Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia nauki

artykuł | 17.12.2017 | Autor:

Dlaczego to właśnie Polakom udało się złamać szyfry Enigmy?

Brytyjczycy już nawet nie próbowali odczytywać niemieckich depesz. Inni, zniechęceni niepowodzeniem tradycyjnej kryptologii, także składali broń. Polacy podeszli do problemu od zupełnie innej strony… i skrócili wojnę o dobrych kilka lat.

Stare książki na grafice poglądowej.

news | 17.12.2017 | Autor:

Rusza Śląskie Digitarium. Ponad 93 tysiące obiektów będzie dostępnych on-line

Cztery instytucje kultury województwa śląskiego połączyły siły by zdigitalizować i udostępnić swoje zasoby. Już za trzy miesiące ruszy projekt, w ramach którego każdy będzie miał dostęp z dowolnego komputera do dokumentów, filmów, eksponatów, a nawet… rekwizytów i kostiumów...

Jeden z najsłynniejszych polskich pilotów wszech czasów - Stanisław Skalski (fot. domena publiczna).

news | 13.12.2017 | Autor:

Jest szansa na poznanie tożsamości dwóch polskich lotników, którzy polegli w czasie II wojny światowej

Nadal nie odnaleziono szczątków 240 polskich pilotów, którzy zaginęli w czasie wojny na Zachodzie. Dzięki staraniom specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie jest szansa, że poznamy tożsamość i miejsce pochówku przynajmniej dwóch z nich.

Jerzy Kłoczowski w Warszawie w 2007 roku.

news | 03.12.2017 | Autor:

Nie żyje profesor Jerzy Kłoczowski. Wybitny historyk i uczestnik powstania warszawskiego miał 93 lata

2 grudnia 2017 roku odszedł z tego świata profesor Jerzy Kłoczowski. Ten wybitny mediewista i badacz chrześcijaństwa polskiego był odnowicielem idei Europy Środkowo-Wschodniej i orędownikiem uczestnictwa polskiej historiografii w międzynarodowym życiu naukowym. Zmarł jeden z najwybitniejszych historyków polskich...

Autor: William Barraud (domena publiczna)

miniatura | 03.12.2017 | Autor:

„Koń jaki jest, każdy widzi”. Co warto wiedzieć o pierwszej polskiej encyklopedii?

Bezkrytyczne spojrzenie, kwiecisty i pełny pustych frazesów język oraz kompilacja granicząca z bezmyślnym plagiatem. Książka, w której bezbłędnie odbija się obraz umysłowości typowego polskiego szlachcica.

Mikołaj Kopernik. Fragment obrazu z kościoła św. Janów w Toruniu.

miniatura | 16.11.2017 | Autor:

Czy Mikołaj Kopernik był Polakiem?

Znany powszechnie dwuwiersz zapewnia, że Mikołaja Kopernika – który „wstrzymał słońce” i „ruszył ziemię” – wydało rzecz jasna „polskie plemię”. Czy tak było naprawdę?

news | 04.11.2017 | Autor:

Alarmujące wieści z Londynu. Czy polska Enigma trafi na sprzedaż?

Polscy bohaterowie, którzy złamali niemieckie szyfry, w czasie drugiej wojny światowej z narażeniem życia wywieźli ją na Wyspy Brytyjskie. Ich poświęcenie odchodzi jednak w niepamięć. Z powodu problemów finansowych słynna Enigma najprawdopodobniej trafi pod młotek.

Wokół Nikoli Tesli narosło wiele mitów. Pora skonfrontować je z faktami.

opinia | 22.10.2017 | Autor:

Czy Nikola Tesla jest przereklamowany? Mity i kłamstwa o słynnym wynalazcy

Trudno byłoby znaleźć drugiego wynalazcę, którego życiorys obrósł tak wieloma mitami i został tak bardzo przeinaczony, jak ma to miejsce w przypadku Nikoli Tesli. Z jakimi kłamstwami i wyolbrzymieniami najwyższa pora się rozstać?

news | 16.10.2017 | Autor:

Czy to najgorsze targi książki w Polsce? Wydawcy mówią wprost: Absolutna porażka!

