Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Świat

artykuł | 17.12.2017 | Autor:

Dlaczego to właśnie Polakom udało się złamać szyfry Enigmy?

Brytyjczycy już nawet nie próbowali odczytywać niemieckich depesz. Inni, zniechęceni niepowodzeniem tradycyjnej kryptologii, także składali broń. Polacy podeszli do problemu od zupełnie innej strony… i skrócili wojnę o dobrych kilka lat.

Regan, Nush i Gorbaczow w Nowym Jorku w 1988 roku. (fot. domena publiczna)

news | 14.12.2017 | Autor:

Amerykanie odtajnili dokumenty w których Bush obiecuje ZSRR, że Polska nigdy nie zostanie przyjęta do NATO

Przywódcy pogrążonego w kryzysie Związku Radzieckiego chcieli zapewnień, że USA nie wykorzysta ich kłopotów dla rozszerzenia własnych wpływów. Nie były to łatwe dyskusje, ale Amerykanie wprost zadeklarowali, że nie przyjmą Polski do NATO.

Co jedli nasi przodkowie w neolicie? (fot. lic. CC0)

miniatura | 14.12.2017 | Autor:

Co ludzie jedli w epoce kamienia? Jadłospis sprzed 5000 lat

Czy można ustalić co jedli ludzie żyjący w epoce neolitu? Skąd czerpać wiedzę? I czy te potrawy w ogóle były smaczne?

Lenin na pocztówce z 1930 roku autorstwa Karla Grönhagena.

artykuł | 13.12.2017 | Autor:

Radziecki kapitalizm. Czemu Lenin promował wolny rynek?

Trzy lata komunizmu wojennego zrujnowały bolszewicką Rosję. W obliczu katastrofy Włodzimierz Lenin postawił na wolny rynek. Zdrada ideałów? Wręcz przeciwnie: wielki wódz rewolucji uznał, że to właśnie tędy wiedzie droga do socjalizmu. 

konkurs | 13.12.2017 | Autor:

Podróż, która zmieniła bieg historii. Jak Lenin dotarł do Rosji?

Trwa rok 1917. Straty wojenne rosną. Tymczasem w neutralnej Szwajcarii przebywa mało znany rewolucjonista, Włodzimierz Lenin. Niemieckie władze postanawiają wysłać go na wschód, by zdestabilizować przeciwnika. To właśnie o tej podróży przypomina książka „Lenin w pociągu”, która jest...

artykuł | 12.12.2017 | Autor:

Kultura, od której Europejczycy mogliby się nauczyć jak należy traktować kobiety

W tych społecznościach kobiety mogą ubierać się tak, jak mężczyźni. Mają prawo do przewodzenia wspólnotowym modlitwom. Równość zyskały, gdy na Zachodzie nie znano jeszcze słowa „gender”. A co najważniejsze, męscy wyznawcy tej religii sami tego chcieli. Czy okazali...

Manifestacje niepodległościowe w Katalonii (fot. Josep Renalias - Lohen11, CC BY-SA 3.0)

news | 12.12.2017 | Autor:

Madryt za karę grabi katalońskie muzea? Nowa odsłona sporu niepodległościowego w Hiszpanii

W poniedziałek 11 grudnia w Katalonii po raz kolejny doszło do starć pomiędzy separatystami, a policjantami. Tym razem poszło o… obiekty, które wysłannicy Madrytu próbowali wynieść z lokalnego muzeum.  

Arras przedstawiający Marksa, Engelsa i Lenina. Eksponat w Muzeum Stasi w Berlinie.

news | 10.12.2017 | Autor:

70 procent Amerykanów nie wie, czym był komunizm. Zatrważające wyniki sondażu zza oceanu

Mao Zedong? A kto to? Karol Marks? Brzmi jak bohater! To tylko niektóre szokujące odpowiedzi, jakie padały podczas ankiety przeprowadzonej przez amerykańską Fundację Pamięci Ofiar Komunizmu.

artykuł | 09.12.2017 | Autor:

Wyspa przestępców. Norman Davies tłumaczy jak powstała współczesna Australia

Pierwsi biali mieszkańcy kontynentu byli garstką drobnych złodziejaszków, przestępców mniejszego kalibru i poszukiwaczy przygód. Zesłani przymusowo do więzień i kolonii karnych na drugim końcu globu, przeżywali prawdziwe piekło. Jak mimo tego udało im się stworzyć nowe, normalne życie?

news | 09.12.2017 | Autor:

Chcesz wypić za pilotów z Dywizjonu 303? Teraz możesz to zrobić wódką wzorowaną na trunku, jaki pędzili!

