Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Polska

Posiedzenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego pod przewodnictwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Warszawa, 14 XII 1981 (fot. domena publiczna).

miniatura | 18.12.2017 | Autor:

Rządy Wrony. Czym była Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego?

Nieprzypadkowo generała Jaruzelskiego nazywano „Ślepowronem”. Stał w końcu na czele „zielonej wrony”, o której cichcem mówiono: „Wrona orła nie pokona!”. Co należy wiedzieć o Wojskowej Radzie Ocalenia Narodowego?

artykuł | 17.12.2017 | Autor:

Dlaczego to właśnie Polakom udało się złamać szyfry Enigmy?

Brytyjczycy już nawet nie próbowali odczytywać niemieckich depesz. Inni, zniechęceni niepowodzeniem tradycyjnej kryptologii, także składali broń. Polacy podeszli do problemu od zupełnie innej strony… i skrócili wojnę o dobrych kilka lat.

Stare książki na grafice poglądowej.

news | 17.12.2017 | Autor:

Rusza Śląskie Digitarium. Ponad 93 tysiące obiektów będzie dostępnych on-line

Cztery instytucje kultury województwa śląskiego połączyły siły by zdigitalizować i udostępnić swoje zasoby. Już za trzy miesiące ruszy projekt, w ramach którego każdy będzie miał dostęp z dowolnego komputera do dokumentów, filmów, eksponatów, a nawet… rekwizytów i kostiumów...

Władysław Kozakiewicz poniekąd i nam pokazał swój słynny gest - nie możemy pokazać jego chwili triumfu czytelnikom, bo ilustracja objęta jest orawami autorskimi. Przedstawiamy za to inne zdjęcie niepokornego sportowca z igrzysk w Moskwie. (fot. domena publiczna)

miniatura | 17.12.2017 | Autor:

Gest Kozakiewicza. Co właściwie nastąpiło podczas olimpiady w Moskwie?

Gest, którego telewizja nie mogła ocenzurować i o którym uparcie milczały gazety. Co zrobił Władysław Kozakiewicz zaraz po tym, jak pobił rekord świata?

Wiele mówi się o galicyjskiej nędzy. Ale jak naprawdę wyglądało życie w Krakowie pod koniec XIX wieku?

artykuł | 16.12.2017 | Autor:

Stolica polskiej nędzy. Jak bardzo zabiedzony był XIX-wieczny Kraków?

Miasto już w połowie wieku było przeludnione. Kiedy zaczęli docierać do niego mieszkańcy wsi, uciekający przed legendarną galicyjską nędzą, sytuacja stała się tragiczna. Przynajmniej zdaniem tych, którzy na widok biedy nie odwracali wzroku.

Zbigniew Rau w 2005 roku.

news | 16.12.2017 | Autor:

Plac Kaczyńskiego zamiast Zwycięstwa i uhonorowanie rasisty. Czy tak wygląda dekomunizacja w Łodzi?

Zbigniew Rau, wojewoda łódzki, chce zmiany 28 patronów ulic i placów miasta, w którym urzęduje. W ramach wykonywania zapisów ustawy dekomunizacyjnej zamierza on m.in. przemianować plac Zwycięstwa na plac Lecha Kaczyńskiego, a ulicę Tekli Borowiak na ulicę Johna...

"Krzyżacy" Aleksandra Forda. Kadr z filmu.

miniatura | 16.12.2017 | Autor:

Czy Krzyżacy naprawdę próbowali obrazić Jagiełłę, wręczając mu dwa nagie miecze? A może król nie zrozumiał o co chodzi?

Na pierwszy rzut oka można odnieść wrażenie, że Jagiełło nie znał, albo przynajmniej nie rozumiał rycerskich obyczajów. Czy honorowy gest niesłusznie odczytał jako popis pychy?

Wątpliwą zasługą Polaka, Feliksa Dzierżyńskiego, było stworzenie sowieckiego aparatu bezpieczeństwa, który siał postrach długo po jego śmierci. (fot. domena publiczna)

news | 15.12.2017 | Autor:

Dawna komunistyczna katownia przejęta przez IPN. Jeszcze niedawno działką rozporządzał deweloper, teraz będą szukać szczątków ofiar

Organizacje zajmujące się upamiętnianiem komunistycznych zbrodni na terenie Polski od dawna niepokoiły się o losy budynku przy ul. Strzeleckiej w Warszawie. Teraz katownia NKWD i UB przechodzi w ręce IPN. Co dalej z budynkiem?