Razem z Kongresem Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski w dniach 11-14 października odbył się po raz trzeci Salon Książki Historycznej. O wrażenia zapytaliśmy wystawców. Opinie są miażdżące.

opinia | 15.10.2017 | Autor:

Zakończył się III Kongres Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski. Podsumowuje go dla nas prof. Andrzej Chwalba

Wczoraj zakończył się III Kongres Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski, na który zjechali naukowcy z czterech stron świata. O to, jak udała się tegoroczna odsłona zapytaliśmy profesora Andrzeja Chwalbę, który zainicjował tę cykliczną imprezę 10 lat temu.

Logo Polona.pl w wersji wykorzystywanej w mediach społecznościowych.

news | 02.10.2017 | Autor:

Czy wreszcie będzie można normalnie korzystać z największej biblioteki cyfrowej w Polsce? To zmiana, na którą użytkownicy czekali od lat

Polona.pl po gruntownej modernizacji z 2013 roku zyskała atrakcyjną szatę graficzną i intuicyjny interfejs. Jej twórcy zapomnieli jednak, że czasopisma mają numery i daty publikacji, a użytkownicy – cenią możliwość ściągnięcia dokumentów na własny komputer. Niedociągnięcia udało się...

Wejście do obozu Auschwitz I w kwietniu 2014 roku.

news | 30.09.2017 | Autor:

Zatrważający wynik ankiet wśród niemieckich nastolatków. Ponad 40% z nich nie wie nic o Auschwitz

Zaledwie 59 procent młodych Niemców jest świadomych, że Auschwitz-Birkenau było niemieckim obozem zagłady. Najnowszy sondaż nie pozostawia złudzeń – kolejne pokolenia naszych zachodnich sąsiadów mają coraz mniejszą wiedzę na temat polityki eksterminacji realizowanej przez swoich rodaków w czasie...

Dzieło saudyjskiego artysty ukazujące razem dwie wielkie postacie - Mistrza Yodę i króla Fajsala. Abdullah Al Shehri nie spodziewał się, że przez przypadek trafi ono do podręczników.

news | 28.09.2017 | Autor:

Wielka afera z podręcznikiem do historii w Arabii Saudyjskiej. Król Fajsal na jednym zdjęciu z… Mistrzem Yodą

Wydawać by się mogło, że zestawienia przywódców państw z bohaterami filmów science fiction i fantasy są domeną internetowych memów. Tymczasem w oficjalnym saudyjskim podręczniku król Fajsal podpisuje Kartę Narodów Zjednoczonych w towarzystwie… Mistrza Yody.

news | 16.09.2017 | Autor:

Zero jest znacznie starsze, niż dotychczas sądziliśmy

Koncepcja zera była w matematyce istną rewolucją. Stanowi ona filar współczesnego sposobu liczenia i leży u podstaw ery cyfrowej. Historycy od dawna wiedzieli, że pomysł zrodził się w Indiach, ale dokładny czas jego powstania był nieznany. Do dziś.

news | 09.09.2017 | Autor:

Czy Polak odczyta tajemnicze pismo z Wyspy Wielkanocnej?

Na leżącej z daleka od jakiejkolwiek cywilizacji Wyspie Wielkanocnej kilkaset lat temu powstało niezwykłe pismo rongorongo. Próby jego odczytania spędzają sen z powiek badaczy. Niezwykłego wyzwania podjął się między innymi Polak, dr Rafał Wieczorek.

Wnętrza Muzeum Farmacji (zdjęcie opublikowane na licencji CC BY-SA 3.0 pl, autor Adrian Grycuk)

news | 07.09.2017 | Autor:

W Warszawie otwarto nową wystawę w Muzeum Farmacji

Działające od lat dziewięćdziesiątych stołeczne Muzeum Farmacji imienia Antoniny Leśniewskiej doczekało się odnowionej wystawy. 6 września otwarto dla publiczności nową ekspozycję stałą „Res pharmaceuticae”.

Fragment tabliczki Plimpton 322.

news | 26.08.2017 | Autor:

W szkole nie cierpiałeś trygonometrii? Nie uwolniłbyś się od niej nawet w starożytnej Babilonii!