Na polski rynek właśnie wkroczyła wódka Squadron 303, inspirowana tradycją polskiego dywizjony lotniczego. Kształt butelki przypomina używane przez pilotów piersiówki, a w recepturę odtworzył profesor biochemii z Oksfordu. Ostrzegamy jednak: nie jest to tani alkohol!

Fragment okładki słynnej książeczki. (fot. domena publiczna)

miniatura | 09.12.2017 | Autor:

„Krótki kurs”. Najbardziej znienawidzona książka czasów PRL-u

Jaśniepańska Polska w 1920 roku zmuszona była podpisać hańbiący dla niej pokój. Przeciwnicy komunizmu byli w rzeczywistości „służalcami faszystów” i „niepotrzebnymi śmieciami”. Czego jeszcze uczył znienawidzony „Krótki kurs”?

recenzja | 08.12.2017 | Autor:

„Kampucza” (Patrick Deville)

Ludobójstwo dokonane na własnym narodzie przez kilku „przyjaciół” staje się dla Patricka Deville’a pretekstem do refleksji nad sytuacją człowieka zanurzonego w nurcie krwawej historii. A wszystko dzieje się w miejscu i czasie tak mało przez nas znanym: nad...

Na wielu holenderskich obrazach mieszkania są wystawnie urządzone, a ludzie wyglądają na zadowolonych i szczęśliwych. Czy Niderlandy były krainą mlekiem i miodem płynącą?

artykuł | 07.12.2017 | Autor:

To było najbogatsze państwo Europy. Zapomniane imperium kolonialne, którego historia daje do myślenia

Jego mieszkańcy otaczali się obrazami, a za kwiaty skłonni byli płacić ogromne pieniądze. Z kolonii sprowadzali jedwabie, diamenty i drogie przyprawy. Na handlu nimi zarabiali krocie. Państwo idealne? A może tylko idealna iluzja?

Sporny obraz Balthusa (fot. domena publiczna)

news | 06.12.2017 | Autor:

Czy słynne nowojorskie muzeum usunie obraz artysty podejrzewanego o pedofilię? Pojawiła się petycja w tej sprawie

Mieszkanka Nowego Jorku stworzyła petycję online skierowaną do Metropolitan Museum of Art. Zebrała tysiące podpisów żądających usunięcia kontrowersyjnego obrazu Balthusa z wystawy. Co na to placówka?

Sesja Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich.

opinia | 05.12.2017 | Autor:

Czy w 1917 roku Rosja mogła się stać wolnym i demokratycznym krajem?

Jeśli coś łączy zwolenników i przeciwników tezy o możliwości zaistnienia demokracji w Rosji, to tendencja do wskazywania na rok 1917. To on zdeterminował polityczną drogę naszego wschodniego sąsiada. Od tego, co wówczas nastąpiło przez całe kolejne stulecie będzie...

Świątynia Hatszepsut (fot. Badics, lic. CCA-SA 3.0)

news | 05.12.2017 | Autor:

Sanktuarium boga Amona-Re w świątyni Hatszepsut zostanie udostępnione turystom. Kolejny sukces polskiej misji archeologicznej

Już 9 grudnia w Delr el-Bahari otwarta zostanie dla zwiedzających kolejna część świątyni Hatszepsut. Przybytek niezwykłej kobiety-faraona to ogromny kompleks, który jest jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych Egiptu.

Faust i Mefisto. (fot. domena publiczna)

miniatura | 05.12.2017 | Autor:

Czy Faust istniał naprawdę? A jeśli tak to czy sprzedał duszę diabłu?