Pewnych pomysłów nie objąłby swym rzutkim umysłem nawet pan Zagłoba, choć radził sobie z niejednym warchołem podobnym do Łaszcza. (fot. domena publiczna)

miniatura | 15.12.2017 | Autor:

Żaden element ubioru nie nadaje się lepiej na symbol polskiego warcholstwa, sobiepaństwa i pogardy dla rządów prawa

Delia strażnika koronnego Samuela Łaszcza jest do dziś symbolem warcholstwa i lekceważenia prawa. Właściciel demonstracyjnie kazał ją sobie podbić ciążącymi na nim wyrokami sądowymi.

recenzja | 15.12.2017 | Autor:

„Narodziny potęgi” (Michael Morys-Twarowski)

Każdy o nim słyszał. Każdy widział jego wizerunek na 20-złotowym banknocie. Ale co wiemy o Bolesławie Chrobrym na pewno, a co jest tylko legendą? Żywot naszego pierwszego koronowanego władcy wziął na warsztat Michael Morys-Twarowski.

Obrady sejmu były ważnym wydarzeniem w życiu narodu. Upowszechnienie liberum veto sprawiło jednak, że wiele sejmów rozchodziło się bez podjęcia jakichkolwiek uchwał.

artykuł | 14.12.2017 | Autor:

Czy liberum veto naprawdę doprowadziło do upadku Rzeczypospolitej?

Zasada Liberum veto nie cieszy się wśród historyków dobrą opinią. Stała się synonimem warcholstwa i nadużywania złotej szlacheckiej wolności. Ale co tak naprawdę o niej wiemy? I czy „wolne nie pozwalam” rzeczywiście było dla Polski aż tak szkodliwe?

Jeden z najsłynniejszych polskich pilotów wszech czasów - Stanisław Skalski (fot. domena publiczna).

news | 13.12.2017 | Autor:

Jest szansa na poznanie tożsamości dwóch polskich lotników, którzy polegli w czasie II wojny światowej

Nadal nie odnaleziono szczątków 240 polskich pilotów, którzy zaginęli w czasie wojny na Zachodzie. Dzięki staraniom specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie jest szansa, że poznamy tożsamość i miejsce pochówku przynajmniej dwóch z nich.

Józef Piłsudski (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.12.2017 | Autor:

„Czynię próbę, czy można jeszcze w Polsce rządzić bez bata”. Tak Józef Piłsudski mówił do demokratycznie wybranych przedstawicieli narodu

Piłsudski nie ukrywał, że jest gotów wprowadzić w Polsce twardą dyktaturę, jeśli sytuacja nie potoczy się po jego myśli. I wprost nawiązał do wzorów z czasów zaborów.

Zygmunt III Waza (fot. domena publiczna).

miniatura | 12.12.2017 | Autor:

Zygmunt III Waza nie mógł liczyć na ciepłe przyjęcie ze strony polskich elit. Podczas koronacji nazwano go niemotą i diabłem

Młody król nie zrobił dobrego pierwszego wrażenia na najpotężniejszym polskim możnowładcy. Cierpkie powitanie było tylko początkiem jątrzącego się przez lata konfliktu.

Fragment socrealistycznego plakatu z hasłem Damy ojczyźnie więcej chleba

artykuł | 11.12.2017 | Autor:

Socrealizm w Polsce. Kultura ręcznie sterowana

Stalinistom marzyła się sztuka kołchozowa. Tworzona na polecenie władz, ściśle reglamentowana i niezmiennie służąca celom propagandowym. Socrealizm w Polsce obowiązywał przez niemal dekadę. Ale skutki dało się odczuć nawet kilkadziesiąt lat później.

Siedziba PAP (fot. Marek Mazurkiewicz, lic. CCA-SA3.0 ).

news | 11.12.2017 | Autor:

Samozwańczy trybunał znów będzie skazywać „komuchów” na infamię. Zapytaliśmy PAP, czemu bierze udział w organizowaniu tej hucpy

Już jutro kolejne posiedzenie „Społecznego Trybunału Narodowego” w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej. Ów sąd „skazuje” na infamię i podaje publicznie adresy sądzonych. Internauci śledzący obrady trybunału nawołują, by uśmiercić skazanych. Zapytaliśmy PAP dlaczego takie wydarzenie gości pod dachem...

miniatura | 10.12.2017 | Autor:

Dziwaczny zakład między Lechem Wałęsą i Adamem Michnikiem

„Prawdopodobnie Wałęsa tak się nadaje na prezydenta jak ja na spikera” – ostrzegał Adam Michnik przed wyborami w 1990 roku. Ale gdy przyszło co do czego, zgodził się wypełnić warunki niedopowiedzianego zakładu.