Badania nad glinianą tabliczką sprzed prawie czterech tysięcy lat przyniosły niespodziewane odkrycie. Naukowcy udowodnili, że stanowi ona pierwszą znaną tablicę trygonometryczną. Co więcej, okazuje się, że sposób, w jaki prezentowali zależności w trójkątach, jest efektywniejszy od dziś stosowanego!

Albert Einstein podczas wykładów w Wiedniu, 1921 r.

news | 25.08.2017 | Autor:

Trzy listy Alberta Einsteina wystawione na sprzedaż

Rok przed wybuchem II wojny światowej Albert Einstein zdawał sobie sprawę z zagrożeń czyhających na Europę. W korespondencji ze swoim przyjacielem przedstawił swoje poglądy na temat polityki Anglików wobec Hitlera. Jeden z tych listów wraz z dwoma innymi...

Wykorzystywanie średniowiecznych pergaminów przez introligatorów było częstą praktyką między XV-XVIII wiekiem.

news | 27.07.2017 | Autor:

Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii udało się odczytać średniowieczny manuskrypt

Naukowcy z Northwestern University w Stanach Zjednoczonych wzięli pod lupę niezwykłą książkę, której oprawa jest wzmocniona paskami z wczesnośredniowiecznego manuskryptu. Przez dziesięciolecia sądzono, że dostęp do zapisanej na nich treści jest niemożliwy. Teraz, dzięki nowoczesnej technologii, badacze mogą...

Pilot modułu księżycowego Buzz Aldrin salutuje fladze USA.

news | 17.07.2017 | Autor:

Pył księżycowy z misji Apollo 11 na sprzedaż. Pierwsza taka aukcja w historii

W przyszłym tygodniu w Nowym Jorku odbędzie się niezwykła aukcja – pod młotek trafi torba z pyłem księżycowym zebranym przez Neila Armstronga podczas misji Apollo 11 w 1969 roku. Według specjalistów przedmiot może osiągnąć wartość nawet 4 milionów...

Fragment karty z Psałterza floriańskiego, znajdującego się w zbiorach BN.

news | 12.07.2017 | Autor:

Milion zdigitalizowanych obiektów ze zbiorów Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej

Ponad 5500 rękopisów, 10000 starodruków, 2000 fotografii i rycin oraz wiele innych dokumentów z domeny publicznej zostanie udostępnionych online w ramach projektu PATRIMONIUM. Uroczysta inauguracja przedsięwzięcia odbędzie się 14 lipca w Pałacu Krasińskich w Warszawie.

Główny motyw graficzny okładki nowej książki Harariego.

opinia | 05.06.2017 | Autor:

Praca teoretyka historii trafiła na pierwsze miejsce listy bestsellerów Amazona. Co do powiedzenia ma Yuval Noah Harari?

Bogowie to wytwór ludzkiej wyobraźni, kapitalizm to jedna z religii, a II wojna światowa to rywalizacja konkurujących humanizmów: liberalnego, rasowego i socjalistycznego. Nieortodoksyjna interpretacja historii ludzkości zdobyła serca, umysły i portfele czytelników na całym świecie.

news | 03.05.2017 | Autor:

Czy poznamy DNA pierwszych Piastów?

Biskup płocki Piotr Libera jest dosłownie oblegany. Kilka polskich ośrodków zgłosiło się do niego z prośbą o udostępnienie do badań genetycznych szczątków książąt leżących w jego katedrze. Wśród nich są Władysław Herman, Bolesław Krzywousty i Konrad Mazowiecki.

news | 19.04.2017 | Autor:

Rewolucja w historii? ONZ odtajnia dokumenty dotyczące hitlerowskich zbrodni

Dziesiątki tysięcy dokumentów przemyconych z krajów okupowanych przez Hitlera już od tego tygodnia dostępne dla wszystkich. Były one używane jako dowody podczas procesów norymberskich. Dzięki nim każdy z nas będzie mógł dowiedzieć się więcej o obozach zagłady i ludobójstwie.

news | 18.04.2017 | Autor:

Skąd nasz ród? Rusza wielkie genetyczne badanie Polaków

Polscy naukowcy odtwarzają profil dawnych mieszkańców naszego kraju. Już wstępna analiza populacji sprzed dwóch tysiącleci przyniosła zaskakujące odkrycia. Na nieoczekiwane trudności natrafiono za to przy pozyskiwaniu genomu… Piastów!