Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

XIX wiek

"Nos gruby, usta pospolite, wzrost trzy lub cztery stopy, słowem to mały potworek ta twoja Narcyska" - pisała Żmichowska o sobie do brata. W rzeczywistości, chociaż nie była idealną pięknością, cechowało ją piękne serce.

artykuł | 12.10.2017 | Autor:

Była jedną z największych polskich feministek. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałaś?

W młodości wzbudzała oburzenie. Pod koniec życia mawiano o niej: “staroświecka guwernantka i nudna moralizatorka”. Pośmiertnie stała się bohaterką obyczajowego skandalu. Czy wiesz o kim mowa?

"U Doktora". Ilustracja z czasopisma "Bocian" z 1924 roku.

artykuł | 27.09.2017 | Autor:

Wstydliwe, przepełnione trwogą i obrzydzeniem. Tak wyglądały początki seksuologii

"Pod względem zwyrodnienia płciowego grozi już chyba ludzkości pełna zagłada" - twierdzili specjaliści. Badanie seksu zrodziło się ze strachu. I z głębokiego przekonania o powszechności degenerujących dewiacji.

news | 29.08.2017 | Autor:

Pierwsza wystawa sztuki biedermeieru w Polsce

Od 5 października 2017 do 7 stycznia 2018 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie będzie można podziwiać pierwszą w kraju wystawę zbierającą dzieła okresu biedermeieru. Eksponaty z kolekcji MNW wzbogacą zabytki przywiezione między innymi z muzeów narodowych w Krakowie,...

Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej skrywał wiele tajemnic.

news | 01.08.2017 | Autor:

Nareszcie wiemy, co otaczało zamek książęcy w Bielsku

Czteroosobowa grupa lokalnych archeologów odkryła na placu przed zamkiem książąt Sułkowskich w Bielsku-Białej pozostałości nieistniejących już dziś budowli. Część z nich pochodzi ze średniowiecza, a całe odkrycie rzuca nowe światło na dzieje zabytku.

news | 24.07.2017 | Autor:

Słynnego listu Abrahama Lincolna… wcale nie napisał Lincoln!

Uważany za arcydzieło epistolografii list Abrahama Lincolna do pewnej bostońskiej matki z 1864 roku do dziś wzbudza spore kontrowersje. Jedna z wątpliwości dotyczyła autorstwa tekstu. Zespół brytyjskich naukowców twierdzi, że rozwikłał tę zagadkę.

recenzja | 06.07.2017 | Autor:

„Budapeszt 1900. Portret miasta i jego kultury” (John Lukacs)

Henri de Blowitz, wybitny korespondent dyplomatyczny londyńskiego „Timesa” pochodzący z Czech, pod koniec XIX wieku podróżował z Wiednia do Budapesztu. Konstatował: „Wyznaję, że nie ma na świecie miasta, które mniej by mnie pociągało i ciekawiło niż Wiedeń”, narzekając...

Zamek Dolny w Wilnie został zbudowany najprawdopodobniej w XV wieku, za panowania Aleksandra Jagiellończyka.

opinia | 04.07.2017 | Autor:

Najważniejszy zabytek na Litwie zbudowano… niespełna dziesięć lat temu. Na życzenie polityków i bez historycznej wiedzy

Zdecydowała determinacja premiera, budżet przekroczono niemal dwukrotnie, a czas budowy przedłużył się o całe lata. Efekt nie zachwyca, bo Pałac Wielkich Książąt Litewskich z historią i z przemyślaną architekturą ma niezwykle mało wspólnego.

Co stanie się z tym budynkiem?

news | 02.07.2017 | Autor:

Dom, w którym urodził się Hitler, ostatecznie przejęty przez państwo austriackie

Austriacki Trybunał Konstytucyjny orzekł w piątek, że przejęcie przez państwo domu, w którym urodził się Adolf Hitler, było legalne. Decyzja ta kończy trwającą od miesięcy batalię prawną między właścicielką a Republiką Austrii. Co teraz stanie się z budynkiem?

Zamek w Oświęcimiu

news | 30.06.2017 | Autor:

Poznaj sekrety podziemi oświęcimskiego zamku

O tunelach od dawna krążyły plotki. Siatka podziemnych korytarzy miała oplatać zamkowe wzgórze, rozciągać się pod miastem i skrywać sekrety III Rzeszy. Być może wkrótce będzie można samemu zweryfikować te pogłoski.

Kościół świętych Szymona i Heleny w Mińsku na widokówce sprzed 1917 roku.

news | 28.06.2017 | Autor:

Władze Mińska zdecydowały, że skwer w stolicy otrzyma imię polsko-białoruskiego filantropa Woyniłłowicza

Urodzony w 1847 roku w majątku Ślepianka  Edward Woyniłłowicz był jednym z najzamożniejszych ziemian na Mińszczyźnie. Na początku XX wieku zaangażował się w działalność białoruskiego ruchu narodowego. Był fundatorem pierwszego białoruskiego wydawnictwa „Zahlanie sonca i u nasza wakonca”,...

