)

news | 08.11.2017 | Autor:

Po trzystu latach możemy znowu spojrzeć w oczy kobiety oskarżonej o czary

Eksperci z dziedziny kryminalistyki ze Scotland’s Center of Anatomy and Human Identification na Dundee University po trzystu latach odtworzyli rysy twarzy kobiety oskarżonej o czary. Czy tak wyglądała prawdziwa wiedźma?

Nicolas de Largillière, portret Augusta II Mocnego (Augusta II Wettyna).

miniatura | 07.11.2017 | Autor:

Czy August II Mocny rzeczywiście był najgorszym polskim królem?

„Był to władca, któremu brakowało szczęścia” – podkreśla Konrad Wnęk z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czy rzeczywiście Augusta II Mocnego można zrehabilitować? Zabrakło mu dobrej woli i talentu czy tylko uśmiechu fortuny?

Karykatura z 1919 roku, przedstawiająca Lenina i jego współpracowników jako katów internacjonalizmu.

artykuł | 05.11.2017 | Autor:

Zbrodnie Włodzimierza Lenina. Dlaczego historia zapomniała o występkach pierwszego czerwonego cara?

Marzył o rewolucji, w wyniku której wszyscy będą sobie równi. Byli równi. W obliczu bezmyślności i ogromu bolszewickich zbrodni.

Michał Adamczyk. Kadr z "Wiadomości"TVP.

news | 03.11.2017 | Autor:

Prezenter „Wiadomości” najpierw atakował Bartoszewskiego, teraz kaja się przed Kurskim i twierdzi że jego wypowiedzi zostały źle zrozumiane

Na Michała Adamczyka spadła fala miażdżącej krytyki po tym, jak na Twitterze zaatakował nieżyjącego prof. Władysława Bartoszewskiego. Błędy wytykało mu między innymi Muzeum Auschwitz. Teraz prezenter „Wiadomości” tłumaczy się przed Jackiem Kurskim i twierdzi, że jego wypowiedzi zostały...

miniatura | 02.11.2017 | Autor:

Czy Giedroyć chciał oddać Niemcom Gdańsk?

Gdy jeden z przedstawicieli polskich interesów na emigracji dostaje list zachęcający go do przybycia do okupowanego kraju, aby stworzyć rząd – sprawa ta nie może nie budzić podejrzeń. Powrót oznaczał bowiem kolaborację. Czy Giedroyć był „polskim Quislingiem”?

Pani van Overeem, komendantka Czerwonego Krzyża, wygłasza przemówienie w 1945 roku. (fot. domena publiczna)

news | 02.11.2017 | Autor:

Historyczka oskarża Czerwony Krzyż o brak pomocy Żydom w czasie holokaustu. Organizacja przeprasza

Historyczka z niderlandzkiego odpowiednika naszego IPN wydała właśnie książkę, w której rozlicza Czerwony Krzyż w tym kraju z jego postawy wobec Żydów. Jej zdaniem przedstawiciele organizacji nie robili nic, by im pomóc. Czerwony Krzyż przyznaje się do winy.