Pośmiertna historia Fausta jest nawet ciekawsza od jego prawdziwego życia. Kim jednak był Faust? Co miał wspólnego z Kopernikiem? I dlaczego właśnie on – doktor Faust – przeszedł do historii i do dzisiaj trwa w naszej wyobraźni?

news | 04.12.2017 | Autor:

Odkryto pierwsze twarde dowody na inwazję Cezara na Brytanię

Archeolodzy z University of Leicester twierdzą, że znaleźli wreszcie twarde dowody na inwazję wojsk Juliusza Cezara na Brytanię. Zdaniem badaczy flota rzymskiego dowódcy wylądowała w zatoce Pegwell, na wyspie Thanet w Kencie, gdzie Rzymianie wznieśli fort w 54...

Feliks Dzierżyński, zwany Czerwonym Katem. Nowy patron szkoły w Krasnodarsku (fot. RIA Novosti archive, image #6464 / RIA Novosti / CC-BY-SA 3.0)

news | 01.12.2017 | Autor:

Szkoła w Krasnodarze będzie miała za patrona Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję podjęto jednogłośnie

Podczas gdy w Polsce szaleje dekomunizacja wszystkiego, na południu Rosji przyjmuje jednogłośnie decyzję o nadaniu szkole imienia Feliksa Dzierżyńskiego. Jakie wzorce uczniowie placówki mają czerpać od zwierzchnika Czeka?

W średniowieczu niewielu śmiałków decydowało się na podróże poza Europę. Relacje tych, którzy się na to zdobyli, są bezcenne.

artykuł | 30.11.2017 | Autor:

10 cudów średniowiecznego świata. Miejsca, które olśniewały wędrowców

Podróżnicy opowiadali o nich niestworzone historie. Niektóre okazały się później wyssane z palca, ale inne – nie mniej zadziwiające – były prawdziwe. I świadczyły o tym, że poza Europą istnieją też nieznające chrześcijaństwa, a jednak wspaniałe cywilizacje. Pod...

Karol Wielki na obrazie Albrechta Dürera.

miniatura | 29.11.2017 | Autor:

Krótka historia pleśniowego sera. Uwielbiał się nim objadać już sam Karol Wielki

W 774 roku, w drodze powrotnej z kampanii przeciwko Longobardom, Karol Wielki zatrzymał się na płaskowyżu Brie, w pobliżu opactwa Meaux. Braciszkowie podali mu postną porcję sera. Nalegali, żeby zjadł wszystko, razem ze skórką.

Screen z materiału australijskiej stacji "7 News" poświęconego Joan Howard.

news | 28.11.2017 | Autor:

Pochwaliła się kolekcją starożytnych artefaktów, której pozazdrościliby jej Lara Croft i Indiana Jones. Czy pójdzie do więzienia?

Australijskie media zgodnie zaczęły określać Joan Howard mianem „Indiana Joan”. 95-latka, prezentując swoją kolekcję antyków lokalnej gazecie z całą pewnością nie spodziewała się takiej reakcji. Archeolodzy zgodnie twierdzą – plądrowanie grobów i niszczenie stanowisk archeologicznych to nie powód...

Chociaż o Czarnobylu mówi się przede wszystkim w kontekście wybuchu reaktora, to ukraińskie miasto miało swoją historię na długo przed tym.

artykuł | 27.11.2017 | Autor:

Co było w Czarnobylu przed elektrownią i przed wielką katastrofą?

Posiadłość myśliwska ruskiego księcia, szlachecka ostoja tolerancji, prowincjonalny sztetl. Czarnobyl ma historię długą i zawiłą. A do tego: niezmiennie związaną z Polską.

Fragment akwareli pędzla Hitlera, zakupionej za śmieszną cenę na pchlim targu.

news | 26.11.2017 | Autor:

Kupił na pchlim targu akwarelę za 75 centów. Okazało się, że namalował ją Hitler

Pewien obywatel Holandii niezwykle się zdziwił, gdy na zakupionym na targu staroci malunku znalazł podpis A. Hitler. Trwające prawie rok prace weryfikacyjne potwierdziły autentyczność obrazu. Trafił on do państwowego instytutu.

Fragment sławnych marmurów Elgina

artykuł | 25.11.2017 | Autor:

Haniebne korzenie europejskich muzeów. Ile spośród wybitnych kolekcji powstało drogą grabieży?

„Własność kulturalną” zapisano w konwencji haskiej dopiero w 1954 roku. Wcześniej każdy grabił na potęgę. Polska szczególnie często padała ofiarą okupantów i wyzwolicieli o lepkich palcach.