Fragment zachowanego tekstu przywileju koszyckiego

artykuł | 10.12.2017 | Autor:

Przywilej koszycki. Polityczny majstersztyk czy kompromitujące ustępstwo?

Przywilej koszycki przeszedł do historii jako zarzewie kryzysu państwa, niemocy dynastii i samowoli polskiej szlachty. Anarchię kolejnych wieków zrzucano na barki Ludwika Węgierskiego, a wraz z nim – także Elżbiety Łokietkówny. Czy jednak słusznie?

Sala obrad pierwszego Krajowego Zjazdu Delegatów Komisji Księży przy ZBoWiD zorganizowanego w dniach 20–21 lutego 1952 r. w Warszawie z udziałem 350 duchownych. Ilustracja z książki "Abecadło PRL-u".

miniatura | 10.12.2017 | Autor:

Co 10 polski kapłan współpracował ze stalinowskimi władzami. Kim byli „księża patrioci” wysługujący się komunie?

Komunistyczne władze dążyły do rozbicia polskiego kościoła, uniezależnienia go od Watykanu i wykorzystania na potrzeby partii. Tysiąc kapłanów – nazywanych „księżmi patriotami” – poparło ich wysiłki.

news | 09.12.2017 | Autor:

Chcesz wypić za pilotów z Dywizjonu 303? Teraz możesz to zrobić wódką wzorowaną na trunku, jaki pędzili!

Na polski rynek właśnie wkroczyła wódka Squadron 303, inspirowana tradycją polskiego dywizjony lotniczego. Kształt butelki przypomina używane przez pilotów piersiówki, a w recepturę odtworzył profesor biochemii z Oksfordu. Ostrzegamy jednak: nie jest to tani alkohol!

Fragment okładki słynnej książeczki. (fot. domena publiczna)

miniatura | 09.12.2017 | Autor:

„Krótki kurs”. Najbardziej znienawidzona książka czasów PRL-u

Jaśniepańska Polska w 1920 roku zmuszona była podpisać hańbiący dla niej pokój. Przeciwnicy komunizmu byli w rzeczywistości „służalcami faszystów” i „niepotrzebnymi śmieciami”. Czego jeszcze uczył znienawidzony „Krótki kurs”?

Kazimierz Moczarski (fot. domena publiczna)

news | 08.12.2017 | Autor:

Prestiżowa nagroda historyczna im. Kazimierza Moczarskiego przyznana. Kto ją otrzymał?

8 grudnia przyznano Nagrodę Historyczną im. Kazimierza Moczarskiego. Tym razem zdobyła ją socjolożka – Agata Zysiak. Jak stwierdził prof. Andrzej Friszke, jej książka to „panorama historii inteligencji w powojennej Polsce, jej nadziei, złudzeń, związanych z modernizacją, upowszechnieniem nauki,...

Nowożytne wyobrażenie diabła (fot. domena publiczna)

miniatura | 08.12.2017 | Autor:

Czy krakowski biskup za pieniądze przymykał oko na satanistów?

Nic nie wiadomo o tym, by w XVI-wiecznej Małopolsce grasowali sataniści. Ale zwierzchnik miejscowego Kościoła wyznawał ponoć prosty i pełen cynizmu pogląd: „Wierz sobie w kozła, jeśli chcesz, bylebyś dziesięcinę płacił”.

Siedziba nowej placówki (screen z wideo zamieszczonego przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa w sewisie yputube.com).

news | 07.12.2017 | Autor:

Muzeum inne niż wszystkie? W nowo otwartej krakowskiej placówce można podglądać konserwatorów przy pracy!

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa posiada ogromne zbiory niezwykłych eksponatów. Instytucja zdecydowała się stworzyć nową placówkę, która ma być niczym skarbiec otwarty dla zwiedzających. Dzięki innowacyjnemu podejściu do przestrzeni wystawienniczej i całego zaplecza technicznego przed zwiedzającymi otwierają się zupełnie...

Józef Piłsudski nie bał się wygarnąć politykom, co o nich sądzi (fot. domena publiczna).

miniatura | 07.12.2017 | Autor:

„Każę powiesić albo rozstrzelać stu albo dwustu tych łajdaków”. Dlaczego Józef Piłsudski tak bardzo gardził polskim Sejmem?

Piłsudski w demokratycznym sejmie widział tylko wielką kloakę. Posłów uważał za złodziei i drani. Końcowo ich nie powiesił. Ale z drugiej strony wprost kazał aresztować ludzi, z których poglądami się nie zgadzał.