Cyrkiel i węgielnica - najbardziej rozpoznawalne znaki masońskie.

artykuł | 27.06.2017 | Autor:

10 najbardziej zasłużonych masonów w dziejach Polski

Kontrolowali polskie uniwersytety, a nawet elementarze. Mieli wtyki przy Okrągłym Stole i w przedwojennej endecji. Czy naprawdę rządzili Polską? Pytamy jednego z najlepszych w kraju specjalistów od masonerii.

Edward Adrian Wilson na zdjęciu z około 1911 roku.

news | 15.06.2017 | Autor:

Na Antarktydzie znaleziono ważną pamiątkę po polarniku, który zginął w wyścigu o pierwszeństwo w zdobyciu bieguna południowego

Na przylądku Adare’a, wysuniętej najdalej na północny-wschód części Ziemi Wiktorii, w jednej z dwóch historycznych chat zbudowanych tam przez pierwszych polarników, pod warstwą kurzu, niedopałków papierosów i pingwinich odchodów, naukowcy znaleźli tajemniczą akwarelę przedstawiającą martwego ptaka z dziobem...

Księcia Adama Jerzego Czartoryskiego interesowała nie tylko sprawa polska, ale też problemy Słowian Południowych.

artykuł | 23.05.2017 | Autor:

Czy współtwórcą serbskiego nacjonalizmu był Polak?

Serbia w centrum projektu federacji europejskiej? O tym XIX-wiecznym projekcie, którego autorem był polski arystokrata, mało kto dzisiaj pamięta. Tymczasem to między innymi jego plany wykorzystano jako fundament rodzącego się serbskiego nacjonalizmu.  

Marengo (lub jeden z jego sobowtórów) na obrazie Jacquesa-Louisa Davida przekracza wraz z Napoleonem Alpy.

news | 06.05.2017 | Autor:

Potrzebne były dwa stulecia. Odnaleziono kopyto ulubionego konia Napoleona

Służył Bonapartemu 16 lat. Zjechał z nim pół świata. Otrzymał imię na cześć wspaniałej wiktorii „Małego Kaprala”. Ostatnie lata spędził w Anglii, a po śmierci jego kopyta miały służyć jako… tabakiery! Ale jedno z nich zaginęło…

news | 24.04.2017 | Autor:

Czy duch Napoleona nawiedza włoskie miasto? Specjaliści postanowili to sprawdzić

Dwadzieścia dni. Ponad setka badaczy. Jedno miasto. A to wszystko po to, by sprawdzić prawdziwość pewnego zjawiska paranormalnego. Bowiem jak twierdzą turyści, wokół pałacu w Lukce krąży postać do złudzenia przypominająca cesarza Bonapartego…

Jakie skarby kryją strychy krakowskich kościołów?

news | 22.04.2017 | Autor:

Skarby w wieży kościoła w krakowskim Podgórzu

W starej szafie w wieży kościoła pod wezwaniem św. Józefa w krakowskim Podgórzu odnaleziono XVI-wieczną Biblię, stare fotografie i szereg dokumentów z XIX stulecia.

Przed 1917 rokiem majątku Katyń-Borek zapewne również panowała tak sielska atmosfera jak na obrazie Henryka Weyssenhoffa.

miniatura | 09.04.2017 | Autor:

„Ojciec bardzo lubił tam jeździć na wakacje”. Co było w Katyniu przed zbrodnią katyńską?

Nazwa nierozerwalnie wiąże się z mordem dokonanym przez NKWD na tysiącach polskich oficerów. Katyń istniał jednak także przed bolszewicką rewolucją. Należał do Polaków, a mieszkańcy mówili o nim wprost: „wieś spokojna, wieś wesoła”.

Tadeusz Kościuszko pędzla Benjamina Westa, rok 1797.

news | 06.04.2017 | Autor:

Krakowska wystawa z okazji okrągłej rocznicy śmierci Kościuszki

Bohater trzech narodów, człowiek, który wywalczył niepodległość Stanów Zjednoczonych i chciał ją uratować dla Rzeczpospolitej. Teraz możemy zobaczyć wiele jego twarzy – i to dosłownie! A to wszystko w krakowskich Sukiennicach.

Stare butelki alkoholu.

news | 03.04.2017 | Autor:

Setki butelek po alkoholu z czasów I wojny światowej znaleziono w Izraelu

Zostawili je za sobą brytyjscy żołnierze. Archeolodzy pracujący w pobliżu miasta Ramla, spodziewali się raczej narzędzi z epoki paleolitu. Przekopując teren przeznaczony pod nową autostradę dokonali znacznie bardziej zaskakującego odkrycia. Z suchej ziemi wydobyli setki butelek po ginie,...